Cấy vi mạch 2 mm vào mắt: Hy vọng mới cho bệnh nhân mù

Thiết bị cấy ghép Prima, được phát triển bởi công ty công nghệ sinh học Science Corporation (Mỹ), được thiết kế để hỗ trợ những bệnh nhân mắc thoái hóa điểm vàng liên quan tuổi tác (AMD) thể khô, hay còn gọi là teo địa lý (GA). Tình trạng này khiến các tế bào ở trung tâm võng mạc dần chết đi, dẫn đến mất thị lực trung tâm. Hiện có khoảng 5 triệu người trên toàn cầu, bao gồm 250.000 người tại Anh, đang chịu ảnh hưởng từ căn bệnh này.

Trong thử nghiệm lâm sàng được thực hiện tại 5 quốc gia châu Âu, 32 bệnh nhân đã tham gia và hơn 80% trong số đó cho thấy sự cải thiện thị lực rõ rệt. Sau một năm, thị lực trung bình của họ được cải thiện thêm 25 chữ cái trên biểu đồ đo mắt, tương đương với việc đọc thêm 5 dòng. Đặc biệt, 27 bệnh nhân có thể đọc lại bằng thị lực trung tâm.

Một trong những trường hợp điển hình là bà Sheila Irvine, 70 tuổi, bệnh nhân tại Bệnh viện Mắt Moorfields ở London. Bà đã mất thị lực trung tâm hơn 30 năm và phải sống với hình ảnh "hai đĩa đen" trước mắt. Trước đây, bà từng là một người yêu thích đọc sách nhưng không thể tiếp tục sở thích này vì căn bệnh. Sau khi được cấy ghép vi mạch, bà Irvine đã có thể đọc thư, sách và thậm chí là giải ô chữ.

"Cảm giác như tôi đang sống ở một thế giới khác. Điều này mang lại cho tôi niềm vui khôn xiết," bà chia sẻ.

Bà Sheila Irvine, một bệnh nhân tại Bệnh viện Mắt Moorfields, đang trải qua huấn luyện sau khi được cấy ghép mắt. Ảnh: Moorfields Eye Hospital

Thiết bị cấy ghép Prima hoạt động dựa trên một hệ thống tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI). Một camera gắn trên cặp kính thực tế tăng cường ghi lại hình ảnh phía trước mắt người dùng. Sau đó, AI sẽ chuyển đổi những hình ảnh này thành tín hiệu hồng ngoại và chiếu vào vi mạch cấy dưới võng mạc. Con chip 2x2 mm sẽ kích thích các tế bào thần kinh không bị tổn thương của võng mạc, truyền tín hiệu lên não thông qua dây thần kinh thị giác để tạo ra hình ảnh.

Bác sĩ Mahi Muqit, chuyên gia tại Bệnh viện Mắt Moorfields, nhận định: "Đây là một bước ngoặt trong lịch sử thị giác nhân tạo. Lần đầu tiên, chúng ta có thể phục hồi thị lực trung tâm một cách có ý nghĩa cho bệnh nhân mù."

Mặc dù thiết bị Prima mang lại hy vọng lớn lao, việc sử dụng nó vẫn còn một số hạn chế. Người dùng cần tập trung cao độ và giữ đầu ổn định để có thể đọc rõ. Do đó, nhiều bệnh nhân chỉ sử dụng thiết bị này tại nhà. Hơn nữa, công nghệ này không phù hợp với những người bị tổn thương dây thần kinh thị giác.

Hiện tại, thiết bị Prima chưa được cấp phép thương mại và chi phí vẫn chưa được công bố. Tuy nhiên, ông Muqit hy vọng rằng trong vài năm tới, Dịch vụ Y tế Quốc gia Anh (NHS) sẽ triển khai công nghệ này rộng rãi. Tiến sĩ Peter Bloomfield, Giám đốc nghiên cứu của Hiệp hội Điểm Vàng, mô tả kết quả từ nghiên cứu là "tin tức tuyệt vời" cho những bệnh nhân hiện không có lựa chọn điều trị nào.

Việc phát triển thành công vi mạch Prima đánh dấu một bước tiến lớn trong y học tái tạo và công nghệ thị giác nhân tạo. Nó không chỉ mang lại hy vọng cho những bệnh nhân mất thị lực trung tâm mà còn mở ra tiềm năng cải thiện chất lượng cuộc sống cho hàng triệu người trên toàn thế giới.

Dù vẫn còn một chặng đường dài trước khi công nghệ này trở thành phổ biến, nhưng những kết quả ban đầu đầy hứa hẹn đã chứng minh rằng khoa học và công nghệ có thể thay đổi cuộc sống theo cách mà trước đây chúng ta chỉ dám mơ ước.