Hoàn thiện hành lang pháp lý để bứt phá: Góc nhìn khoa học và thực tiễn tại Tọa đàm " Đề xuất một số nội dung cho Luật Y dược cổ truyền Việt Nam"

Tọa đàm diễn ra trong bối cảnh nền y học cổ truyền (YDCT) nước nhà đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước, nhằm tháo gỡ các "nút thắt" về cơ chế, tạo đà cho bước phát triển bứt phá dưới góc nhìn khoa học và thực tiễn.

Toàn cảnh Hội thảo

Sự hội tụ của trí tuệ và tâm huyết

Sự kiện thu hút sự tham dự của đông đảo các vị lãnh đạo, nguyên lãnh đạo cơ quan Trung ương, các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu cùng đại diện y tế cơ sở:

Về phía Lãnh đạo & Nguyên Lãnh đạo các Bộ, Ban, Ngành có: PGS.TS Trần Quốc Toản – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; PGS.TS Lê Văn Truyền – Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế; Ông Vũ Huy Văn – Phó Vụ trưởng Vụ Tham mưu tổng hợp, Văn phòng Trung ương Đảng; Ông Đỗ Trung Hiếu – Phó Trưởng Ban Văn hóa - Xã hội, Báo Nhân Dân; Đại diện Lãnh đạo Bộ Y tế và TS. Lê Thành Công – Giám đốc Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia (Bộ Y tế).

PGS.TS Phạm Lê Tuấn – Chủ tịch Hội Quân Dân y Việt Nam phát biểu khai mạc Tọa đàm

Về phía các Tổ chức Hội đồng tổ chức: PGS.TS Phạm Lê Tuấn – Chủ tịch Hội Quân Dân y Việt Nam; TTND. GS.TS Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam; PGS.TS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam; TS Nguyễn Mạnh Thản- Phó Chủ tịch thường trực Hội Nam y Việt Nam, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Ao Vua; TS. Lê Đình Tiến – Phó Chủ tịch Hội Giáo dục chăm sóc sức khỏe cộng đồng Việt Nam.

Cùng sự tham dự của các nhà khoa học, đại diện chính quyền và y tế địa phương: TS. Lương y Phùng Tuấn Giang (Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển YDCT Việt Nam); PGS.TS Nguyễn Tuấn Hưng- Viện trưởng Viện Đông Y Việt Nam

TS. Trần Tử Bình (Nguyên Giám đốc Bệnh viện Hòe Nhai), đại diện Đảng ủy, UBND xã Suối Hai và Trạm Y tế xã trên địa bàn huyện Ba Vì.

PGS.TS Lê Văn Truyền – Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại Tọa đàm

Thông điệp khai mạc: Đưa YDCT trở lại đúng vị thế mũi nhọn

Phát biểu khai mạc tọa đàm, PGS.TS Phạm Lê Tuấn – Chủ tịch Hội Quân Dân y Việt Nam nhấn mạnh: Y dược cổ truyền Việt Nam là kho tàng di sản tri thức vô cùng quý báu, gắn liền với lịch sử hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước. Tuy nhiên, để nền y học dân tộc không chỉ dừng lại ở kinh nghiệm dân gian mà thực sự trở thành một ngành khoa học mũi nhọn, hội nhập quốc tế, việc xây dựng một hành lang pháp lý đủ mạnh — cụ thể là Luật Y dược cổ truyền — là nhiệm vụ mang tính lịch sử.

Lãnh đạo Hội Nam y Việt Nam tham dự Tọa đàm

Đại diện Lãnh đạo Bộ Y tế tham dự và phát biểu chỉ đạo đã đánh giá cao sáng kiến phối hợp của 4 Hội, đồng thời khẳng định Bộ Y tế sẽ nghiêm túc tiếp thu các luận cứ khoa học, kiến nghị thực tiễn từ tọa đàm để tham mưu hoàn thiện dự thảo luật.

6 Báo cáo tham luận chuyên sâu: Từ lý luận nền tảng đến chính sách thực thi

Trong phiên báo cáo tham luận, các chuyên gia đã mang đến những góc nhìn đa chiều, mổ xẻ trực diện các điểm nghẽn của ngành YDCT hiện nay thông qua 6 báo cáo trọng tâm:

Mở đầu chuỗi báo cáo, PGS.TS Lê Văn Truyền – Nguyên Thứ trưởng Bộ Y tế trình bày tham luận "Từ chính sách Quốc gia đến Luật Y học cổ truyền". Báo cáo đã phác thảo toàn diện lộ trình chuyển hóa các đường lối, chủ trương chiến lược của Đảng và Nhà nước thành các điều khoản pháp lý cụ thể. Ông nhấn mạnh việc xây dựng Luật YDCT phải tạo ra cơ chế đặc thù vượt trội để bứt phá nhưng vẫn bảo đảm tính đồng bộ, không tách rời khỏi hệ thống y tế hiện đại.

TTND.GS.TS Trương Việt Bình- Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam phát biểu tham luận tại Tọa đàm

Tiếp nối chương trình, TTND. GS.TS Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam đi sâu vào thực tiễn với tham luận "Những vấn đề cần đưa vào Luật Y dược cổ truyền Việt Nam". Báo cáo đề xuất cụ thể các nhóm chính sách cốt lõi nhằm bảo tồn tri thức bản địa, chuẩn hóa chứng chỉ hành nghề và mở rộng phạm vi hoạt động chuyên môn cho các thầy thuốc y học cổ truyền, giúp lực lượng này phát huy tối đa năng lực trong khám chữa bệnh.

PGS.TS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam phát biểu tham luận

Ở góc nhìn lý luận, TTND. PGS.TS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam mang đến bài tham luận "Cơ sở lý luận và nền tảng khoa học: Lựa chọn những nội dung cốt lõi cần quy định trong Luật Y dược cổ truyền Việt Nam". Báo cáo luận giải rõ việc luật hóa YDCT phải dựa trên phương pháp luận chuẩn hóa — từ khâu công nhận, đăng ký lưu hành bài thuốc gia truyền đến việc đánh giá hiệu quả lâm sàng theo tiêu chuẩn khoa học tiên tiến nhưng vẫn giữ trọn bản sắc y lý cổ truyền.

TS. Lê Thành Công – Giám đốc Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia (Bộ Y tế) phát biểu tham luận

Giải quyết "nút thắt" kinh tế và thị trường, TS. Lê Thành Công – Giám đốc Trung tâm Mua sắm tập trung thuốc Quốc gia (Bộ Y tế) trình bày tham luận "Thúc đẩy phát triển Ngành dược liệu và sản xuất trong nước dưới góc nhìn từ chính sách mua sắm". Báo cáo chỉ ra rằng chính sách mua sắm tập trung và đấu thầu cần xây dựng các tiêu chí riêng biệt cho dược liệu nội địa. Việc đánh giá không thể chỉ dựa vào "giá rẻ nhất" mà phải tôn trọng các giá trị về hàm lượng hoạt chất, nguồn gốc xuất xứ đạt chuẩn GACP-WHO và hiệu quả kinh tế - xã hội cho các vùng trồng dược liệu bản địa.

TS. Lương y Phùng Tuấn Giang – Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển YDCT Việt Nam đóng góp báo cáo

Dưới góc độ nghiên cứu ứng dụng, TS. Lương y Phùng Tuấn Giang – Chủ tịch Viện Nghiên cứu phát triển YDCT Việt Nam đóng góp báo cáo "Góp ý một số vấn đề nên đưa vào thông tư, nghị định và luật để phục hưng YDCT Việt Nam". Báo cáo đưa ra các đề xuất cụ thể nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính, đẩy mạnh công nhận các phương pháp chữa bệnh không dùng thuốc và đề xuất cơ chế thanh toán BHYT bình đẳng cho các dịch vụ YDCT ngay từ tuyến y tế cơ sở.

PGS.TS Trần Quốc Toản – Nguyên Phó Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ phát biểu tại Tọa đàm

Khép lại phiên báo cáo, TS. Trần Tử Bình – Nguyên Giám đốc Bệnh viện Hòe Nhai (Trưởng Ban Kiểm tra Hội Quân Dân y Việt Nam) trình bày tham luận "Luật Y dược cổ truyền Việt Nam: Góc nhìn, kiến nghị và đề xuất". Báo cáo tổng kết những vướng mắc thực tế từ mô hình bệnh viện y học cổ truyền và bệnh viện đa khoa, từ đó kiến nghị các giải pháp tháo gỡ cụ thể về cơ sở vật chất, nhân lực và cơ chế tự chủ tài chính cho các cơ sở y tế cổ truyền.

Ban Tổ chức Hội thảo điều hành phần tham luận

Thảo luận sôi nổi: Tiếng nói từ thực tiễn cơ sở

Tại phiên thảo luận dưới sự điều hành của Ban Chủ tọa, nhiều đại biểu từ các Bệnh viện, Viện nghiên cứu và y tế tuyến xã (như Trạm Y tế xã tại Ba Vì) đã đưa ra nhiều trăn trở. Đáng chú ý là vấn đề:

- Bảo tồn và phát triển nguồn gen dược liệu quý hiếm trước nguy cơ cạn kiệt.

TS Nguyễn Mạnh Thản- Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nam Y Việt Nam đóng góp tham luận tại Tọa đàm

- Xây dựng cơ chế kết hợp Đông - Tây y tại các tuyến y tế cơ sở một cách thực chất.

- Chính sách đãi ngộ và pháp lý bảo vệ cho các thầy thuốc, lương y nắm giữ bài thuốc gia truyền.

Các Đại biểu đóng góp tham luận tại Tọa đàm

Bế mạc và Kỳ vọng bước ngoặt mới

Tổng kết và phát biểu bế mạc tọa đàm, TTND. PGS.TS Đậu Xuân Cảnh – Chủ tịch Hội Đông y Việt Nam khẳng định: Tất cả các ý kiến đóng góp tại tọa đàm sẽ được Ban Tổ chức tổng hợp thành Bản kiến nghị chính thức gửi lên Chính phủ, Bộ Y tế và các cơ quan thẩm tra của Quốc hội.

Các Đại biểu tham gia Tọa đàm

Tọa đàm khép lại lúc trong không khí đồng thuận cao, mở ra niềm tin về một bước ngoặt thể chế quan trọng, giúp Y dược cổ truyền Việt Nam không chỉ giữ gìn được tinh hoa dân tộc mà còn vươn tầm trở lại thành một ngành kinh tế - y tế mũi nhọn trong tương lai gần.