Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não, chết tuần hoàn

Quốc hội đã thông qua Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi), trong đó không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não, chết tuần hoàn; đồng thời bỏ quy định cho phép nhóm tuổi này đăng ký hiến mô, bộ phận cơ thể và hiến xác.
Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não, chết tuần hoàn
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án luật. (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Sáng 21/11, với 415/474 (83,17%) đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi).

Bảo vệ người dưới 18 tuổi trước nguy cơ bị lợi dụng

Trình bày Báo cáo tiếp thu, giải trình và chỉnh lý dự án Luật trước Quốc hội, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, trên cơ sở ý kiến của đại biểu Quốc hội và Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chính phủ đã chỉnh lý dự thảo theo hướng tăng cường các quy định bảo vệ người hiến, đặc biệt là người dưới 18 tuổi.

Theo đó, dự thảo Luật khẳng định không lấy mô không tái tạo, bộ phận cơ thể của người dưới 18 tuổi; việc đăng ký hiến chỉ áp dụng đối với người từ đủ 18 tuổi trở lên, nhằm bảo đảm người đăng ký có đủ năng lực, nhận thức và việc hiến hoàn toàn tự nguyện.

Giải trình về nội dung nhận được nhiều ý kiến tại nghị trường và trong xã hội, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Chính phủ đã cân nhắc, lắng nghe những băn khoăn liên quan đến việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể của trẻ em. “Chính phủ trân trọng và thấu hiểu những băn khoăn đó bởi tất cả đều xuất phát từ tình thương và trách nhiệm đối với trẻ em”, Bộ trưởng nhấn mạnh.

Tuy nhiên, dự thảo Luật vẫn giữ lại một trường hợp hiến mô tái tạo khi còn sống vì lợi ích sống còn của chính các em. Cụ thể, trẻ có thể hiến mô tái tạo như tế bào gốc tạo máu để giúp anh, chị, em ruột mắc các bệnh máu ác tính hoặc bệnh máu bẩm sinh nặng. Theo Bộ trưởng, ghép tế bào gốc là cơ hội chữa khỏi duy nhất đối với anh, chị, em của những em bé này.

Việc hiến phải có sự đồng ý của chính trẻ, văn bản đồng ý của cha mẹ; trẻ và cha mẹ đều được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe và đánh giá tâm lý - xã hội phù hợp với độ tuổi. Việc hiến phải được xem xét bởi Hội đồng tư vấn có sự tham gia của đại diện cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em hoặc tổ chức bảo vệ quyền trẻ em. Người đứng đầu cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải chấp thuận bằng văn bản.

Đặc biệt, Bộ trưởng Đào Hồng Lan nhấn mạnh: “Chỉ cần trẻ hoặc cha mẹ có biểu hiện không đồng thuận ở bất kỳ thời điểm nào, việc lấy mô tái tạo phải dừng lại”.

Dự thảo Luật cũng thu hẹp phạm vi người đại diện đồng ý cho hiến, quy định rõ người có quyền đồng ý theo thứ tự ưu tiên và cách xử lý khi các thành viên có ý kiến khác nhau; làm rõ người đại diện đối với người hiến từ đủ 18 tuổi trở lên.

Một nội dung quan trọng khác được Bộ trưởng đề cập là việc đăng ký hiến không đồng nghĩa với việc người đăng ký đương nhiên đủ điều kiện để được lấy mô, bộ phận cơ thể hoặc lấy xác. Người đã đăng ký hiến, người đại diện của người hiến hoặc cha đẻ, mẹ đẻ của người hiến có quyền từ chối hiến tại bất kỳ thời điểm nào.

Dự thảo quy định không được thực hiện việc hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người khi người hiến hoặc người đại diện, cha đẻ, mẹ đẻ từ chối hiến hoặc có biểu hiện không đồng thuận, không hợp tác tại bất kỳ thời điểm nào. Quy định này nhằm bảo đảm tính tự nguyện thực chất, tránh việc đăng ký hiến trước đó bị xem là căn cứ duy nhất để tiến hành lấy mô, bộ phận cơ thể.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng cho biết dự thảo đã hoàn thiện quy định về người đại diện đồng ý hiến, xác định rõ thứ tự ưu tiên và cách xử lý khi những người cùng thứ tự đại diện có ý kiến khác nhau.

Không cho phép lấy mô, bộ phận cơ thể từ người dưới 18 tuổi sau khi chết não, chết tuần hoàn
Với 415/474 (83,17%) đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua dự thảo Luật Hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác (sửa đổi). (Ảnh: THỦY NGUYÊN)

Siết chặt hiến tạng khi còn sống, ngăn nguy cơ mua bán

Bên cạnh các quy định bảo vệ người dưới 18 tuổi, dự thảo Luật cũng điều chỉnh các điều kiện hiến bộ phận cơ thể khi còn sống nhằm hạn chế nguy cơ mua bán, thương mại hóa hoạt động hiến, ghép.

Theo đó, dự thảo quy định người từ đủ 25 tuổi trở lên được hiến bộ phận cơ thể khi còn sống cho người không phải là thành viên gia đình. Người hiến phải được tư vấn độc lập về pháp luật, sức khỏe và đánh giá tâm lý - xã hội. Người đánh giá điều kiện hiến không phải là người chỉ định ghép cho người bệnh, cũng không phải là người trực tiếp thực hiện lấy bộ phận cơ thể của người hiến.

Theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, việc nâng độ tuổi hiến cho người ngoài gia đình từ đủ 18 tuổi lên đủ 25 tuổi nhằm bảo đảm người hiến đã trưởng thành về nhận thức, độc lập trong quyết định và ít bị chi phối bởi áp lực kinh tế. Người từ đủ 18 tuổi đến dưới 25 tuổi chỉ được hiến cho thành viên gia đình.

Để ngăn chặn nguy cơ mua bán, việc phân bổ bộ phận cơ thể hiến cho người ngoài gia đình do cơ quan điều phối quốc gia thực hiện. Việc lấy bộ phận cơ thể chỉ được tiến hành khi có ý kiến đồng ý bằng văn bản của Hội đồng tư vấn lấy, ghép, gồm các chuyên gia về y tế, pháp luật, tâm lý; các thành viên hội đồng không tham gia thực hiện lấy, ghép trong trường hợp đó. Cơ quan công an, Ủy ban nhân dân và các cơ quan liên quan phối hợp xác minh quan hệ nhân thân, nơi cư trú của người hiến và người nhận. Trường hợp vợ chồng phải bảo đảm đủ thời gian kết hôn tối thiểu theo quy định của Chính phủ.

Theo báo cáo của Chính phủ, trong tổng số 11.187 ca ghép bộ phận cơ thể người, có 10.225 ca, tương đương 91,4%, là từ người hiến sống. Tỷ lệ lớn ca ghép dựa vào nguồn hiến này cho thấy vai trò quan trọng của người hiến sống, đồng thời đặt ra yêu cầu kiểm soát chặt chẽ để phòng ngừa nguy cơ mua bán, vì mục đích thương mại.

Để tăng cường phòng ngừa, dự thảo Luật nâng số hành vi bị nghiêm cấm từ 10 lên 29. Trong đó, bổ sung các hành vi mua bán, môi giới mô, bộ phận cơ thể người; lợi dụng việc nuôi con nuôi, chăm sóc thay thế, quan hệ giám hộ hoặc quan hệ lệ thuộc để hiến, lấy mô, bộ phận cơ thể người; đưa người Việt Nam ra nước ngoài để mua bán mô, bộ phận cơ thể người hoặc đưa người nước ngoài vào Việt Nam để tiến hành ghép trái quy định.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, việc bổ sung các hành vi nghiêm cấm nhằm quản lý chặt chẽ hơn, ngăn chặn những hành vi lợi dụng kẽ hở pháp luật để trục lợi từ hoạt động hiến, lấy, ghép.

Dự thảo cũng nghiêm cấm việc lấy mô, bộ phận cơ thể trong trường hợp chưa rõ nguyên nhân tử vong hoặc có dấu hiệu bất thường, nghi ngờ vi phạm pháp luật.

Bảo đảm quyền lợi, chăm sóc sức khỏe người hiến

Cùng với việc siết chặt các điều kiện hiến, dự thảo Luật cũng bổ sung, làm rõ hơn quyền lợi của người hiến. Người hiến bộ phận cơ thể khi còn sống được khám sức khỏe định kỳ miễn phí phù hợp với bộ phận đã hiến và được cấp thẻ bảo hiểm y tế theo quy định.

Ngân sách nhà nước bảo đảm kinh phí đánh giá, xác định người có khả năng hiến, chăm sóc, phục hồi sức khỏe ngay sau khi hiến, khám sức khỏe định kỳ và đóng bảo hiểm y tế cho người đã hiến bộ phận cơ thể. Người hiến không phải chi trả chi phí lấy, ghép; các khoản chi này do quỹ bảo hiểm y tế hoặc người được ghép chi trả.

Đối với người đã hiến bộ phận cơ thể sau khi chết não, chết tuần hoàn, cha đẻ, mẹ đẻ, vợ, chồng, con ruột, anh ruột, chị ruột, em ruột được ưu tiên ghép khi có tên trong danh sách chờ ghép. Dự thảo giao Chính phủ quy định chế độ tổ chức tang lễ, mai táng đối với người đã hiến.

Dự thảo cũng xác định ngày 20/5 hằng năm là Ngày Tri ân người hiến mô, bộ phận cơ thể, nhằm tôn vinh người hiến, gia đình người hiến và nâng cao nhận thức xã hội về nghĩa cử nhân đạo này.

Giải trình thêm về quy định xác định chết não, chết tuần hoàn, Bộ trưởng Đào Hồng Lan khẳng định: “Cứu chữa người bệnh luôn là ưu tiên tuyệt đối của người thầy thuốc”. Dù hiến hay không, việc kết luận một người đã chết đều phải tuân thủ các chuẩn mực y khoa được thế giới thừa nhận.

Dự thảo Luật quy định các nội dung có tính nguyên tắc về xác định chết não, chết tuần hoàn; yêu cầu phải có đủ tiêu chuẩn chuyên môn và kết luận bằng văn bản của hội đồng. Thành phần hội đồng, nguyên tắc đánh giá độc lập cũng được quy định; tiêu chuẩn xác định phải bao gồm các tiêu chuẩn về lâm sàng, cận lâm sàng và thời gian theo tiêu chuẩn quốc tế.

Bộ trưởng nhấn mạnh, ngay cả khi đã có kết luận chết não, chết tuần hoàn, việc hiến vẫn hoàn toàn do gia đình quyết định. Gia đình được tư vấn, cung cấp đầy đủ thông tin và có quyền từ chối ở bất kỳ thời điểm nào.

Về trách nhiệm quản lý nhà nước, dự thảo bổ sung quy định giao Chính phủ thống nhất quản lý; Bộ Y tế là cơ quan đầu mối giúp Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước. Các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện trách nhiệm quản lý trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn.

Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho biết, Chính phủ cũng sẽ tiếp tục chỉ đạo xây dựng, ban hành đồng bộ các văn bản quy định chi tiết, lấy ý kiến rộng rãi của các cơ quan, người dân, chuyên gia và tổ chức liên quan.

Dự thảo Luật sau khi tiếp thu, chỉnh lý gồm 7 chương, 39 điều. Luật có hiệu lực từ ngày 1/1/2028.

(Theo nhandan.vn)

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 22/11/2026: Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét, ngày có mưa vài nơi

Dự báo thời tiết ngày 22/11/2026: Bắc Bộ đêm và sáng sớm trời rét, ngày có mưa vài nơi

Dự báo thời tiết ngày 21/11/2026 các khu vực trên cả nước theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.

Các tin khác

Trường Trung cấp Quang Trung: Tọa đàm kỷ niệm 20 năm thành lập và tri ân nhà giáo

Trường Trung cấp Quang Trung: Tọa đàm kỷ niệm 20 năm thành lập và tri ân nhà giáo

SKV - Ngày 21/11, Trường Trung cấp Quang Trung (TP.HCM) tổ chức lễ kỷ niệm 20 năm hình thành và phát triển (2006–2026), kết hợp chào mừng Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11. Bên cạnh hoạt động tôn vinh, khen thưởng, chương trình còn là dịp để các thế hệ lãnh đạo, nhà giáo và cựu sinh viên cùng nhìn lại chặng đường hai thập kỷ gắn bó với nhà trường.
Cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, tăng cảnh báo sức khỏe trên bao bì

Cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, tăng cảnh báo sức khỏe trên bao bì

Sáng 21/11, với 465/481 đại biểu tán thành, Quốc hội thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Luật cấm trưng bày thuốc lá tại điểm bán, cấm bán trên môi trường điện tử và đặt lộ trình tăng diện tích cảnh báo sức khỏe trên bao bì.
Hợp tác Việt-Nhật về đào tạo cấp cứu ngoại viện đem lại kết quả tích cực

Hợp tác Việt-Nhật về đào tạo cấp cứu ngoại viện đem lại kết quả tích cực

Ngày 19/11, Trường đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội phối hợp Tập đoàn Y tế Kitahara (Nhật Bản) tổ chức hội thảo “Chia sẻ kinh nghiệm triển khai chương trình hợp tác kỹ thuật Việt-Nhật về đào tạo cấp cứu ngoại viện”.
Sắp diễn ra Ngày hội Đông y lần thứ II năm 2026

Sắp diễn ra Ngày hội Đông y lần thứ II năm 2026

Chiều 19/11, Hội Đông y thành phố Hà Nội tổ chức họp báo thông tin về kế hoạch tổ chức Ngày hội Đông y Hà Nội lần thứ II năm 2026. Chương trình do Hội Đông y thành phố phối hợp Trường Đại học Phenikaa và Công ty cổ phần Đông Tây y Trường Xuân thực hiện, cùng sự đồng hành của Trung ương Hội Đông y Việt Nam, Viện Dược liệu (Bộ Y tế) và các đơn vị chuyên môn
Tham vấn chuyên gia xây dựng chính sách quyền lợi về dinh dưỡng đối với người tham gia bảo hiểm y tế

Tham vấn chuyên gia xây dựng chính sách quyền lợi về dinh dưỡng đối với người tham gia bảo hiểm y tế

Đối với một số bệnh lý, dinh dưỡng không chỉ là yếu tố hỗ trợ chăm sóc mà còn là một phần thiết yếu trong phác đồ điều trị, thậm chí là phương pháp điều trị đặc hiệu, có ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả điều trị và tiên lượng của người bệnh.
Vi khuẩn ngày càng khó kiểm soát, năng lực phòng ngừa còn khoảng trống

Vi khuẩn ngày càng khó kiểm soát, năng lực phòng ngừa còn khoảng trống

Trong khi vi khuẩn đa kháng ngày càng phổ biến, mạng lưới giám sát kháng thuốc tại Việt Nam mới có 64 bệnh viện tham gia. Khoảng cách về năng lực xét nghiệm, kiểm soát nhiễm khuẩn và quản lý sử dụng kháng sinh đang đặt ra thách thức lớn cho hệ thống y tế.
Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất

Nhân dịp kỷ niệm 120 năm thành lập, sáng 20/11, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong lĩnh vực ghép tạng và những đóng góp cho sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
TP.HCM: Sốt xuất huyết tăng mạnh, gần 2.500 ca mắc trong một tuần

TP.HCM: Sốt xuất huyết tăng mạnh, gần 2.500 ca mắc trong một tuần

SKV - TP.HCM ghi nhận 2.428 ca sốt xuất huyết trong tuần 46 (9–15/11/2026), tăng 25,7% so với trung bình bốn tuần trước. Tổng số ca từ đầu năm đã lên 49.232, cảnh báo nguy cơ dịch bệnh tiếp tục gia tăng.
Ngành y tế Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong trong mạng lưới phòng ngừa và ứng phó bạo lực trẻ em

Ngành y tế Việt Nam khẳng định vai trò tiên phong trong mạng lưới phòng ngừa và ứng phó bạo lực trẻ em

Tại Hội nghị Bộ trưởng toàn cầu lần thứ hai về chấm dứt bạo lực trẻ em diễn ra tại Philippines, đoàn đại biểu Việt Nam đã chia sẻ những bước tiến nổi bật trong việc chuyển dịch mô hình y tế: từ điều trị tổn thương đơn thuần sang thiết lập mạng lưới bảo vệ tích hợp, can thiệp tâm lý-xã hội và bảo đảm an toàn toàn diện cho trẻ em.
Đắk Lắk tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết Dengue

Đắk Lắk tiếp tục đẩy mạnh công tác phòng, chống dịch bệnh sốt xuất huyết Dengue

SKV - Trước diễn biến phức tạp của dịch bệnh sốt xuất huyết Dengue với số ca mắc tăng cao so với cùng kỳ năm trước, UBND tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Công văn số 18731/UBND-KGVX yêu cầu các sở, ban, ngành, đoàn thể và UBND các xã, phường tiếp tục triển khai quyết liệt, đồng bộ các giải pháp nhằm kiểm soát, ngăn chặn dịch bệnh lây lan và hạn chế thấp nhất các trường hợp tử vong.
Xem thêm
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

SKV - Sáng 15/11/2026, Khu phố 11, phường Bình Tây, TP.HCM tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 với nhiều hoạt động ý nghĩa. Điểm nhấn của chương trình là hoạt động chăm sóc sức khỏe miễn phí cho 30 lượt người dân với sự đồng hành của 8 y, bác sĩ thuộc Ban Thiện nguyện phía Nam – Hội Nam y Việt Nam.
Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Ngày 11 tháng 11 năm 2026, trong không khí phấn khởi và trang trọng của toàn ngành Y học cổ truyền, Chi hội Nam y Trúc Lâm đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập và Đại hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo trực tiếp của Thầy thuốc Nhân dân, GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam, Tiến sĩ, Doanh nhân Nguyễn Mạnh Thản - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nam y Việt Nam cùng Ban Lãnh đạo Hội Nam y Việt Nam. Đại hội cũng vui mừng đón tiếp đại diện các cơ quan ban ngành, lãnh đạo các Chi hội bạn và toàn thể các hội viên sáng lập là những thầy thuốc, lương y, lương dược tiêu biểu đến từ mọi miền đất nước cũng như kiều bào ở hải ngoại.
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Trong dòng chảy ngàn năm của nền y học dân tộc Việt Nam, Nam y không chỉ là những bài thuốc quý hay những phương pháp chữa bệnh được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó còn là sự kết tinh của tri thức dân gian, kinh nghiệm thực tiễn, đạo lý nhân văn và tinh thần tận tụy vì sức khỏe nhân dân. Đặc biệt tại vùng đất Tây Bắc – nơi hội tụ không gian văn hóa đa dạng cùng nguồn tài nguyên dược liệu phong phú – việc kết nối những người làm nghề, yêu nghề và tâm huyết với tri thức bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản y học cổ truyền.
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Ngày 31/10 và 01/11 vừa qua, Chi hội Nam Y Văn phòng đã tổ chức thành công chuyến sinh hoạt định kỳ kết hợp tham quan, học tập và tổng kết công tác hội tại khu vực Đảo Ngọc Xanh (Thanh Thủy, Phú Thọ). Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng của TTND.GS.TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam và Ngày Quốc tế Người cao tuổi (01/10), Trạm Y tế xã Đồng Hỷ phối hợp cùng Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên tổ chức đợt cao điểm khám sức khỏe, tư vấn điều trị và trao tặng những phần quà ý nghĩa cho đông đảo người cao tuổi trên địa bàn. Chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự quan tâm thiết thực đến sức khỏe của thế hệ đi trước.
Phiên bản di động