Lập Trình Lại Tam Quan Để Thay Đổi "Nghiệp Quả" …

Lập Trình Lại Tam Quan Để Thay Đổi Nghiệp Quả" …

Có những điều tưởng như là “số phận” nhưng thực ra lại bắt đầu từ cách chúng ta suy nghĩ. Một ánh nhìn khác có thể tạo nên một lựa chọn khác; một lựa chọn khác có thể dẫn đến một hành động khác; và những hành động được lặp lại mỗi ngày có thể âm thầm tạo nên một cuộc đời khác.

Trong hành trình của mỗi con người, có những lúc chúng ta tự hỏi: Vì sao mình luôn gặp những hoàn cảnh tương tự? Vì sao cùng đứng trước một sự việc, có người bình thản vượt qua, có người lại nổi giận, đau khổ hoặc tuyệt vọng? Vì sao có người càng trưởng thành càng điềm tĩnh, bao dung, trong khi có người càng sống càng mắc kẹt trong những mâu thuẫn của chính mình?

Có lẽ, câu trả lời nằm không chỉ ở hoàn cảnh bên ngoài, mà còn ở “hệ điều hành” bên trong mỗi con người – đó là tam quan.

Tam quan – “hệ điều hành” của mỗi con người

Theo cách lý giải được đề cập trong bài viết, tam quan gồm thế giới quan, nhân sinh quan và giá trị quan. Đây là ba phương diện quan trọng định hình cách một người nhìn thế giới, lựa chọn mục tiêu sống và đưa ra quyết định trong cuộc đời.

Thế giới quan trả lời câu hỏi: Tôi nhìn thế giới này như thế nào?

Nếu một người luôn nhìn cuộc đời bằng lăng kính cạnh tranh, hơn – thua, được – mất, họ rất dễ bước vào cuộc sống với tâm thế phải chiến thắng và chứng minh bản thân.

Nhưng nếu một người nhìn cuộc đời bằng lăng kính nhân quả, họ có xu hướng thận trọng hơn trong suy nghĩ, lời nói và hành động; biết rằng mỗi lựa chọn đều có thể tạo ra những hệ quả nhất định.

Thế giới quan vì vậy giống như một tấm bản đồ nhận thức. Bản đồ khác nhau sẽ dẫn con người đến những con đường khác nhau.

Nhân sinh quan lại đặt ra một câu hỏi sâu hơn: Tôi sống để làm gì?

Có người sống vì thành công. Có người coi hạnh phúc gia đình là mục tiêu lớn nhất. Có người tìm kiếm sự giàu có, danh vọng. Cũng có người mong muốn sống một cuộc đời có ích, hướng đến sự trưởng thành về tinh thần và sự bình an nội tâm.

Câu trả lời cho câu hỏi “sống để làm gì?” sẽ quyết định rất nhiều lựa chọn mà chúng ta đưa ra.

Còn giá trị quan trả lời câu hỏi: Điều gì thực sự quan trọng đối với tôi?

Tiền bạc, danh vọng, địa vị, gia đình, tình yêu, danh dự, lòng tự trọng hay sự tử tế?

Không có một đáp án duy nhất cho tất cả mọi người. Nhưng chính thứ mà mỗi người coi là quan trọng nhất sẽ trở thành thước đo để lựa chọn và hành động.

Bởi vậy, tam quan không phải khái niệm xa vời. Nó hiện diện trong từng quyết định rất nhỏ của đời sống: chúng ta lựa chọn công việc nào, đối xử với người khác ra sao, phản ứng thế nào khi bị tổn thương, ứng xử thế nào khi thành công và giữ mình ra sao khi đứng trước những cám dỗ.

Từ một suy nghĩ đến một “nghiệp quả”

Điều đáng suy ngẫm là mối liên hệ giữa nhận thức và hệ quả của hành động.

Một suy nghĩ có thể dẫn đến một lời nói. Một lời nói có thể dẫn đến một hành động. Một hành động lặp lại nhiều lần sẽ trở thành thói quen. Và những thói quen lâu dài có thể định hình tính cách, các mối quan hệ, sự nghiệp và chất lượng cuộc sống.

Theo cách tiếp cận của bài viết, có thể hình dung thành một chuỗi:

Tam quan → nhận thức → hành vi → thói quen → hệ quả.

Nếu coi “nghiệp” theo nghĩa rộng là những gì con người liên tục tạo ra thông qua suy nghĩ, lời nói và hành động, thì “nghiệp quả” không nhất thiết phải được nhìn nhận như một điều gì huyền bí hay định mệnh không thể thay đổi.

Nó có thể bắt đầu từ chính những điều rất đời thường.

Một người luôn nghi ngờ người khác sẽ dễ phản ứng bằng phòng vệ.

Người luôn nghĩ mình phải thắng sẽ khó chấp nhận thất bại.

Người quá coi trọng cái tôi có thể khó lắng nghe lời góp ý.

Ngược lại, một người biết quan sát bản thân, biết lắng nghe và coi sai lầm là cơ hội học hỏi sẽ có nhiều khả năng biến nghịch cảnh thành động lực trưởng thành.

Cùng một lời chê, hai cách phản ứng – hai kết quả khác nhau

Hãy thử hình dung hai người cùng nhận một lời phê bình.

Người thứ nhất lập tức nghĩ: “Họ đang coi thường mình. Họ muốn hạ thấp mình.”

Từ suy nghĩ đó, sự tức giận xuất hiện. Lời nói trở nên gay gắt. Xung đột xảy ra. Một mối quan hệ có thể vì thế mà rạn nứt.

Người thứ hai lại nghĩ: “Có điều gì trong lời góp ý này mà mình có thể học được không?”

Họ bình tĩnh quan sát, chọn lọc điều đúng và điều chỉnh bản thân.

Cùng một sự việc. Nhưng hai cách nhìn tạo ra hai cách phản ứng và cuối cùng có thể dẫn đến hai kết quả hoàn toàn khác nhau.

Điều này cho thấy một điều quan trọng:

Không phải lúc nào chúng ta cũng có quyền lựa chọn điều xảy đến với mình, nhưng chúng ta có thể học cách lựa chọn cách mình phản ứng trước điều đó.

Và đôi khi, chính sự khác biệt ấy làm thay đổi cuộc đời.

Nhà Nghiên cứu văn hoá Phương Đông Nguyễn Thái Hà - Phó Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam

“Lập trình lại” không phải là phủ nhận quá khứ

Con người không phải một cỗ máy được lập trình cố định.

Những niềm tin được hình thành từ gia đình, môi trường sống, giáo dục, trải nghiệm thành công hay thất bại đều có thể ảnh hưởng sâu sắc đến cách chúng ta nhìn nhận bản thân và thế giới.

Có người lớn lên với niềm tin rằng mình không đủ giỏi.

Có người luôn nghĩ rằng sinh ra trong hoàn cảnh khó khăn thì rất khó thành công.

Có người từng thất bại nên mặc định rằng mình sẽ tiếp tục thất bại.

Có người từng bị tổn thương nên không còn tin vào người khác.

Nhưng một niềm tin tồn tại lâu năm không có nghĩa nó luôn đúng.

“Lập trình lại tam quan” trước hết là dám nhìn lại những niềm tin đang điều khiển cuộc sống của mình.

Hãy tự hỏi:

Niềm tin này hình thành từ đâu?

Nó có hoàn toàn đúng không?

Nó đang giúp tôi tiến lên hay đang giữ tôi lại?

Nếu nhìn sự việc theo một cách khác, tôi có thể lựa chọn khác không?

Khi một niềm tin giới hạn được thay thế bằng một nhận thức tích cực và thực tế hơn, hành vi cũng có cơ hội thay đổi.

Bài viết dẫn những câu chuyện về những người từng xuất phát từ hoàn cảnh khó khăn nhưng vẫn vươn lên bằng sự kiên trì, học hỏi và hành động hướng đến mục tiêu như một minh chứng cho khả năng thay đổi của con người.

Điều quan trọng không phải là chúng ta xuất phát ở đâu, mà là chúng ta lựa chọn trở thành ai từ điểm xuất phát ấy.

Muốn thay đổi “nghiệp”, hãy bắt đầu từ những điều rất nhỏ

Nhiều người mong muốn thay đổi vận mệnh nhưng lại tìm kiếm những thay đổi quá lớn.

Trong khi đó, một cuộc đời thường được tạo nên từ những lựa chọn rất nhỏ được lặp lại mỗi ngày.

Thay vì than trách, hãy thử tìm giải pháp.

Thay vì phản ứng ngay khi tức giận, hãy học cách dừng lại vài giây.

Thay vì chỉ nhìn thấy lỗi của người khác, hãy thử nhìn lại phần trách nhiệm của mình.

Thay vì sợ thất bại, hãy coi thất bại là dữ liệu để điều chỉnh.

Thay vì chạy theo những giá trị bên ngoài, hãy tự hỏi điều gì thực sự có ý nghĩa với cuộc đời mình.

Thay vì nói những lời làm tổn thương người khác, hãy tập nói những điều chân thành và có trách nhiệm.

Những thay đổi tưởng như nhỏ bé ấy, nếu được duy trì đủ lâu, có thể tạo ra một con người khác.

Và một con người khác sẽ tạo ra những lựa chọn khác.

Những lựa chọn khác sẽ tạo ra những kết quả khác.

Đừng chờ cuộc đời thay đổi – hãy thay đổi “bộ lọc” của chính mình

Trong cuộc sống, chúng ta thường mong hoàn cảnh thay đổi trước: công việc tốt hơn, người khác hiểu mình hơn, gia đình thuận lợi hơn, xã hội công bằng hơn.

Nhưng có một điều chúng ta có thể chủ động ngay lập tức: thay đổi cách mình nhìn nhận hoàn cảnh.

Không phải để tự huyễn hoặc rằng mọi thứ đều tốt đẹp.

Mà để nhìn sự việc đầy đủ hơn, tỉnh táo hơn và chủ động hơn.

Một người trưởng thành không phải là người không gặp nghịch cảnh.

Đó là người có khả năng đi qua nghịch cảnh mà không đánh mất chính mình.

Không phải người không bao giờ tức giận, mà là người biết điều chỉnh cơn giận.

Không phải người chưa từng thất bại, mà là người biết đứng dậy sau thất bại.

Không phải người chưa từng bị tổn thương, mà là người không để tổn thương biến mình thành một người làm tổn thương người khác.

Đó cũng là một cách hiểu rất đời thường về việc “thay đổi nghiệp quả”: thay đổi những gì mình đang gieo mỗi ngày để có cơ hội nhận về những kết quả tốt đẹp hơn trong tương lai.

Thay đổi tam quan – thay đổi chính mình

Có thể chúng ta không thể quay lại quá khứ để sửa những điều đã xảy ra.

Nhưng chúng ta luôn có ngày hôm nay.

Và ngày hôm nay chính là nơi mỗi người có thể bắt đầu một chương mới.

Nếu thế giới quan thay đổi, cách chúng ta nhìn cuộc đời sẽ thay đổi.

Nếu nhân sinh quan thay đổi, mục tiêu sống sẽ thay đổi.

Nếu giá trị quan thay đổi, những lựa chọn quan trọng cũng sẽ thay đổi.

Từ đó, hành vi thay đổi. Thói quen thay đổi. Các mối quan hệ thay đổi. Và theo thời gian, cuộc đời cũng có thể chuyển sang một hướng khác.

Bởi vậy, câu hỏi quan trọng nhất có lẽ không phải là:

“Tại sao số phận của tôi lại như thế này?”

Mà là:

“Từ hôm nay, tôi muốn gieo điều gì cho cuộc đời mình?”

Mỗi suy nghĩ là một hạt giống.

Mỗi lời nói là một hạt giống.

Mỗi hành động cũng là một hạt giống.

Không ai có thể biết chính xác ngày mai mình sẽ nhận được điều gì. Nhưng chúng ta có thể lựa chọn điều mình gieo xuống hôm nay.

Và nếu muốn thay đổi cuộc đời, có lẽ chúng ta không nhất thiết phải bắt đầu bằng việc thay đổi cả thế giới.

Hãy bắt đầu bằng việc thay đổi cách mình nhìn thế giới, thay đổi cách mình nhìn người khác và quan trọng nhất – thay đổi cách mình nhìn chính mình.

Bởi khi nhận thức thay đổi, hành động thay đổi; khi hành động thay đổi, thói quen thay đổi; và khi thói quen thay đổi, con đường của một đời người cũng có thể mở sang một hướng mới.

Lập trình lại Tam quan – suy cho cùng, không phải để trở thành một con người khác, mà để trở thành phiên bản tốt đẹp, tỉnh thức và có trách nhiệm hơn của chính mình.

Nhà Nghiên cứu văn hoá Phương Đông Nguyễn Thái Hà - Phó Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam (bên trái ảnh hướng nhìn thẳng của bạn đọc) và Tổng Biên Tập Tạp Chí Sức Khỏe Việt : TS.Nhà báo Chúc Kim Vinh ( bên phải ảnh hướng nhìn thẳng của bạn đọc).

Theo nội dung sưu tầm và chỉnh lý của Nhà nghiên cứu văn hóa phương Đông Nguyễn Thái Hà – Phó Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam; đăng tải trên Tạp chí Sức khỏe Việt.