Hà Nội: Hội tụ tinh hoa truyền thống tại Lễ hội làng Yên Lộ

Ông Dương Ngọc Thỏa, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND phường Yên Nghĩa, Trưởng ban Quản lý di tích phường, trưởng Ban tổ chức lễ hội Đình Làng Yên Lộ phát biểu khai mạc Lễ hội.

Lễ hội cổ truyền - Nét đẹp văn hóa

Lễ hội truyền thống làng Yên Lộ phường Yên Nghĩa được tổ chức thường niên bắt đầu từ mồng 7, mồng 8 âm lịch hàng năm và kéo dài tới hết ngày 10 tháng giêng hàng năm. Bên cạnh đó, Yên Lộ tổ chức Lễ hội "Đại đám", lễ hội có rước (cứ 5 năm lại tổ chức 1 lần). Với sự chuẩn bị công phu, chu đáo, trang trọng và nghi thức trang nghiêm và linh thiêng, Lễ hội thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ người trồng cây” của cán bộ và nhân dân đối với các vị Thành Hoàng làng và những anh hùng dân tộc và cố đại tướng Lê Trọng Tấn.

Xuân Ất Tỵ năm 2025, Lễ hội diễn ra trong không khí tưng bừng, rực rỡ với sự tham gia của đông đảo người dân và du khách thập phương. Điều đặc biệt và tuyệt vời hơn khi Yên Lộ là đơn vị duy nhất tổ chức Lễ hội có rước với sự quan tâm và chung tay của các cơ quan đoàn thể cùng sự đoàn kết của toàn dân.

Năm 2024 cả 5/5 tổ dân phố Yên Lộ đều đạt tổ dân phố văn hóa cấp quận. UBND phường Yên Nghĩa và BTC lễ hội Đình Yên Lộ đã long trọng tổ chức lễ đón nhận tổ dân phố văn hóa cấp quận đêm mồng 7 Tết tại di tích Đình Yên Lộ với Đêm văn nghệ mừng Đảng, mừng Xuân, mừng Lễ hội truyền thống Đình làng Yên Lộ.

Lễ đón nhận tổ dân phố văn hóa cấp quận đêm mồng 7 Tết tại di tích Đình Yên Lộ.

Điểm nhấn đặc biệt của lễ hội truyền thống Đình Yên Lộ, Yên Nghĩa mà ít lễ hội khác có được đó là: Nghi thức "xin đỏ" (lấy lửa đỏ) lúc 23h30 đêm mồng 10 Tết (Trừ lễ hội truyền thống làng Văn Nội phường Phú Lương lấy lửa đỏ vào đêm 12 tháng giêng), khi người dân cầm nén hương, chờ lệnh hóa mã để xin "ngọn lửa đỏ tâm linh" mang về nhà. Ngọn lửa linh thiêng ấy được tin rằng sẽ mang lại may mắn, phát đạt và hạnh phúc cho gia đình trong năm mới.

Nghi thức "xin đỏ" của lễ hội truyền thống Đình Yên Lộ.

Ngoài ra sự có mặt của đầy đủ 54 Hội đồng niên ở các lứa tuổi cả Nam và nữ ăn mặc rất chỉnh tề, trang nghiêm, đẹp mắt và xếp hàng theo thứ tự lần lượt để dâng lễ lên Đình Làng tỏ lòng thành kính với các bậc anh linh, các bậc tiền bối và 3 bị Thành Hoàng Làng.

Bên cạnh đó, lễ hội còn tái hiện các trò chơi dân gian như bịt mắt bắt dê, bịt mắt bắt vịt, cùng những màn múa lân sư rồng, múa sư tử sôi động, hát quan họ, hát ca trù, hát chèo,....

Đặc biệt BTC Lễ hội Đình Yên Lộ đã tổ chức giải bóng đá lễ hội truyền thống với sự tham gia của 6 đội từ các quận huyện như: huyện Hoài Đức, huyện Chương Mỹ và đội chủ nhà Yên Lộ, Yên Nghĩa của quận Hà Đông, thu hút hàng nghìn người tham gia cổ xem và cổ vũ cho các đội ở mỗi trận đấu.

Lịch sử hào hùng của Đình làng Yên Lộ phường Yên Nghĩa

Đình làng Yên Lộ nằm cách trung tâm Hà Nội khoảng 15 km về phía Tây Nam tọa lạc trên một thế đất cao, bên cánh đê Hữu Ngạn sông Đáy. Đây là nơi thờ phụng Thành Hoàng làng và hiện nay Đình Yên Lộ đang lưu giữ 21 đạo sắc phong quý hiếm do các triều đại phong kiến ban cho ba vị Thành Hoàng làng đang được nhân dân tôn thờ tại Đình Yên Lộ: Một vị Thượng đẳng Phúc Thần và Hai vị Trung đẳng Nhân Thần.

03 vị Thành Hoàng đang được thờ tại Đình Yên Lộ đó chính là 03 vị tướng: Tướng Linh Lang Đại Vương, Tướng Ả Lã Nàng Đê và Tướng Quốc Công, đây là 03 vị tướng tài giỏi, văn võ song toàn và có nhiều công lao to lớn đánh đuổi giặc ngoại xâm, bảo vệ đất nước. Tướng Ả Lã Nàng Đê là một trong những nữ tướng xinh đẹp, giỏi dang, tài ba và kiên cường thời Hai Bà Trưng. Theo thần phả ghi lại, tướng Ả Lã Nàng Đê, cụ đã từng chỉ huy nghĩa quân chặn đánh quân thù tại vùng sông Đáy, lập nên những chiến công lừng lẫy trước khi ngã xuống. Hình ảnh của vị tướng được khắc họa qua hai câu đối cổ:

"Hộ quốc cứu dân công đức nguy nguy thiên địa tịnh,

Trừ tai phòng họa nguy thanh hách hách cổ kim truyền".

Nghĩa của 2 câu thơ là: Giữ nước cứu dân, công đức lớn như trời đất; trừ tai phòng họa, tiếng thơm truyền mãi xưa nay.

Đình làng Yên Lộ không chỉ là nơi thờ phụng các vị Thành Hoàng làng, mà còn là minh chứng lịch sử bao thăng trầm của dân tộc, mà Đình Làng Yên Lộ còn là nơi ghi dấu nhiều sự kiện lịch sử trọng đại.

Trong thời kỳ cách mạng, Đình là nơi họp hành, liên lạc của các cán bộ hoạt động bí mật từ năm 1931 đến 1939 như các đồng chí Hoàng Văn Thụ, đồng chí Trường Chinh, đồng chí Hoàng Quốc Việt, đồng chí Trần Quốc Hoàn và nhiều các đồng chí khác.

Đến tháng 7 năm 1939, dưới sự lãnh đạo của Đảng, nhân dân Yên Lộ đã tổ chức cuộc biểu tình chống sưu cao thuế nặng, giành thắng lợi vang dội.

Trong kháng chiến chống Mỹ từ năm 1965 – 1972 Đình là nơi cất giữ khí tài và kho hậu cần, phục vụ cho bộ đội tên lửa chống chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ. Những bức tường Đình in hằn dấu tích thời gian vẫn còn lưu giữ những câu chuyện kể về các chiến sĩ du kích đêm đêm bí mật hội họp, lên kế hoạch đánh địch.

Với những đóng góp to lớn đó, năm 1969, làng Yên Lộ được Thủ tướng Chính phủ tặng bằng khen "Làng có công với nước". Đến năm 1991, Đình làng Yên Lộ được Nhà nước công nhận là "Di tích lịch sử văn hóa cấp quốc gia".

Yên Lộ – Yên Nghĩa: Nơi ghi dấu các anh hùng dân tộc

Yên Lộ – Yên Nghĩa còn là quê hương của nhiều anh hùng, liệt sĩ, trong đó có Cố Đại tướng Lê Trọng Tấn, một trong những dũng tướng xuất sắc, vị tướng của những chiến trường khốc liệt nhất để bảo vệ dân tộc. Cố đại tướng Lê Trọng Tấn, vị đại tướng huyền thoại của lịch sử Việt Nam, người đã có nhiều những công lao to lớn trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng đất nước.

Trong bài phát biểu tại ngày khai mạc, ông Dương Ngọc Thỏa, Đảng ủy viên, Phó Chủ tịch UBND, Trưởng ban Quản lý di tích phường, trưởng Ban tổ chức lễ hội Đình Làng Yên Lộ đã nhấn mạnh đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Ăn quả nhớ người trồng cây” và gửi gắm thông điệp sâu sắc tới nhân dân và khách thập phương đó là: “Chúng ta có nhiều nơi để đi, nhưng chỉ có một nơi để về, đó là quê hương.”

Lễ hội – Cầu nối giữa quá khứ và hiện tại

Lễ hội không chỉ là dịp tưởng nhớ quá khứ, mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ hiểu thêm về giá trị văn hóa truyền thống. Anh Đinh Kỳ Sơn cùng con trai Đinh Sơn Tùng, du khách đang sinh sống tại Khu đô thị Văn Phú, phương Phú La chia sẻ: "Tôi đưa con về dự lễ hội để các cháu biết về cội nguồn. Nhìn các em nhỏ háo hức xem múa rồng, múa sư tử, nghe kể chuyện lịch sử, tôi thấy ấm lòng vì truyền thống vẫn được gìn giữ." Bên cạnh các nghi lễ trang trọng, lễ hội còn có tổ chức nhiều các hoạt động, trò chơi dân gian, đá bóng.... thu hút đông đảo thực khách, tạo nên không gian giao lưu văn hóa đậm chất làng quê Bắc Bộ.

Đồng chí Dương Ngọc Thỏa, Phó Chủ tịch phường cùng các đồng chí công an, thành viên của đội an ninh cơ sở đảm bảo an ninh trật tự cho Lễ hội.

Trao đổi với các cụ, các ông là những người đại diện Ban quản lý di tích Đình Yên Lộ: Ông Trịnh Văn Vịnh, Bí thư chi bộ tổ dân phố 14; Cụ Trần Văn Duật- Trưởng Ban khánh tiết đình làng Yên lộ; Cụ Nguyễn Văn Đa- Phó trưởng Ban khánh tiết đều bày tỏ: "Chúng tôi mong muốn và tin tưởng rằng Đình Làng Yên Lộ hiện tại không chỉ là nơi sinh hoạt tâm linh, mà tương lai còn trở thành điểm đến du lịch văn hóa tiêu biểu của quận Hà Đông và TP. Hà Nội thu hút đông đảo khách thập phương trong và ngoài nước. Điều đó sẽ góp phần quảng bá những hình ảnh quê hương Yên Nghĩa anh hùng tới nhân dân cả nước và vươn ra các nước trong khu vực và trên thế giới.

Nhân dân Yên Lộ nguyện mãi phát huy truyền thống của quê hương anh hùng, luôn luôn đoàn kết, sát cánh cùng chính quyền địa phương gìn giữ, bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc lưu lại cho hậu thế và mai sau”.

Các hình ảnh khác tại lễ hội: