Lễ hội Đình Nhật Tân: Di sản văn hóa quốc gia sống mãi với thời gian

Đoàn rước đi từ đình ra cung Nhật Tân, ngoài bãi sông Hồng (nơi sinh ra Đại Vương). Đội rước nước đi ra sông, lên thuyền và lấy nước ở giữa ngã ba tiếp giáp của ba con sông. Nước lấy về được dâng lên thành hoàng làng, cầu mong quốc thái dân an.

Lịch sử và ý nghĩa lễ hội

Đình Nhật Tân, xưa kia được gọi là điện Nhật Chiêu, là nơi thờ phụng Đức Thánh Uy Linh Lang -con trai của bà Chính Cung Minh Đức Hoàng Hậu. Uy Linh Lang nổi tiếng thông minh, văn võ song toàn, được nhân dân kính trọng. Trong cuộc kháng chiến chống quân Nguyên Mông dưới thời Trần Nhân Tông, ông đã lập đội quân “Thiên tử quân”, lãnh đạo nhân dân đánh tan quân xâm lược, giành chiến thắng vang dội. Sau khi ông mất vào năm 1300, vua Trần cho xây đền thờ và sắc phong Hiển Minh Đức. Từ đó, người dân Nhật Tân tổ chức lễ hội vào ngày 10/2 Âm lịch hàng năm để tưởng nhớ công lao của Ngài.

Sau khi ông mất năm Canh Tý (1300) Vua thương tiếc cho xây đền để nhân dân hương khói phụng thờ và gọi là đền Nhật Chiêu, sắc phong là Hiển Minh Đức. Để tưởng nhớ công lao của Uy Linh Lang.

Lễ hội được công nhận Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia

Ngày 6/3 vừa qua, Lễ hội Đình Nhật Tân đã chính thức được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia. Đây không chỉ là niềm tự hào của người dân Nhật Tân mà còn là sự ghi nhận những nỗ lực bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống của cộng đồng.

Ông Công Minh Tuấn, Chủ tịch UBND phường Nhật Tân, chia sẻ: “Việc lễ hội được vinh danh là di sản quốc gia đánh dấu mốc quan trọng, mở ra cơ hội mới để giá trị di sản tiếp tục lan tỏa mạnh mẽ hơn nữa, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương”.

Những nghi thức độc đáo

Lễ hội Đình Nhật Tân không chỉ là dịp tưởng nhớ công lao của Đức Thánh Uy Linh Lang mà còn là cơ hội để người dân tham gia vào các nghi thức truyền thống đặc sắc. Một trong những nghi thức độc đáo nhất là lễ “Phóng noãn”, được thực hiện vào giờ Tý (từ 23h đến 1h sáng) đêm mùng 9/2 Âm lịch. Lễ thức này liên quan đến tín ngưỡng phồn thực, với mong ước mùa màng bội thu, cuộc sống ấm no. Đoàn rước gồm hai cô gái đồng trinh xinh đẹp, có thành tích học tập và công tác xuất sắc, sẽ rước 7 quả trứng gà từ đình ra sông Hồng để thả xuống dòng nước. Nghi thức này tượng trưng cho sự sinh sôi nảy nở, đâm chồi nảy lộc, và là nét đẹp văn hóa độc đáo chỉ có tại lễ hội Đình Nhật Tân.

Đoàn rước sẽ đi thuyền tới giữa sông, nơi có hai ngọn nước đấu nhau gọi là "Hầu gà" (là đoạn sông phân nhánh, một nhánh chảy về Nhật Tân, một nhánh chảy về Tứ Liên). Hai cô gái sẽ vừa đọc vừa lần lượt thả từng quả trứng xuống dòng nước này.

Ngoài ra, lễ hội còn có các nghi thức khác như rước kiệu, rước nước, tế lễ, và các hoạt động văn hóa dân gian như hát chèo, diễn tuồng, biểu diễn nhạc cụ dân tộc, đánh cờ người, chọi gà… Những hoạt động này không chỉ tạo không khí tươi vui, sôi động mà còn góp phần giáo dục truyền thống, kết nối các thế hệ người dân địa phương.

Giá trị văn hóa và tinh thần cộng đồng

Lễ hội Đình Nhật Tân không chỉ là dịp để người dân thể hiện lòng tri ân với tổ tiên, mà còn là cơ hội để thế hệ trẻ hiểu hơn về cội nguồn dân tộc. Đây cũng là dịp để người dân Nhật Tân, dù đang sinh sống ở mọi miền đất nước, quay về quê hương, cùng nhau hướng đến một năm mới tốt đẹp. Lễ hội còn là nơi trao giải thưởng Linh Lang cho các cô giáo dạy giỏi, học sinh giỏi và gia đình làm kinh tế giỏi, nhằm khuyến khích phong trào thi đua dạy tốt, học tốt ở địa phương.

Lễ hội Đình Nhật Tân không chỉ là một sự kiện văn hóa tâm linh, mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết, gắn bó trong cộng đồng. Việc được công nhận là Di sản Văn hóa Phi vật thể Quốc gia đã khẳng định giá trị lịch sử, văn hóa của lễ hội, đồng thời mở ra cơ hội mới để tiếp tục bảo tồn và phát huy những nét đẹp truyền thống của dân tộc. Với sự quan tâm của các cấp chính quyền và lòng tự hào của nhân dân, Lễ hội Đình Nhật Tân chắc chắn sẽ tiếp tục là điểm sáng trong đời sống văn hóa tâm linh của Thủ đô Hà Nội.

Một số hình ảnh Lễ hội Đình Nhật Tân: