Biến thể “Omicron tàng hình” nguy hiểm như thế nào?

Qua sàng lọc ngẫu nhiên tại TP. Hồ Chí Minh và Hà Nội đa số ca nhiễm Covid-19 chủng Omicron là biến thể BA.2 – biến thể còn được gọi là “Omicron tàng hình”. Tuy vậy biến thể này nguy hiểm như thế nào?

Biến thể “Omicron tàng hình” (Hình minh họa)

Biến thể “Omiron tàng hình” có nguy hiểm không?

Theo Bộ Y tế, biến thể phụ BA.2 đang lây lan trên 82 quốc gia, khi mắc BA.1 (biến thể gốc) vẫn có khả năng tái nhiễm BA.2 ở phần lớn những người trẻ tuổi, chưa được tiêm chủng. Ngoài ra, BA.2 có khả năng lây lan nhanh hơn 1,5 lần biến thể gốc BA.1 và có khả năng tránh tác động miễn dịch của các loại vaccine hiện tại hơn biến thể gốc BA.1 khoảng 30%.

Tổ chức y tế thế giới (WHO) đã khẳng định, vắc-xin vẫn có khả năng bảo vệ cơ thể khi nhiễm biến chủng BA.2 nhưng không đủ sức để giúp cơ thể không bị lây nhiễm. Vì vậy, chiến dịch tiêm chủng vắc-xin vẫn cần được đẩy mạnh, dù biến chủng BA.2 đã chiếm ưu thế.

WHO mới đây cũng cho biết, ủng hộ mạnh mẽ việc tiếp cận các mũi tiêm tăng cường trong bối cảnh Omicron lan rộng toàn cầu. Quyết định này được cho là đã “đảo chiều” sau khi WHO 2 lần kêu gọi hoãn tiêm mũi thứ 3 vào tháng 8-9/2021. WHO cho biết, nhóm chuyên gia của họ kết luận việc tiêm vaccine Covid-19 cung cấp mức độ bảo vệ cao chống lại nguy cơ bệnh nặng, tử vong trong bối cảnh Omicron rất dễ lây lan.

WHO nhận định việc tiêm phòng, bao gồm mũi tăng cường, đặc biệt quan trọng với những người có nguy cơ trở nặng khi mắc Covid-19. Như vậy, trong thông báo mới, WHO khuyến khích tiêm vaccine mũi tăng cường cho người dân thế giới, nhất là nhóm có nguy cơ cao.

Các chuyên gia y tế nói gì về biến thể này?

Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp

Thạc sĩ, Bác sĩ Nguyễn Trung Cấp – Phó Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương cho biết, đến nay chưa có bằng chứng về việc người mắc BA.2 gây bệnh nặng hơn so với BA.1 hay các biến chủng khác. Đồng thời cũng chưa ghi nhận thông tin “Omicron tàng hình” lẩn tránh test nhanh. Nhưng trên thực tế, với chủng Omicron, test nhanh sẽ không nhạy bằng xét nghiệm PCR.

Thông thường, để xác định một biến chủng virus, người ta phải làm xét nghiệm giải trình tự gene. Riêng với biến chủng Omicron BA.1 do có đột biến khuyết thiếu một số gene nên có thể phát hiện được ngay bằng xét nghiệm PCR chứ không cần giải trình tự gene. Ngược lại với Omicron BA.2 do không có các đột biến này nên khi xét nghiệm PCR chỉ xác định được là virus SARS-CoV-2 chứ không xác định ngay được là Omicron, do vậy nó được gán tên là “Omicron tàng hình”– Bác sĩ Cấp cho biết.

Do chưa có bằng chứng gì về việc BA.2 có nguy hiểm hơn so với những chủng trước, nên người dân không cần quá hoang mang“, bác sĩ Cấp khuyến cáo.

Trước những thông tin “Người nhiễm Omicron nhẹ hơn so với mắc chủng Delta”, theo bác sĩ Cấp thực tế các nhóm bệnh nhân hiện nay chủ yếu nhiễm Omicron và có tỷ lệ diễn biến nặng thấp hơn hẳn so với giai đoạn trước.

Điều này không chỉ do chủng Omicron có tỷ lệ diễn biến nặng thấp hơn mà còn do quần thể dân cư đã được bao phủ vaccine đầy đủ hơn và hệ thống điều trị đã được củng cố tốt hơn, giúp quản lý bệnh nhân tốt ngay từ đầu để hạn chế tỷ lệ diễn biến nặng.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh

Đồng quan điểm với bác sĩ Cấp, bác sĩ Trương Hữu Khanh, cố vấn Khoa Nhiễm thần kinh, Bệnh viện Nhi đồng 1 TP. Hồ Chí  Minh cho hay, trong bối cảnh chủng Omicron đang chiếm ưu thế và dần thay thế Delta, điều quan trọng hiện nay là kiểm soát tỷ lệ chuyển nặng và tử vong.

Với chủng “Omicron tàng hình”, bác sĩ Khanh khuyến cáo người dân không nên quá lo lắng. Tuy biến chủng này lây lan nhanh hơn, xét nghiệm khó tìm ra hơn nên các nhà khoa học đặt cho cái tên là “tàng hình”, nhưng không có giá trị hay bằng chứng về mặt bệnh lý.

Nếu người dân nghi ngờ mắc Covid-19 nhưng khi xét nghiệm lại âm tính, ông Khanh cho rằng một số loại kit test nhanh đời cũ, có thể ít nhạy với biến chủng Omicron dẫn đến “âm tính giả”.

Nếu xuất hiện triệu chứng, bác sĩ khuyến cáo người dân tự cách ly, theo dõi sức khỏe và điều trị giống như đang mắc Covid-19, tránh lây lan cho người thân.

Hữu Phúc (TH)