Huyết áp cao có thể khiến thoái hóa khớp tiến triển nhanh hơn

Thoái hóa khớp là bệnh lý khiến sụn khớp suy giảm dần, gây đau, cứng khớp và hạn chế vận động. Từ lâu, bệnh chủ yếu được lý giải bởi quá trình lão hóa và tổn thương cơ học. Tuy nhiên, theo trang tin khoa học ScienceAlert, nghiên cứu mới cho thấy huyết áp cao có thể góp phần đẩy nhanh quá trình tổn thương sụn.

Huyết áp cao có thể góp phần đẩy nhanh quá trình tổn thương sụn.

Người tăng huyết áp có tỷ lệ thoái hóa khớp cao hơn

Nhóm nghiên cứu do các chuyên gia Đại học Quốc gia Chonnam (Hàn Quốc) dẫn đầu, phối hợp cùng Đại học Inje, đã phân tích dữ liệu sức khỏe của 36.820 người từ 45 tuổi trở lên. Kết quả cho thấy người bị tăng huyết áp có tỷ lệ mắc thoái hóa khớp cao hơn. Mối liên hệ này rõ hơn ở phụ nữ và những người có tổn thương khớp gối nghiêm trọng.

Để tìm hiểu cơ chế, nhóm tiếp tục làm thí nghiệm trên chuột bị tăng huyết áp và được can thiệp phẫu thuật nhằm mô phỏng thoái hóa khớp. Kết quả, huyết áp cao làm tình trạng mất sụn tại các khớp bị tổn thương trở nên nghiêm trọng hơn. Tác động này không xuất hiện tương tự ở những khớp khỏe mạnh.

Mối liên hệ tăng huyết áp và thoái hoá khớp

Hormone từ não và “ổ khóa” trên tế bào sụn

Theo nghiên cứu, mắt xích quan trọng là hormone arginine vasopressin (AVP), được tạo ra ở não, có vai trò điều hòa cân bằng nước và huyết áp. Khi huyết áp tăng, nồng độ AVP lưu thông trong máu có thể tăng theo.

Trong khi đó, quá trình lão hóa hoặc tổn thương khớp làm tăng biểu hiện của thụ thể AVPR1A trên tế bào sụn - có thể hiểu là “ổ khóa” để tế bào sụn nhận tín hiệu từ AVP. Khi AVP gắn vào thụ thể này, các tín hiệu thúc đẩy phân hủy sụn được kích hoạt, tế bào sụn sản sinh các enzyme phá hủy sụn, đồng thời cơ chế duy trì và tái tạo chất nền sụn bị suy giảm. Sự kết hợp giữa hormone lưu thông trong máu và thụ thể gia tăng ở khớp tổn thương có thể khiến bệnh tiến triển nhanh hơn.

Đáng chú ý, khi các nhà khoa học loại bỏ gien tạo thụ thể AVPR1A hoặc dùng thuốc ức chế thụ thể này ở chuột, mức độ tổn thương sụn giảm rõ rệt.

GS Ryu Je-hwang (Đại học Quốc gia Chonnam), đồng tác giả chính của nghiên cứu, giải thích: “Ở người trẻ có sụn khỏe mạnh, dù có tăng huyết áp thì bản thân điều đó cũng không làm phát sinh viêm khớp. Tuy nhiên, khi tuổi tác tăng hoặc khớp bị tổn thương khiến số lượng thụ thể tiếp nhận tín hiệu tăng lên, từ thời điểm đó tăng huyết áp sẽ đóng vai trò như ‘cò súng’ làm tăng tốc viêm khớp”.

Theo nhóm nghiên cứu, phát hiện này cho thấy huyết áp cao không chỉ làm tăng gánh nặng cơ học lên khớp, mà còn thúc đẩy phá hủy sụn đã lão hóa thông qua trung gian hormone. Thoái hóa khớp vì thế không chỉ là bệnh “mòn khớp” mà còn liên quan đến sức khỏe toàn thân, theo trục kết nối não - hormone - khớp.

Chưa thể nói hạ huyết áp sẽ phòng hay chữa được thoái hóa khớp

Các tác giả cho rằng trục tín hiệu AVP - AVPR1A có thể trở thành mục tiêu tiềm năng để phát triển phương pháp điều trị thoái hóa khớp, đặc biệt ở người vừa tăng huyết áp vừa có khớp đã lão hóa hoặc tổn thương.

Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo cần thận trọng. Kết quả bảo vệ sụn hiện chỉ được ghi nhận ở mô hình thí nghiệm, chưa đồng nghĩa thuốc ức chế thụ thể này an toàn và hiệu quả ở người. GS Lee Sang-yeol, Khoa Nội tiết - Chuyển hóa và Trung tâm Y tế số thuộc Trường Y Đại học Kyung Hee, cho biết hiệu quả và độ an toàn của điều trị nhắm mục tiêu thụ thể cần được xác nhận bằng các thử nghiệm lâm sàng tiến cứu trong tương lai.

Chính GS Ryu cũng thừa nhận thành quả lần này chủ yếu dựa trên dữ liệu thống kê ở người và thí nghiệm trên chuột, hiệu quả điều trị trên người cần được kiểm chứng qua nghiên cứu lâm sàng thời gian tới. Nói cách khác, còn quá sớm để hiểu rằng hạ huyết áp có thể phòng ngừa hoặc điều trị thoái hóa khớp.

Kiểm soát huyết áp vẫn là ưu tiên

Trong khi chờ các bằng chứng tiếp theo, kiểm soát huyết áp vẫn rất quan trọng để giảm nguy cơ biến chứng tim mạch, đột quỵ và tổn thương thận. Người bệnh nên đo huyết áp định kỳ, dùng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, duy trì chế độ ăn hợp lý và vận động phù hợp với tình trạng khớp.

Kiểm soát huyết áp

Người đang bị tăng huyết áp mà thấy đau, cứng khớp kéo dài, nhất là ở khớp gối, nên đi khám sớm để được đánh giá cả hai vấn đề. Không nên tự ý dùng thuốc hay ngưng thuốc dựa trên kết quả của nghiên cứu này.