Nghẹt mũi mùa hè: Cảnh giác nhầm lẫn giữa dị ứng và viêm xoang

Ảnh minh họa.

Vì sao mùa hè dễ bị hắt hơi, sổ mũi?

Theo Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng-Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, mùa hè không chỉ là thời điểm nắng nóng mà còn là giai đoạn các yếu tố gây dị ứng trong môi trường gia tăng rõ rệt. Nhiệt độ cao kết hợp độ ẩm tăng sau mưa tạo điều kiện thuận lợi cho nấm mốc, mạt bụi nhà và các loại dị nguyên phát triển.

Bên cạnh đó, việc sử dụng điều hòa thường xuyên trong không gian kín khiến người dân phải tiếp xúc liên tục với các tác nhân gây dị ứng trong nhà.

Ở những người có cơ địa dị ứng, hệ miễn dịch có thể phản ứng quá mức với các yếu tố này, từ đó gây ra các triệu chứng ở đường hô hấp trên như hắt hơi, sổ mũi hoặc ngạt mũi.

Theo bác sĩ Trường, tuy có biểu hiện khá giống nhau, viêm mũi dị ứng và viêm xoang lại là hai bệnh lý khác nhau và có thể phân biệt dựa trên đặc điểm triệu chứng.

Với viêm mũi dị ứng, người bệnh thường xuất hiện các cơn hắt hơi liên tục thành từng tràng, kèm theo ngứa mũi, ngứa mắt hoặc ngứa họng. Dịch mũi thường trong và loãng, và triệu chứng thường xuất hiện đột ngột khi tiếp xúc với bụi, khói, thay đổi thời tiết hoặc các dị nguyên trong môi trường.

Trong khi đó, viêm xoang thường liên quan đến tình trạng viêm nhiễm kéo dài tại các hốc xoang. Người bệnh có thể bị ngạt mũi kéo dài, chảy dịch mũi đặc có màu vàng hoặc xanh, kèm theo cảm giác đau tức vùng trán, gò má hoặc sống mũi. Cơn đau thường tăng rõ khi cúi đầu, và một số trường hợp còn kèm theo giảm khứu giác, mệt mỏi hoặc sốt nhẹ.

"Điểm khác biệt dễ nhận thấy nhất là viêm mũi dị ứng thường nổi bật với triệu chứng ngứa và hắt hơi, trong khi viêm xoang lại gây đau vùng mặt và dịch mũi đặc kéo dài", bác sĩ Trường chia sẻ.

Một vấn đề đáng lưu ý hiện nay là nhiều người có thói quen tự ý sử dụng thuốc xịt thông mũi chứa hoạt chất co mạch như oxymetazoline hoặc xylometazoline. Các loại thuốc này có tác dụng giảm nghẹt mũi rất nhanh nên dễ bị lạm dụng trong thời gian dài.

Tuy nhiên, theo bác sĩ, thuốc co mạch chỉ nên sử dụng trong thời gian ngắn, khoảng 3 đến 5 ngày theo chỉ định. Nếu dùng kéo dài, người bệnh có thể gặp tình trạng viêm mũi do thuốc, khiến niêm mạc mũi bị tổn thương, phù nề và phụ thuộc vào thuốc, dẫn đến nghẹt mũi nặng hơn khi ngừng sử dụng.

Bên cạnh đó, viêm mũi dị ứng không phải bệnh do vi khuẩn gây ra, vì vậy việc tự ý dùng kháng sinh là không cần thiết. Không những không mang lại hiệu quả điều trị, việc lạm dụng kháng sinh còn làm tăng nguy cơ kháng thuốc và gây ra nhiều tác dụng phụ không mong muốn.

Kiểm soát viêm mũi dị ứng hiệu quả trong mùa hè

Để kiểm soát viêm mũi dị ứng hiệu quả trong mùa hè, các chuyên gia khuyến cáo người dân cần chủ động hạn chế tiếp xúc với các yếu tố gây dị ứng trong môi trường.

Việc giữ gìn vệ sinh nhà cửa sạch sẽ, giặt chăn ga gối đệm định kỳ, bảo đảm không gian sống thông thoáng và hạn chế nấm mốc đóng vai trò quan trọng trong việc phòng bệnh. Sau khi tiếp xúc với môi trường nhiều khói bụi, người dân nên rửa mũi bằng nước muối sinh lý để làm sạch đường hô hấp.

Trong điều trị, các thuốc xịt mũi chứa corticoid được xem là nhóm thuốc nền giúp kiểm soát phản ứng viêm hiệu quả và an toàn khi sử dụng đúng hướng dẫn. Tuy nhiên, nhóm thuốc này cần thời gian để phát huy tác dụng nên người bệnh không nên tự ý ngừng thuốc quá sớm khi chưa có chỉ định của bác sĩ.

Với những trường hợp nặng hoặc dai dẳng, liệu pháp miễn dịch đặc hiệu có thể được cân nhắc nhằm giúp cơ thể dần giảm phản ứng với các dị nguyên theo thời gian.

Các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng viêm mũi dị ứng tuy không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng cuộc sống, gây mất ngủ, mệt mỏi, giảm khả năng học tập và làm việc. Vì vậy, khi xuất hiện các triệu chứng như hắt hơi, ngạt mũi hoặc chảy nước mũi kéo dài, người dân nên đến cơ sở y tế để được thăm khám và chẩn đoán chính xác, tránh tự ý điều trị sai cách gây biến chứng không mong muốn.