Đo lường tác động xã hội doanh nghiệp: Thách thức đến chật vật cho doanh nghiệp SME

Tại sao doanh nghiệp cần đo lường tác động xã hội?

Chứng minh giá trị thực tiễn

Doanh nghiệp không thể chỉ dừng lại ở việc thực hiện các hoạt động xã hội mà phải chứng minh tác động của chúng bằng các con số và bằng chứng cụ thể. Điều này giúp trả lời câu hỏi: “Những nỗ lực xã hội của doanh nghiệp thực sự tạo ra thay đổi gì?”

Khách hàng, nhà đầu tư, và đối tác ngày càng yêu cầu doanh nghiệp minh bạch về kết quả. Nếu không đo lường, mọi cam kết xã hội chỉ dừng lại ở lời nói, không có cơ sở để chứng minh hiệu quả thực tế. Đo lường tác động xã hội giúp chuyển những cam kết này thành dữ liệu rõ ràng, từ đó củng cố niềm tin từ các bên liên quan.

Tối ưu hóa nguồn lực

Doanh nghiệp, đặc biệt là SME, thường gặp khó khăn về nguồn lực tài chính và nhân sự. Đo lường tác động xã hội cho phép doanh nghiệp đánh giá hiệu quả của từng sáng kiến, từ đó biết được đâu là các dự án thực sự tạo ra giá trị và cần được đầu tư thêm.

Ví dụ, nếu một chương trình hỗ trợ giáo dục cộng đồng mang lại tác động lớn hơn dự kiến, doanh nghiệp có thể tập trung nguồn lực cho dự án này thay vì các hoạt động ít hiệu quả khác. Đây không chỉ là cách để tối ưu hóa nguồn lực mà còn là phương pháp đảm bảo doanh nghiệp tạo ra tác động tích cực lớn nhất với chi phí thấp nhất.

Đáp ứng tiêu chuẩn và quy định

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG toàn cầu ngày càng nghiêm ngặt, việc đo lường tác động xã hội đã trở thành một yêu cầu bắt buộc. Nhiều thị trường quốc tế như EU hay Mỹ không chỉ yêu cầu doanh nghiệp minh bạch về môi trường mà còn phải cung cấp số liệu rõ ràng về tác động xã hội.

Ngoài ra, tại Việt Nam, Luật Bảo vệ Môi trường sửa đổi năm 2024 đã đưa ra yêu cầu doanh nghiệp báo cáo các tác động lên môi trường và xã hội trong hoạt động kinh doanh. Nếu không có hệ thống đo lường hiệu quả, doanh nghiệp sẽ khó đáp ứng các yêu cầu này, dẫn đến rủi ro pháp lý hoặc mất cơ hội tham gia thị trường quốc tế.

Định hình chiến lược dài hạn

Tác động xã hội không chỉ là những kết quả tức thời mà còn mang giá trị dài hạn đối với doanh nghiệp. Đo lường không chỉ giúp doanh nghiệp đánh giá hiệu quả hiện tại mà còn cung cấp dữ liệu để dự đoán xu hướng và xây dựng chiến lược phát triển bền vững.

Chẳng hạn, nếu một doanh nghiệp thấy rằng các dự án cải thiện môi trường địa phương mang lại tác động tích cực cả về xã hội lẫn hình ảnh thương hiệu, họ có thể định hướng tập trung vào các lĩnh vực này trong dài hạn. Đây là cách để doanh nghiệp tích hợp trách nhiệm xã hội vào chiến lược kinh doanh một cách hiệu quả.

Đo lường tác động xã hội: Bài toán nan giải của doanh nghiệp SME

Nguồn lực hạn chế: SME có đang "lực bất tòng tâm"?

Tại Việt Nam, chỉ khoảng 30% các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) có ngân sách riêng dành cho các hoạt động liên quan đến ESG, theo khảo sát của Bộ Kế hoạch và Đầu tư năm 2024. Điều này đặc biệt nghiêm trọng khi việc đo lường tác động xã hội đòi hỏi sự đầu tư đáng kể vào công nghệ và nhân sự có chuyên môn. Các SME thường không đủ tài chính để triển khai các hệ thống đo lường hiện đại hoặc thuê chuyên gia tư vấn. Thậm chí, việc đào tạo nội bộ về các công cụ đo lường cũng gây ra áp lực không nhỏ lên ngân sách.

Ngoài ra, các SME thường ưu tiên các mục tiêu ngắn hạn như tăng trưởng doanh thu hoặc mở rộng thị trường, khiến các hoạt động ESG và việc đo lường tác động xã hội bị xem là chi phí phụ thêm. Chính áp lực từ việc cân đối nguồn lực và lợi nhuận ngắn hạn này khiến nhiều SME chưa thể áp dụng hiệu quả các công cụ đo lường.

Định lượng giá trị xã hội: Làm thế nào để đo lường những điều vô hình?

Đo lường tác động xã hội không chỉ là việc thu thập dữ liệu mà còn liên quan đến việc đánh giá các khía cạnh phi tài chính, như mức độ nhận thức cộng đồng, sự hài lòng của khách hàng, hoặc các tác động đến môi trường và xã hội. Đây là bài toán phức tạp đối với các SME, đặc biệt trong các lĩnh vực như giáo dục, y tế, và bảo vệ môi trường.

Ví dụ, làm thế nào để đo lường hiệu quả một chiến dịch nâng cao nhận thức về môi trường? Số lượng người tham gia có thể dễ dàng được ghi nhận, nhưng việc đánh giá mức độ thay đổi hành vi hoặc nhận thức lại là một thách thức lớn. Hơn nữa, các công cụ đo lường tác động như SROI (Social Return on Investment) đòi hỏi kiến thức chuyên sâu và dữ liệu đầu vào đầy đủ – điều mà nhiều SME tại Việt Nam chưa đáp ứng được.

Đồng hành cùng doanh nghiệp SME trong hành trình ESG

Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phía Bắc (Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư) đang đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ SME đo lường và triển khai chiến lược ESG toàn diện. Với các khóa học trực tuyến miễn phí tại https://learn.vietnamsme.gov.vn/home/courses?category=%C4%90%C3%A0o-t%E1%BA%A1o-doanh-nghi%E1%BB%87p-ph%C3%A1t-tri%E1%BB%83n-b%E1%BB%81n-v%E1%BB%AFng-esg, Chương trình cung cấp kiến thức chuyên sâu và công cụ thực tiễn giúp doanh nghiệp tiếp cận kiến thức về ESG hiện đại và thực chiến.

Ngoài ra, các cơ hội kết nối với chuyên gia đầu ngành, giúp doanh nghiệp nhận được sự tư vấn cụ thể và cập nhật các xu hướng mới nhất trong lĩnh vực ESG. Trong bối cảnh ESG ngày càng trở thành tiêu chuẩn toàn cầu, việc áp dụng các phương pháp đo lường phù hợp sẽ không chỉ giúp doanh nghiệp tăng cường hiệu quả mà còn xây dựng niềm tin và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.

ESG là chuỗi chuyên đề thuộc Chương trình đào tạo trực tuyến cho doanh nghiệp năm 2024 của Trung tâm Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa phía Bắc (Cục Phát triển doanh nghiệp, Bộ Kế hoạch và Đầu tư). Chương trình được ngân sách nhà nước hỗ trợ 100% kinh phí. Tìm hiểu thêm về các chuyên đề và đăng ký tham dự miễn phí tại đây: https://learn.vietnamsme.gov.vn/home/courses?category=%C4%90%C3%A0o-t%E1%BA%A1o-doanh-nghi%E1%BB%87p-ph%C3%A1t-tri%E1%BB%83n-b%E1%BB%81n-v%E1%BB%AFng-esg