Chuyên gia khuyến cáo nguy cơ mắc bệnh về da sau bão lũ

Trao đổi với PV về hướng điều trị và phòng, chống dịch bệnh sau bão lũ, ở góc độ chuyên môn Da liễu, bác sỹ Hoàng Thị Hồng Hạnh của Phòng khám Da liễu bác sĩ Thái Hà (số 8 ngõ 26 Hoàng Cầu, quận Đống Đa, TP.Hà Nội) cho biết: Sau bão, đặc biệt là sau những đợt mưa lớn gây nên hiện tượng ngập lụt, lũ ống, lũ quét, sạt lở, sụt lún... nhiều người dân vùng bị ảnh hưởng bởi bão lũ sẽ phải đối mặt với tình trạng nhiễm bệnh về da.

Các bệnh da thường gặp trong và sau mỗi đợt mưa bão sẽ bao gồm: Nấm chân, tay, viêm lỗ chân lông, hắc lào, lang ben, ghẻ lở, mụn nhọt,... Sẽ có những bệnh về da mới phát sinh, đồng thời sẽ có các bệnh da có sẵn bị nặng lên do mưa bão, ngập lụt, đi lại khó khăn, cản trở việc thăm khám, điều trị các bệnh mạn tính. Ở thời điểm sau bão lũ này, người dân cần chú ý tới các bệnh về da như sau:

1. Nhiễm nấm da:

Trên da người, nấm sẽ phát triển ở vùng da nào ẩm ướt như ở bẹn, bìu, kẽ các ngón chân, tay, xung quanh thắt lưng, nếp dưới vú, nách, cổ và ngay cả da vùng đầu. Trong quá trình sống, sợi nấm phát triển và tiết ra độc tố kích thích da gây ngứa.

Một số trường hợp nhiễm nấm có thể kể đến như nấm bàn chân, nấm bẹn, nấm thân mình, nấm bàn tay. Nấm bàn chân thường hay gặp ở kẽ ngón, có thể lan cả bàn chân. Triệu chứng là viêm đỏ, dày da vùng kẽ ngón chân hoặc toàn bộ lòng bàn chân hoặc xuất hiện mụn nước, bọng nước kèm ngứa nhiều. Nguyên nhân là mưa lũ, ngập lụt, người dân thường xuyên ngâm chân trong nước, nước bẩn làm gia tăng tỉ lệ nhiễm nấm bàn chân.

Nấm bẹn là nhiễm nấm ở da vùng bẹn. Triệu chứng là xuất hiện các mảng da đỏ, ngứa, tróc vảy, diễn tiến lan rộng dần, bờ thương tổn đỏ hoặc có mụn nước và có hình đa cung. Nguyên nhân là mùa mưa, lũ, lụt thì quần áo dễ ẩm ướt nên vùng bẹn vốn kém thông thoáng trở nên nóng ẩm hơn, là môi trường thuận lợi vi nấm phát triển.

Nấm thân mình biểu hiện là các dát, đám đỏ tròn, đa cung bong vảy, mụn nước, mụn mủ vùng rìa có thể ở bất cứ chỗ nào trên thân mình, thường gặp ở những vùng ẩm ướt. Do vậy vào mùa mưa lũ cũng sẽ dễ xuất hiện hơn.

Đối với những bệnh về nấm da, người dân cần chú ý đảm bảo sự khô ráo trên thân mình, chân, tay, vệ sinh sạch vùng da khi có thể. Điều trị bằng các thuốc bạt sừng, chống nấm dưới sự hướng dẫn và thăm khám của bác sĩ Da liễu.

Trong trường hợp ở lâu trong vùng lũ, lụt, mưa bão thì sau khi thoát khỏi tình trạng này, cần tắm sạch bằng xà phòng hoặc sữa tắm có tính chất axit một chút, làm khô ráo thân mình, nhất là các nếp gấp như kẽ chân, bẹn, nách. Nếu có các triệu chứng như trên liên hệ bác sĩ Da liễu gần nhất để khám và điều trị.

Bệnh ghẻ nếu không được phát hiện và chữa kịp thời, sẽ có biến chứng nhiễm trùng thành những mụn mủ eczema hóa rất khó chữa trị và lây lan ra cộng đồng rất nhanh.

2. Nhiễm khuẩn da

Một trong các bệnh da cần chú ý sau mỗi đợt mưa lũ, đó là các bệnh liên quan đến nhiễm khuẩn da như: chốc, nhọt, viêm nang lông, viêm mô bào,... Bởi mưa lũ, ngập úng, điều kiện vệ sinh kém, da xây xát, cùng với hàng rào bảo vệ da bị tổn thương khi ngâm trong nước lâu, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập và gây nhiễm trùng ngoài da.

Biểu hiện của nhiễm khuẩn da là da có các sẩn, cục sưng nóng đỏ đau, có thể có ngòi mủ hoặc bọng mủ, đóng vảy tiết. Để điều trị, người dân cần dùng dung dịch sát khuẩn/ kháng sinh tại chỗ, trường hợp nặng cần dùng kháng sinh toàn thân. Cần vệ sinh cơ thể ngay khi có thể và luôn giữ khô da nếu được.

Để tránh nhiễm khuẩn da, người dân lưu ý không tắm gội và giặt quần áo bằng nước bẩn, không mặc quần áo ẩm ướt, không bơi lội, tắm gội hoặc chơi đùa trong nước ngập, hạn chế lội vào chỗ nước bẩn tù đọng. Nếu buộc phải lội vào nước bẩn thì ngay sau đó phải rửa ngay bằng nước sạch và lau khô, nhất là các kỹ ngón tay, ngón chân.

3. Bệnh ghẻ

Sau mưa lũ, sẽ có vô số vi sinh vật từ đất, bụi, rác, chất thải... hòa vào dòng nước, làm ô nhiễm môi trường. Hơn nữa, mưa và ngập úng là điều kiện thuận lợi để các loại vi khuẩn sinh sôi và gây bệnh cho con người. Trong bối cảnh đó, người dân cần chú ý tới bệnh ghẻ, lang ben, hắc lào và cả hiện tượng chấy rận.

Bác sỹ Hoàng Thị Hồng Hạnh cho biết, do vệ sinh kém, môi trường sống chật chội làm gia tăng nguy cơ bệnh ghẻ. Bệnh này do ký sinh trùng Sarcoptes scabiei (còn gọi là cái ghẻ) gây ra. Bệnh ghẻ là các nốt đỏ, mụn nước ở các vùng nếp kẽ như: lòng bàn tay, kẽ tay, nách, bụng, vùng sinh dục,… và ngứa rất nhiều về đêm. Bệnh ghẻ có tính lây nhiễm cao nên nhiều người trong cùng gia đình có thể bị bệnh.

Bệnh này gây ngứa rất nhiều, ảnh hưởng lớn đến cuộc sống hàng ngày, có thể gặp các biến chứng như nhiễm trùng, chốc hóa. Để điều trị, người dân cần chấm dung dịch D.E.P, thuốc diệt kí sinh trùng, chống ngứa. Cần điều trị cho tất cả các thành viên trong gia đình. Khi dùng thuốc cần có sự tư vấn của bác sĩ Da liễu, nhất là khi dùng thuốc trị ghẻ trên diện rộng, tránh độc cho cơ thể.

4. Viêm nang lông:

Cần thăm khám và điều trị ngay lập tức khi phát hiện viêm nang lông có dấu hiệu gia tăng các mẩn đỏ, gây đau, sốt, ớn lạnh và cảm giác mệt mỏi.

Do thiếu nước sạch trong sinh hoạt, vi khuẩn phát triển ở những nang lông như đầu, lông nách, lông sinh dục, râu, lông mày tạo thành những mụn mủ nhỏ ở nang lông rất ngứa, gãi nhiều chảy nước, dịch, ướt tóc, gọi là viêm nang lông chàm hóa rất khó chữa.

Nếu không được điều trị kịp thời, bệnh viêm nang lông có thể gặp các biến chứng, bao gồm: Nhiễm trùng tái phát hoặc lan rộng, sẹo vĩnh viễn, các mảng da sẫm màu hơn (tăng sắc tố) hoặc nhạt hơn (giảm sắc tố) so với trước khi tình trạng xảy ra, thường là tạm thời, phá hủy nang lông và rụng tóc vĩnh viễn, mụn nhọt dưới da,...

Viêm nang lông hoàn toàn có thể điều trị được tại nhà bằng thuốc hoặc kem bôi ngoài da. Riêng các trường hợp nặng cần được bác sĩ điều trị bằng laser, tiểu phẫu,… hoặc bệnh hay tái phát cần điều trị dứt điểm.

5. Các bệnh viêm da tiếp xúc

Viêm da tiếp xúc thường có các biểu hiện là các dát đỏ, mảng đỏ da, mụn nước, bọng nước hay các mụn mủ, vết loét, có thể có triệu chứng đau rát, đau nhức.

Ở thời điểm sau bão lũ, người dân cần tập trung điều trị và phòng, tránh các bệnh viêm da tiếp xúc. Bởi nước lũ thường chứa các hóa chất từ các ngành công nghiệp hoặc hộ gia đình như chất thải, các kim loại nặng, chất tẩy rửa, thuốc trừ sâu.

Viêm da tiếp xúc xảy ra khi da tiếp xúc với các chất có trong nước lũ, thường gặp ở các vùng da tiếp xúc trực tiếp với nước như chân, tay,... với biểu hiện là các dát sẩn đỏ, có thể có mụn nước, sưng nề gây ngứa, rát và khó chịu nhiều cho người bệnh.

Việc sử dụng các chất sát khuẩn, tẩy rửa thường xuyên sau đợt mưa bão cũng làm tăng nguy cơ viêm da tiếp xúc ở những người có cơ địa dị ứng từ trước. Do đó, phương pháp điều trị bệnh này là dùng thuốc bôi tại chỗ, thuốc uống chống ngứa.

Bác sỹ Hoàng Thị Hồng Hạnh lưu ý, trong giai đoạn sau bão lũ, với người dân có các bệnh da có sẵn, sẽ có diễn tiến nặng lên. Một số bệnh nặng lên do tâm lý căng thẳng, lo lắng, như: Vảy nến, viêm da dầu, rụng tóc từng mảng, viêm da cơ địa… Các bệnh không thực hiện đúng đơn thuốc hoặc tái khám được cũng như thiếu thuốc làm nặng lên như: Viêm da cơ địa, vảy nến,... Nếu không quan tâm, duy trì bôi dưỡng ẩm thường xuyên cũng có thể bị nặng lên.

Các bệnh lý da mạn tính cần quản lý lâu dài như vảy nến, lupus ban đỏ, xơ cứng bì, viêm da cơ, bệnh da bọng nước tự miễn. Do đó, người bệnh nên giữ tinh thần thoải mái, lạc quan để tránh làm nặng bệnh, cần tham vấn của bác sĩ chuyên khoa Da liễu qua online hay trực tiếp, tùy tình hình phù hợp.

Bác sỹ Hoàng Thị Hồng Hạnh của Phòng khám Da liễu bác sĩ Thái Hà (Hà Nội) - chia sẻ phương pháp điều trị và các biện pháp phòng, chống bệnh về da sau bão lũ.

Theo bác sỹ Hoàng Thị Hồng Hạnh, để phòng bệnh về da trong và sau mưa bão, người dân cần: Vệ sinh môi trường sống, đảm bảo cung cấp nguồn nước sạch; hạn chế tối đa việc tiếp xúc với các nguồn nước bẩn, các nguồn nước tù đọng lâu ngày; mang các dụng cụ bảo hộ nếu phải đi vùng nước ngập; sau khi tiếp xúc với nước mưa, lũ, rửa lại bằng nước sạch, lau thấm khô, chú ý các nếp kẽ như kẽ ngón, nách, bẹn.

Người dân cũng cần lưu ý tránh tiếp xúc với nước lũ nếu có vết thương hở; rửa sạch vết thương bằng xà phòng và nước sạch; làm sạch và băng kín vết thương bằng băng chống thấm nước để giảm nguy cơ nhiễm trùng; nếu vết thương bị mẩn đỏ, sưng tấy hoặc chảy dịch, nên đến khám hoặc tư vấn online hoặc tại cơ sở y tế gần nhất để được điều trị bệnh; làm sạch vùng cơ thể và để khô ráo ngay khi có thể nhất.

Bên cạnh đó, cần tăng cường sức khỏe, dinh dưỡng đầy đủ, nghỉ ngơi hợp lý nhằm có đủ sức đề kháng chống lại sự xâm nhập của bệnh. Cần theo sát, nắm vững các thông tin về phòng, chống dịch bệnh theo hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và các hướng dẫn khác của Bộ Y tế. Khi có phát sinh dịch bệnh, người dân nên đến ngay cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám và điều trị.