Mới nhất Đọc nhiều

Ngày mai, di sản hơn 50 năm của thời bao cấp sẽ bị xóa bỏ

TS Nguyễn Sĩ Dũng.

Ngày mai, 1/7/2021, khi Luật Cư trú (sửa đổi) bắt đầu có hiệu lực, một trong những di sản cuối cùng của thời kỳ bao cấp sẽ bị xóa bỏ.

Di sản đó chính là cuốn sổ hộ khẩu đã gắn bó với nhiều gia đình Việt Nam trong suốt hơn nửa thế kỷ qua.

Thời bao cấp, sổ hộ khẩu đã từng không chỉ là công cụ để quản lý dân cư, mà còn là căn cứ để phân phối lương thực, thực phẩm và các nhu yếu phẩm khan hiếm khác.

Trong nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, có hộ khẩu mới có sổ gạo, có chế độ tem phiếu. Hộ khẩu trở thành một thứ đặc quyền, đặc lợi của cư dân thành phố so với cư dân nông thôn.

Tuy nhiên, thời thế đã thay đổi. Đất nước đã chuyển từ nền kinh tế trọng cung sang nền kinh tế trọng cầu. Trong nền kinh tế thị trường, sự khan hiếm đã được thay thế bằng sự dồi dào.

Lương thực, thực phẩm và các nhu yếu phẩm đã được cung ứng tràn ngập ở trên thị trường. Có cầu mới là quan trọng. Dân nhập cư vào thành phố càng tăng, thì cầu sẽ càng tăng. Cầu càng tăng, thì kinh tế càng phát triển.

Chức năng phục vụ phân phối của sổ hộ khẩu không còn. Chức năng quản lý dân cư cũng trở nên rất lỗi thời. Trong thời đại của chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo, tiếp tục quản lý dân cư bằng sổ hộ khẩu quả thực là vừa quá lạc hậu vừa quá bất cập.

Trước hết, quản lý bằng sổ hộ khẩu hạn chế quyền tự do cư trú của người dân. Điều 23 của Hiến pháp năm 2013 quy đinh: “Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú ở trong nước”. Thủ tục đăng ký hộ khẩu khó khăn, phức tạp chắc chắn cản trở người dân thực hiện quyền này của mình.

Thứ hai, quản lý bằng sổ hộ khẩu là rất dễ sai sót. Tại các thành phố lớn của nước ta, rất nhiều gia đình, nhiều cư dân, có hộ khẩu ở một nơi, nhưng lại sinh sống một nẻo.

Việc chuyển đổi nơi cư trú xảy ra thường xuyên và khá dễ dàng theo nhu cầu của cuộc sống, trong lúc đó việc chuyển đổi hộ khẩu lại thường rất khó khăn và nhiêu khê. Hậu quả là rất nhiều gia đình chuyển đến nơi ở mới, nhưng vẫn để hộ khẩu ở nơi cũ.

Thứ ba, việc cập nhật thông tin về những biến động liên quan đến chủ hộ và các thành viên khó khăn, chậm trễ.

Trên thực tế, quy trình, thủ tục để cập nhật thông tin không được quy định rõ ràng. Ý thức cập nhật thông tin của một bộ phận người dân là chưa cao. Tuy nhiên, nếu người dân có ý thức cập nhật thông tin, thì cách thức để làm được điều này là không dễ và không phải ai cũng biết.

Thứ tư, sổ hộ khẩu gây ra khó khăn, tốn kém cho người dân. Với rất nhiều thủ tục hành chính đòi hỏi phải cung cấp bản sao sổ hộ khẩu có xác thực. Người dân vừa mất tiền sao, tiền xác thực, vừa mất công sức, mất thời gian.

Thứ năm, sổ hộ khẩu tạo ra sự phân biệt đối xử và hạn chế các quyền của người dân. Như đã nói ở trên, rất nhiều quy định liên quan đến thủ tục hành chính, đến dịch vụ công đều đòi hỏi phải có sổ hộ khẩu.

Không có sổ hộ khẩu, hàng triệu người lao động nhập cư nhanh chóng trở thành những công dân loại 2 trong các thành phố lớn. Con cái của họ tiếp cận các dịch vụ công liên quan đến giáo dục và y tế hết sức khó khăn, trong không ít các trường hợp là gần như không thể tiếp cận được.

Đó là chưa nói tới những đòi hỏi về thủ tục gần như tước bỏ các quyền cơ bản của con người, ví dụ như muốn đăng ký xe ô tô thì phải có hộ khẩu. Hay những quy định mang tính thách đố đối với người dân như kiểu “muốn được mua nhà thì phải có hộ khẩu, mà muốn có hộ khẩu thì phải có nhà”.

Thực ra, sổ hộ hộ khẩu là công cụ được sinh ra là để quản lý công dân theo nơi cư trú và để xác thực quan hệ nhân thân. Trong thời đại công nghệ số, một cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư hoàn toàn có thể đảm nhận các chức năng trên hiệu quả gấp hàng chục lần.

Đó là chưa nói tới những lợi ích to lớn mà cơ sở dữ liệu này có thể mang lại cho việc hoạch định chiến lược và chính sách phát triển của đất nước.

Cơ sở dữ liệu này vừa chính thức được Thủ tướng Pham Minh Chính khai trương ngày 22/6/2021 vừa qua. Vấn đề đặt ra là chúng ta phải phát huy tối đa lợi ích của cơ sở dữ liệu này không chỉ để quản lý dân cư, mà còn để cung cấp hàng loạt các dịch vụ khác như xác thực, tìm kiếm thông tin…

Ngoài ra, cũng cần nhanh chóng rà soát để hủy bỏ tất cả các quy định về thủ tục hành chính và thủ tục dân sự đòi hỏi phải có các bản in sao và xác thực sổ hộ khẩu.

Đó chính là một trong nhiều việc phải làm để người Việt Nam từng bước được hưởng thành quả của Chính phủ phục vụ và Chính phủ kiến tạo.

Theo TS Nguyễn Sĩ Dũng/toquoc.vn

Dẫn theo nguồn: https://soha.vn/ngay-mai-di-san-hon-50-nam-cua-thoi-bao-cap-se-bi-xoa-bo-20210629223311023.htm

Cùng chuyên mục

Trao quà từ thiện cho các gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh nghèo học giỏi tại Ninh Bình.

Trao quà từ thiện cho các gia đình chính sách, hộ nghèo, học sinh nghèo học giỏi tại Ninh Bình.

Mới đây, tại Xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, Viện Nghiên cứu Bảo tồn và Phát triển Văn hóa Đông Nam Á, Viện Nghiên cứu, Ứng dụng và Phát triển Y dược học cổ truyền (thuộc Hội Nghiên cứu Khoa học về Đông Nam Á – Việt Nam) phối hợp với các cơ quan hữu quan tổ chức chương trình:“Du Xuân đón lộc Giáp Thìn 2024”, Dựlễ dâng hương Đền thờ Vua Đinh Tiên Hoàng và làm từ thiện tại xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình”.
Quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) - Một thập kỷ chuyển mình mạnh mẽ

Quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) - Một thập kỷ chuyển mình mạnh mẽ

Sau một thập kỷ kể từ ngày thành lập, quận Nam Từ Liêm (Hà Nội) đã chứng kiến một bước chuyển mình mạnh mẽ, từ một vùng quê ven đô bước vào kỷ nguyên mới với diện mạo đô thị văn minh và hiện đại.
Tạp chí Sức khỏe Việt vinh dự nhận giải thưởng tại Hội báo toàn quốc 2024

Tạp chí Sức khỏe Việt vinh dự nhận giải thưởng tại Hội báo toàn quốc 2024

Sáng 17/3/2024, tại đường Lê Lợi, Q1, TP HCM, Hội báo toàn quốc 2024 đã kết thúc thành công tốt đẹp. Hội báo đã có nhiều hoạt động sôi nổi, giàu ý nghĩa, tạo cơ hội để những người trong nghề được giao lưu, học hỏi; chung sức, đồng lòng thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo trong hoạt động báo chí. Tại Hội báo, Chi hội Nhà báo Tạp chí Sức khỏe Việt đã vinh dự nhận giải thưởng.
TP HCM: Khai mạc Hội báo toàn quốc 2024: "Báo chí tiên phong đổi mới vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân"

TP HCM: Khai mạc Hội báo toàn quốc 2024: "Báo chí tiên phong đổi mới vì sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân"

Với chủ đề “Báo chí Việt Nam - Tiên phong, Đổi mới vì Sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhân dân”, sáng 15/3, tại đường Lê Lợi, quận 1, TP. Hồ Chí Minh, lễ khai mạc Hội Báo toàn quốc năm 2024 đã được long trọng tổ chức.
Ba Vì: Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa Đền Cẩm An xã Cẩm Lĩnh

Ba Vì: Khánh thành công trình tu bổ tôn tạo di tích lịch sử văn hóa Đền Cẩm An xã Cẩm Lĩnh

Sáng 10/3/2024, Tại thôn Cẩm An, xã Cẩm Lĩnh, huyện Ba Vì, TP Hà Nội, HĐND- UBND huyện Ba Vì, UBND xã Cẩm Lĩnh cùng đông đảo nhân dân đã long trọng tổ chức Lễ Khánh thành Công trình tu bổ, tôn tạo Di tích Lịch sử Văn hóa Đền Cẩm An.
LMD Group: Hiện thực hóa ước mơ xây dựng Quỹ từ thiện vì cộng đồng

LMD Group: Hiện thực hóa ước mơ xây dựng Quỹ từ thiện vì cộng đồng

(SKV) - Theo Quyết định số 902/QĐ-BNV, ngày 14 tháng 11 năm 2023 của Bộ Nội vụ, Công ty Cổ phần Tập đoàn LMD (LMD Group) vinh dự trở thành một trong ba thành viên sáng lập Quỹ Từ thiện vì cộng đồng (Com.Fund). Đây là bước tiến quan trọng của LMD Group đối với trách nhiệm xã hội và mong muốn đóng góp tích cực cho cộng đồng.

Các tin khác

Phường Bình Hưng Hòa B Tổ Chức Buổi Lễ Kỷ Niệm 20 Năm Thành Lập (3/12/2003 – 3/12/2023)

Phường Bình Hưng Hòa B Tổ Chức Buổi Lễ Kỷ Niệm 20 Năm Thành Lập (3/12/2003 – 3/12/2023)

SKV - Buổi lễ kỷ niệm 20 năm thành lập phường Bình Hưng Hòa B (3/12/2003 – 3/12/2023) được diễn ra trong bầu không khí hân hoan với sự góp mặt của các cấp lãnh đạo Ủy ban nhân dân quận Bình Tân.
Lưu ý hoạt động thể thao khi thời tiết giao mùa

Lưu ý hoạt động thể thao khi thời tiết giao mùa

Chạy bộ là hoạt động thể dục thể thao được nhiều người lựa chọn nhưng cần có chế độ tập luyện hợp lý, an toàn, nhất là trong thời điểm giao mùa, thời tiết dần se lạnh.
Y tế tư nhân phát triển là một xu thế tất yếu

Y tế tư nhân phát triển là một xu thế tất yếu

Có thể khẳng định, y tế tư nhân phát triển là một xu thế tất yếu và phù hợp với nền kinh tế theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Tuy nhiên, để khuyến khích và thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư xây dựng hệ thống y tế tư nhân phát triển về số lượng, hiệu quả về chất lượng rất cần sự “kiến tạo” của Chính phủ, Bộ ngành và sự ủng hộ của toàn xã hội.
Quản lý và điều trị rối loạn trầm cảm không dùng thuốc dựa vào cộng đồng

Quản lý và điều trị rối loạn trầm cảm không dùng thuốc dựa vào cộng đồng

Với sự hỗ trợ của Văn phòng Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam, Sở Y tế TPHCM triển khai thí điểm mô hình quản lý và điều trị rối loạn trầm cảm dựa vào cộng đồng tại các trạm y tế trên địa bàn TPHCM.
Ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ, hạn chế thiệt hại do thiên tai

Ứng phó và khắc phục hậu quả mưa lũ, hạn chế thiệt hại do thiên tai

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính yêu cầu các địa phương và Bộ, ngành liên quan tập trung ứng phó, khắc phục hậu quả mưa lũ để bảo đảm an toàn tính mạng, hạn chế đến mức thấp nhất thiệt hại về người, tài sản của nhân dân và nhà nước.
Phòng, chống cháy nổ, đảm bảo an toàn cho trẻ em trong dịp Tết Trung thu

Phòng, chống cháy nổ, đảm bảo an toàn cho trẻ em trong dịp Tết Trung thu

Nhằm bảo đảm an toàn phòng, chống cháy, nổ cho trẻ em khi sử dụng đồ chơi Trung thu chứa các nguyên, vật liệu có nguy cơ cháy nổ cao, mới đây, Cục Trẻ em, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã ban hành công văn số 645/TE-CSTE.
Thừa Thiên Huế: Phát triển cây dược liệu theo chuỗi giá trị

Thừa Thiên Huế: Phát triển cây dược liệu theo chuỗi giá trị

Việc phát triển cây dược liệu theo chuỗi giá trị sẽ giúp tạo ra sinh kế bền vững cho bà con dân tộc huyện A Lưới, tỉnh Thừa Thiên Huế.
5 loại dầu thực vật giúp giảm cholesterol

5 loại dầu thực vật giúp giảm cholesterol

Theo tờ Healthline, một số loại dầu thực vật chứa nhiều chất chống oxy hóa và chất béo lành mạnh có thể hỗ trợ giảm cholesterol xấu, phòng tránh các bệnh về tim mạch.
Suôi Thầu - Vẻ đẹp tựa “châu Âu” của Hà Giang

Suôi Thầu - Vẻ đẹp tựa “châu Âu” của Hà Giang

Suôi Thầu là điểm du lịch mới hấp dẫn đối với du khách khi đặt chân đến vùng đất phía Tây của tỉnh Hà Giang, nơi có vẻ đẹp hoang sơ, mộc mạc nhưng không kém phần hùng vĩ.
Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng thêm Ngân hàng máu

Thành phố Hồ Chí Minh xây dựng thêm Ngân hàng máu

Tại kỳ họp thứ XI, HĐND thành phố Hồ Chí Minh khóa X vừa thông qua quyết định chủ trương đầu tư dự án xây dựng Ngân hàng máu cho Bệnh viện Truyền máu huyết học.
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động