Cây Dâu Tằm: Dược liệu quý chữa được nhiều chứng bệnh

Theo tài liệu cổ, cây dâu có vị đắng, ngọt, tính hàn, vào hai kinh can và phế; có tác dụng tán phong, thanh nhiệt lương huyết sáng mắt, dùng chữa phong ôn biểu chứng, lao nhiệt sinh ho, nước mắt chảy nhiều, hoa mắt…
Cây Dâu Tằm: Dược liệu quý chữa được nhiều chứng bệnh
Lá và quả cây dâu tằm

Cây Dâu hay còn gọi là mạy môn (Thổ), dâu cang (Mèo), tầm tang. Tên khoa hoc Morus alba L. Morus acidosa Griff, thuộc họ Dâu tằm Moraceae.

Dâu tằm cung cấp cho ta các vị thuốc sau: Lá dâu tang diệp-Folium Mori; Vỏ rễ radicis. cây dâu = tang bạch bì-Cortex Mori; Quả dâu = tang thầm-Fructus Mori; Cây mọc ký sinh trên cây dâu=tang ký sinh (Ramulus Loranthi) có tên khoa học là Loranthus parasiticus (L.) Merr, thuộc họ Tầm gửi Loranthaceae; Tổ ngựa trên cây dâu = tang phiêu tiêu- Ootheca Mantidis; Sâu dâu = con sâu nằm trong thân cây dâu, vốn là ấu trùng của một loại xén tóc.

Mô tả cây

Cây dâu là một cây có thể cao tới 15m, nhưng thường do hái lá luôn nên chỉ cao 2-3m. Lá mọc so le, hình bầu dục, nguyên hoặc chia thành 3 thuỳ, có lá kèm, đầu lá nhọn hay hơi tù, phía cuống hơi tròn hoặc hơi bằng, mép có răng cưa to. Từ cuống lá toả ra 3 gân rõ rệt. Hoa đơn tính, khác gốc, hoa đực mọc thành bông, có 4 lá đài, 4 nhị (có khi 3), hoa cái cũng mọc thành bông hay thành khối hình cầu, có 4 lá đài. Quả bế bao bọc trong các lá đài, mọng nước thành một quả phức (quả kép) màu đỏ, sau đen sẫm. Quả có thể ăn được và làm thuốc (tang thầm).

Phân bố, thu hái và chế biến

Cây dâu tằm có nguồn gốc Trung Quốc. Đã được di thực vào Việt Nam từ lâu, hiện nay được trồng ở khắp nơi để lấy lá nuôi tằm, một số bộ phận được khai thác dùng làm thuốc như đã giới thiệu ở phần trên.

Thành phần hoá học

Trong lá dâu có chất cao su, chất caroten, tanin, rất ít tinh dầu, vitamin C, colin (cholin), adenin, trigonenlin (trigonellin). Ngoài ra còn có pentozan, đường, canxi malat và canxi cacbonat.

Trong lá dâu có ecdysteron (độ chảy 242°) và inokosteron (độ chảy 255°C), là những chất nội tiết cần cho sự đổi lốt của côn trùng.

Trong vỏ rễ cây dâu có những hợp chất flavon bao gồm mulberrin (độ chảy 153-6°C), mullberrochromen (độ chảy 232-5°C), xyclomulberrin (độ chảy 231-2°C) và xyclomulberrochromen (độ chảy 233-4°C).

Vỏ rễ cây dâu có axit hữu cơ, tanin, pectin và ẞ amyrin, rất ít tinh dầu.

Quả dâu có nước 84,71%, đường 9,19%, axit 1,8%, protit 0,36%, tanin, vitamin C, carotin. Trong đường có glucoza và fructoza. Trong axit có axit malic, axit sucxinic. Các vị khác chưa thấy có tài liệu nghiên cứu.

Tác dụng dược lý

Theo tài liệu nghiên cứu của Nhật Bản (trong Nhật Bản Dược vật học tạp chí) về vỏ rễ cây dâu. Các tác giả Nhật Bản có cho thỏ uống nước sắc vỏ rễ cây dâu rồi theo dõi lượng đường trong máu thấy lúc mới uống vào, lượng đường trong máu tăng lên sau giảm dần. Các bộ phận khác của cây dâu chưa có tài liệu nghiên cứu.

Công dụng và liều dùng

Tang bạch bì làm thuốc lợi tiểu tiện, dùng trong bệnh thuỷ thũng, chữa ho lâu ngày, hen, ho có đờm, băng huyết, chữa sốt, chữa cao huyết áp. Liều dùng hằng ngày 6-18g dưới dạng thuốc sắc hay thuốc bột.

Tang diệp chữa sốt, cho ra mồ hôi, cảm mạo, trừ đờm, cao huyết áp, làm cho sáng mắt. Liều dùng 6-18g dưới dạng thuốc sắc.

Tang thầm bổ thận, sáng mắt, bổ toàn thân, giúp sự tiêu hoá, chữa bệnh kém ngủ, râu tóc sớm bạc. Liều dùng 12-20g.

Tang ký sinh bổ gan thận, chữa đau lưng, đau mình, an thai, đẻ xong ít sữa. Liều dùng 12- 20g dưới dạng thuốc sắc.

Tang phiêu tiêu chữa đi đái nhiều lần, di tinh, liệt dương, bạch đới, trẻ con đái dầm. Liều dùng 6-12g.

Sâu dâu chữa bệnh trẻ con bị đau mắt, nhiều dử, nhiều nước mắt. Cả con sâu nướng ăn hoặc ngâm rượu.

Theo tài liệu cổ, lá dâu có vị đắng, ngọt, tính hàn, vào hai kinh can và phế. Có tác dụng tán phong, thanh nhiệt lương huyết sáng mắt, dùng chữa phong ôn biểu chung, lao nhiệt sinh ho đầu nhức mắt đỏ, nước mắt chảy nhiều, hoa mắt.

Tang ký sinh: Vị đắng tính bình, vào hai kinh can và thân. Có tác dung bổ can thân, manh gân cốt, an thai, làm cho xuống sữa. Dùng chữa gân xương đau nhức, động thai, đẻ xong không có sữa, lưng mỏi đau.

Cành dâu (tang chi) vị đắng, tính bình, vào kinh can. Có tác dụng khứ phong thấp, lợi quan kết (khớp xương), dùng chữa phong hàn thấp tì, đau nhức, thuỷ khí, cước khí, chân tay co quắp.

Tang bạch bì: Vị ngọt, tính hàn, vào kinh phế. đã Có tác dụng tả phế hành thuỷ, chỉ thấu bình xuyến, dùng chữa phế nhiệt sinh ho, ho ra máu, thuỷ thũng, bụng trướng. Những người phế hư nhưng không hoả và ho hàn thì không dùng được.

Tang thầm (quả dâu) vị ngọt chua tính ôn, vào hai kinh can và thận. Có tác dụng bổ can, thận, nuôi máu, khứ phong, dùng chữa bệnh tiêu khát, loa lịch, mắt có màng, tai ù, huyết hư, tiện bí. Những người đại tiện tiết tả không dùng được.

Tổ họ ngựa trên cây dâu (tang phiêu tiêu) có vị ngọt, mặn, tính bình, vào hai kinh can và thận. Có tác dụng ích thận, cố tinh dùng chữa di tinh, đái són, đái nhiều lần, kinh nguyệt bế, những người âm hư nhiều hoả, bàng quang nóng không dùng được.

Bài thuốc có các vị thuốc lấy từ cây dâu. (Các bài thuốc kinh nghiệm trong nhân dân)

1. Tang bạch bì:

Chữa ho ra máu: Tang bạch bì 600g. Ngâm nước vo gạo 3 đêm. Tước nhỏ. Cho thêm 250g gạo nếp. Sao vàng, tán nhỏ. Trộn đều. Ngày uống 2 lần. Mỗi lần 8g chiêu bằng nước cơm.

Ho lâu năm: Vỏ cây dâu-vỏ rễ cây chanh. Hai vị bằng nhau, mỗi thứ 10g sắc uống trong ngày.

Trẻ con ho có đờm: Tang bạch bì 4g sắc với nước cho uống.

Rụng tóc: Lấy tang bạch bì giã dập, ngâm nước. Đun sôi nửa giờ. Lọc, lấy nước đó gội đầu

2. Tang diệp:

Chữa nôn ra máu: Lá dâu cuối màu, sao vàng sắc uống. Ngày uống 12-16g.

Mụn nhọt lâu ngày không liền miệng: Lá dâu sao vàng tán nhỏ, rắc vào mụn đã rửa sach.

3. Tang ký sinh:

Động thai đau bụng: Tang ký sinh 60g, giao (hoặc cao ban long) nướng thơm 20g, ngải diệp 20g, nước 3 bát (600ml). Sắc còn một bát (200ml). Chia nhiều lần uống trong ngày.

4. Tang thầm:

Chữa tràng nhạc: Tang thầm (loại quả đã chín đen) 2 bát đầy. Cho vào vải vắt lấy nước, cô thành cao mềm. Ngày uống 3 lần, mỗi lần 5g.

Tóc không mọc-tóc bạc: Quả dâu ngâm nước, lọc lấy nước xát vào đầu.

5. Tang phiêu tiêu:

Động thai-bí tiểu tiện: Tang phiêu tiêu, nướng vàng tán nhỏ. Ngày uống 2 lần, mỗi lần 5g.

Ánh Nguyệt- Văn Thuỷ

Tin liên quan

Bộ Y tế: Tăng cường quản lý khám, chữa bệnh y học cổ truyền

Bộ Y tế: Tăng cường quản lý khám, chữa bệnh y học cổ truyền

Bộ Y tế vừa có công văn yêu cầu bệnh viện y học cổ truyền trực thuộc Bộ Y tế, Sở Y tế các tỉnh, thành phố, bệnh viện y học cổ truyền các tỉnh, thành phố tăng cường quản lý khám bệnh, chữa bệnh y học cổ truyền.
Cây hoàng bá chữa bệnh gì?

Cây hoàng bá chữa bệnh gì?

Hoàng bá được ví như "kháng sinh tự nhiên". Hoàng bá là một dược liệu được sử dụng phổ biến trong y học.
Bài thuốc trị đau vai gáy từ dược liệu tự nhiên

Bài thuốc trị đau vai gáy từ dược liệu tự nhiên

Trong Y học cổ truyền, những bài thuốc điều trị đau vai gáy là sự kết hợp của các loại thảo dược trên từng thể bệnh. Những bài thuốc này tác động đến xương khớp, các mạch máu và các khối cơ giúp lưu thông khí huyết, giải phóng kinh lạc ứ trệ, giảm co cứng, giảm đau, giảm tê bì hiệu quả và cải thiện chức năng của xương khớp.

Cùng chuyên mục

Nhiều người bị viêm da do sứa biển "tấn công"

Nhiều người bị viêm da do sứa biển "tấn công"

Bệnh viện Da liễu TP Hồ Chí Minh cho biết, mới đây đã tiếp nhận nhiều trường hợp bệnh nhân bị viêm da do tiếp xúc với sứa biển.
Huyện Lắk, Đắk Lắk: Mưa lớn liên tục gây ngập lụt  thiệt hại hơn 1.200 ha cây trồng

Huyện Lắk, Đắk Lắk: Mưa lớn liên tục gây ngập lụt thiệt hại hơn 1.200 ha cây trồng

Thông tin từ Phòng NN&PTNT huyện Lắk (tỉnh Đắk Lắk) cho biết trong những ngày 18 – 21/7/2024 do ảnh hưởng áp thấp nhiệt đới và cơn bão số 2 trên địa bàn huyện Lắk có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to liên tục trong nhiều giờ. Mực nước suối Đắk Liêng và Đắk Phơi tràn về gây ngập lụt ảnh hưởng đến nhà dân và sản xuất vụ hè thu 2024.
Bé 33 tháng tuổi nuốt mảnh đồ chơi vào dạ dày

Bé 33 tháng tuổi nuốt mảnh đồ chơi vào dạ dày

Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng cho biết vừa tiến hành lấy dị vật là mảnh đồ chơi dài khoảng 5,5cm trong dạ dày một bé trai.
Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Y: Những dấu ấn đầy xúc động và tự hào

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng với ngành Y: Những dấu ấn đầy xúc động và tự hào

Sinh thời, Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng luôn dành sự quan tâm đặc biệt với ngành y tế và công tác chăm sóc sức khoẻ nhân dân. Những lời căn dặn của Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng vẫn luôn được các y, bác sĩ, người bệnh cũng như toàn thể nhân dân ghi nhớ.
Hoại tử chân do tự ý cho ong châm chữa bệnh

Hoại tử chân do tự ý cho ong châm chữa bệnh

Một bệnh nhân đã rơi vào tình trạng hoại tử khớp gối, sốt cao, nhiễm khuẩn huyết do tự ý dùng ong châm vào khớp gối và đắp thuốc nam để chữa bệnh viêm khớp dạng thấp.
Thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành dược Việt Nam

Thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành dược Việt Nam

Thủ tướng Chính phủ vừa ban hành Quyết định số 705/QĐ-TTg ngày 23/7/2024 thành lập Ban chỉ đạo quốc gia về phát triển ngành dược Việt Nam giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045.

Các tin khác

Ngành y tế Hà Nội hưởng ứng Tuần lễ thế giới nuôi con bằng sữa mẹ năm 2024

Ngành y tế Hà Nội hưởng ứng Tuần lễ thế giới nuôi con bằng sữa mẹ năm 2024

Sở Y tế Hà Nội vừa ban hành công văn số 3269/SYT-NVY gửi các đơn vị y tế trong và ngoài công lập trực thuộc về việc triển khai Tuần lễ thế giới nuôi con bằng sữa mẹ năm 2024.
Công tác phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và đảm bảo an toàn thực phẩm mùa mưa bão

Công tác phòng ngừa ngộ độc thực phẩm và đảm bảo an toàn thực phẩm mùa mưa bão

Theo VFA, công tác đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, ngăn ngừa bệnh dịch trước, trong và sau bão, lũ là vô cùng quan trọng cần phải có kế hoạch chuẩn bị trước khi vào mùa bão lụt.
Kính viếng hương hồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Kính viếng hương hồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng

Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng từ trần để lại niềm tiếc thương vô hạn với nhân dân cả nước. Tạp chí Sức khỏe Việt xin trân trọng giới thiệu bài thơ "Kính viếng hương hồn Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng" của Thầy thuốc Ưu tú, Lương y, DSCKII Nguyễn Đức Đoàn - như một nén nhang thành kính tưởng nhớ Nhà lãnh đạo kiên trung, trí tuệ và mẫu mực, trọn đời vì Nước, vì Dân.
Nâng cao trách nhiệm quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế

Nâng cao trách nhiệm quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế

Bộ Y tế yêu cầu Bảo hiểm xã hội Việt Nam; Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; bệnh viện, viện có giường bệnh trực thuộc Bộ Y tế; y tế các Bộ, ngành; Hiệp hội bệnh viện tư nhân Việt Nam nâng cao trách nhiệm quản lý, sử dụng quỹ bảo hiểm y tế.
Bộ Y tế đề nghị xử lý cơ sở thẩm mỹ mạo danh bệnh viện, mập mờ chuyên môn

Bộ Y tế đề nghị xử lý cơ sở thẩm mỹ mạo danh bệnh viện, mập mờ chuyên môn

Cục Quản lý khám, chữa bệnh (Bộ Y tế) vừa có công văn 1172/KCB-QLHN ngày 22/7/2024 gửi Sở Y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc nhiều cơ sở thẩm mỹ mạo danh bệnh viện, mập mờ chuyên môn.
Bão số 2 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhiều nơi mưa to

Bão số 2 suy yếu thành áp thấp nhiệt đới, nhiều nơi mưa to

Theo Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn Quốc gia, sáng 23/7, bão số 2 đã suy yếu thành áp thấp nhiệt đới. Do ảnh hưởng của áp thấp nhiệt đới nhiều khu vực trên cả nước có mưa vừa, mưa to, có nơi mưa rất to.
Hà Nội ngừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong 2 ngày Quốc tang

Hà Nội ngừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong 2 ngày Quốc tang

Ngày 22/7, UBND thành phố Hà Nội vừa có Công điện số 07/CĐ-UBND về việc ngừng các hoạt động vui chơi, giải trí trong những ngày Lễ Quốc tang đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam.
Các địa phương khẩn trương ứng phó với bão số 2

Các địa phương khẩn trương ứng phó với bão số 2

Trong sáng 22/7, nhiều tỉnh thành đã nghiêm cấm tàu thuyền ra khơi, dừng các hoạt động khai thác, nuôi trồng, đánh bắt thủy hải sản và các hoạt động khác khu vực cửa sông, ven biển.
Bão số 2 tiến vào bờ biển Hải Phòng - Quảng Ninh

Bão số 2 tiến vào bờ biển Hải Phòng - Quảng Ninh

Bão số 2 có xu hướng mạnh lên nhanh chóng khi tiến vào vịnh Bắc Bộ và đạt cường độ mạnh nhất cấp 10, giật cấp 13.
Quảng Ninh: Tạm ngừng cấp phép tàu thuyền hoạt động trên biển từ 12h ngày 22/7/2024 để phòng tránh bão

Quảng Ninh: Tạm ngừng cấp phép tàu thuyền hoạt động trên biển từ 12h ngày 22/7/2024 để phòng tránh bão

Sở NN&PTNT tỉnh Quảng Ninh đề xuất với các cơ quan liên quan tạm ngừng cấp phép tàu thuyền hoạt động trên biển từ 12h ngày 22/7/2024 để phòng tránh bão
Xem thêm
Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức hội thảo chia sẻ về bệnh xương khớp theo YHCT

Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức hội thảo chia sẻ về bệnh xương khớp theo YHCT

Ngày 19/7/2024, Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên sơ kết hoạt động 6 tháng đầu năm 2024 và tổ chức Hội thảo: “Cập nhật kiến thức phòng và chăm sóc sức khoẻ chủ động các bệnh về xương khớp theo quan điểm YHCT và ứng dụng thừa kế các bài thuốc nam chữa các
Hà Nội: Nhà báo Chúc Kim Vinh giữ chức vụ Tổng biên tập Tạp chí Sức khoẻ Việt

Hà Nội: Nhà báo Chúc Kim Vinh giữ chức vụ Tổng biên tập Tạp chí Sức khoẻ Việt

Ngày 19/7, Hội Nam y Việt Nam cùng Tạp chí Sức khoẻ Việt long trọng tổ chức Lễ công bố quyết định về công tác cán bộ.
Hội Nam Y Việt Nam công bố Quyết định thành lập Chi hội CLB Healing In Balance

Hội Nam Y Việt Nam công bố Quyết định thành lập Chi hội CLB Healing In Balance

Sáng ngày 12/07/2024, tại hội trường Tầng 5 Công ty AIVA số 24 Nguyễn Cơ Thạch, Nam Từ Liêm, Hà Nội. Hội Nam Y Việt Nam đã tổ chức Lễ công bố và trao Quyết định thành lập Chi hội câu lạc bộ Healing In Balance.
Hội nghị Ban chấp hành Hội Nam Y Việt Nam lần thứ V: Thông qua 10 nội dung quan trọng

Hội nghị Ban chấp hành Hội Nam Y Việt Nam lần thứ V: Thông qua 10 nội dung quan trọng

Ngày 29/6, tại Hà Nội, Ban Chấp hành Hội Nam Y Việt Nam nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ V
Thành lập và Đại hội Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện: Bước khởi đầu trong nhiệm kỳ 2024-2029

Thành lập và Đại hội Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện: Bước khởi đầu trong nhiệm kỳ 2024-2029

Sáng ngày 28/06, tại Hà Nội đã diễn ra Lễ công bố quyết định thành lập Chi hội Nam Y Dưỡng Sinh Viện và Đại hội Chi hội lần thứ I nhiệm kỳ 2024-2029.
Phiên bản di động