Ứng dụng AI điều phối hiến ghép tạng được vinh danh tại Giải thưởng Nhân tài Đất Việt 2025

Phần mềm do nhóm tác giả gồm TS.BS.CK2 Nguyễn Tri Thức - Thứ trưởng Bộ Y tế, nguyên Giám đốc Bệnh viện Chợ Rẫy; TS.BS Dư Thị Ngọc Thu và ThS.KS Lê Thanh Chương phát triển. Đây là phần mềm chuyên biệt đầu tiên tại Việt Nam trong lĩnh vực điều phối hiến và ghép mô - tạng, được thiết kế dựa trên các quy định của Bộ Y tế, kết hợp kinh nghiệm lâm sàng và điều chỉnh phù hợp với điều kiện thực tiễn trong nước.

Phần mềm không chỉ giúp quản lý thông tin người hiến và người nhận tạng mà còn hỗ trợ tuyển chọn người nhận một cách khoa học, minh bạch và công bằng. Từ năm 2022 đến 2023, công trình đã được nghiệm thu cấp cơ sở và cấp Sở Khoa học Công nghệ TP.HCM. Hiện tại, ứng dụng này đang được triển khai tại Bệnh viện Chợ Rẫy và dự kiến sẽ mở rộng trên toàn quốc với sự phối hợp của Bộ Y tế và Trung tâm Điều phối Quốc gia về ghép bộ phận cơ thể người.

Nhóm tác giả Bệnh viện Chợ Rẫy nhận giải thưởng Nhân tài Đất Việt lần thứ 18, tổ chức tại Hà Nội tối 27/10. Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy

Tính đến nay, ứng dụng đã hỗ trợ hơn 60.000 người đăng ký hiến tạng sau khi chết não hoặc chết tuần hoàn. Ngoài ra, phần mềm còn tiếp nhận các đơn đăng ký chờ ghép, cung cấp thông tin hữu ích và kết nối cộng đồng quan tâm đến lĩnh vực hiến - ghép mô tạng.

Công trình được đánh giá cao về giá trị chuyên môn và khả năng mở rộng trong điều phối ghép các loại tạng như thận, tim, gan, phổi, giác mạc... Đại diện nhóm tác giả, BS Dư Thị Ngọc Thu chia sẻ: "Chúng tôi hy vọng thành công của công trình sẽ góp phần đưa hệ thống điều phối ghép tạng của Việt Nam tiếp cận chuẩn quốc tế trong tương lai."

Ghép tạng là một trong những thành tựu y khoa nổi bật trên thế giới. Tại Việt Nam, kể từ ca ghép gan đầu tiên cách đây 33 năm, ngành y tế đã thực hiện thành công hơn 9.500 ca ghép tạng, chủ yếu là ghép thận, gan và tim. Tuy nhiên, số lượng người chờ ghép vẫn rất lớn, trong khi nguồn hiến tạng từ người chết não hoặc chết tuần hoàn còn hạn chế.

Mổ ghép tạng từ người hiến chết não tại Bệnh viện Chợ Rẫy. Ảnh: Bệnh viện Chợ Rẫy

Ba năm gần đây, số ca hiến tạng từ người chết não tại Việt Nam có sự gia tăng đáng kể nhưng vẫn nằm trong nhóm thấp nhất thế giới. Danh sách chờ ghép tạng ngày càng dài và mỗi ngày vẫn có nhiều người không qua khỏi vì không có tạng để ghép. Việc áp dụng các giải pháp công nghệ như phần mềm AI của Bệnh viện Chợ Rẫy được kỳ vọng sẽ góp phần cải thiện tình trạng này.

Giải thưởng Nhân tài Đất Việt là một sự kiện thường niên do Hội Khuyến học Việt Nam khởi xướng từ năm 2004 nhằm tôn vinh những cá nhân và tập thể có công trình xuất sắc trong các lĩnh vực: Tự học thành tài, Tuổi trẻ sáng tạo, Y Dược, Công nghệ số và giải thưởng Cống hiến. Năm nay, giải thưởng đã thu hút sự tham gia của hơn 7.500 tác giả và nhà khoa học với nhiều công trình mang tính đột phá.

Trong hạng mục Y Dược, giải Nhất thuộc về công trình "Triển khai ghép đa tạng từ người hiến chết não tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức" của nhóm tác giả TS.BS Dương Đức Hùng và cộng sự. Giải Nhì được trao cho nghiên cứu về hiệu quả điều trị nhồi máu não cấp của nhóm PGS.TS Mai Duy Tôn và cộng sự (Bệnh viện Bạch Mai). Ngoài ra, một số công trình khác cũng được vinh danh ở hạng mục này.

Ứng dụng AI điều phối hiến ghép tạng không chỉ là bước tiến lớn trong lĩnh vực y học mà còn thể hiện sự kết hợp hiệu quả giữa công nghệ và y tế để giải quyết các vấn đề xã hội cấp bách. Với tiềm năng mở rộng trên toàn quốc, hy vọng rằng ứng dụng này sẽ góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho hàng nghìn bệnh nhân đang chờ ghép tạng tại Việt Nam.