Những cách giảm nguy cơ ung thư từ sớm

Xu hướng gia tăng ung thư ở người trẻ

Theo các báo cáo gần đây, tỷ lệ ung thư ở nhóm tuổi 20, 30 và đầu 40 đang tăng nhanh chóng. Không chỉ số ca mắc bệnh mà cả tỷ lệ tử vong do ung thư vú và đại trực tràng cũng ngày càng cao. Trong khi các nhà khoa học vẫn đang nghiên cứu nguyên nhân cụ thể, nhiều chuyên gia đã chỉ ra rằng yếu tố lối sống và môi trường có thể là nguyên nhân chính và hoàn toàn có thể kiểm soát được.

Ông Arif Kamal, Giám đốc phụ trách bệnh nhân của Hiệp hội Ung thư Hoa Kỳ (ACS), khẳng định: “Ung thư không chỉ là do di truyền hay xui xẻo. Lối sống và môi trường sống đóng vai trò rất lớn, và đây là những yếu tố mà chúng ta có thể thay đổi.”

Không chỉ ngày càng có nhiều người trẻ được chẩn đoán mắc ung thư vú và ung thư đại trực tràng, mà số ca tử vong do hai căn bệnh này cũng đang gia tăng. Ảnh: iStock

Xây dựng lối sống lành mạnh

Hiệp hội Nghiên cứu Ung thư Hoa Kỳ cho biết khoảng 40% ca ung thư ở Mỹ có liên quan đến các yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh được, bao gồm cân nặng, thói quen uống rượu bia và hút thuốc lá.

1. Duy trì vận động thể chất

Hãy thường xuyên tập luyện thể dục và tránh ngồi lâu. Vận động không chỉ cải thiện sức khỏe tổng thể mà còn giảm nguy cơ mắc các bệnh mạn tính, bao gồm ung thư.

2. Chế độ ăn uống hợp lý

- Ưu tiên thực phẩm giàu dinh dưỡng như rau củ, trái cây tươi và ngũ cốc nguyên hạt.

- Hạn chế tiêu thụ thịt đỏ, thịt chế biến sẵn, đồ uống có đường và thực phẩm siêu chế biến.

- Tránh hoặc giảm thiểu uống rượu bia. Nếu uống, phụ nữ không nên quá 1 ly/ngày và nam giới không nên quá 2 ly/ngày.

3. Kiểm soát cân nặng

Béo phì là một yếu tố nguy cơ lớn đối với nhiều loại ung thư, bao gồm cả ung thư vú và đại trực tràng. Việc duy trì cân nặng hợp lý sẽ giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Ngoài ra, các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng rối loạn nhịp sinh học – thường do làm việc ban đêm hoặc tiếp xúc ánh sáng vào ban đêm – cũng có thể làm tăng nguy cơ ung thư. Hãy đảm bảo giấc ngủ đủ và đúng giờ để bảo vệ sức khỏe.

Hiểu rõ tiền sử gia đình và bản thân

Tiền sử gia đình có vai trò quan trọng trong việc xác định nguy cơ ung thư. Nếu trong gia đình bạn có người thân từng mắc ung thư, đặc biệt ở độ tuổi trẻ, bạn cần chủ động tầm soát sớm hơn.

Ví dụ:

- Với ung thư đại trực tràng, nếu gia đình có người mắc bệnh hoặc có polyp tiền ung thư, bạn nên tầm soát trước mốc 45 tuổi.

- Phụ nữ cần chú ý đến các yếu tố như kinh nguyệt sớm hay mãn kinh muộn vì chúng cũng làm tăng nguy cơ ung thư vú.

Xét nghiệm gen cũng là một công cụ hữu ích giúp bạn hiểu rõ hơn về nguy cơ cá nhân. Đồng thời, hãy theo dõi sức khỏe bản thân và những thay đổi bất thường của cơ thể để kịp thời phát hiện bệnh.

Không chủ quan với triệu chứng

Việc bỏ qua các triệu chứng ban đầu có thể khiến ung thư tiến triển nhanh hơn. Một số dấu hiệu cần chú ý bao gồm:

- Ung thư đại trực tràng: Chảy máu hoặc có máu trong phân, thay đổi thói quen đại tiện, đau bụng, sụt cân không rõ nguyên nhân, mệt mỏi và thiếu máu.

- Ung thư vú: Khối u cứng ở vú hoặc nách không biến mất sau kỳ kinh nguyệt; phát ban kéo dài; đau dai dẳng hoặc thay đổi hình dạng vú.

Ông Arif Kamal nhấn mạnh: “Bỏ qua các triệu chứng là trao lợi thế cho ung thư về mặt thời gian.”

Chủ động bảo vệ bản thân

Theo các bác sĩ, ngày càng nhiều người trẻ được chẩn đoán ung thư ở giai đoạn muộn – khi việc điều trị trở nên khó khăn hơn. Nguyên nhân chính bao gồm thiếu nhận thức và sự chủ quan trong việc tầm soát bệnh.

Ông Michael Roth, đồng Giám đốc Chương trình Ung thư thanh thiếu niên tại Trung tâm Ung thư MD Anderson (Texas), cho biết: “Nhiều người vẫn nghĩ rằng tuổi trẻ thì không thể bị ung thư. Sự chủ quan này dẫn đến chẩn đoán muộn và tiên lượng xấu.”

Nếu bạn nhận thấy bất kỳ dấu hiệu bất thường nào hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, hãy chủ động yêu cầu xét nghiệm và tầm soát sớm. Việc phát hiện kịp thời có thể cứu sống bạn.

Ung thư không phải là điều không thể tránh khỏi. Việc xây dựng lối sống lành mạnh, hiểu rõ nguy cơ cá nhân và theo dõi sức khỏe định kỳ sẽ giúp bạn giảm thiểu đáng kể nguy cơ mắc bệnh. Hãy bắt đầu từ hôm nay để bảo vệ sức khỏe của chính mình và những người thân yêu.