Thúc đẩy các khu công nghiệp thực hiện ESG

Sự kiện là cơ hội gặp gỡ các nhà đầu tư, cập nhật chính sách mới, khám phá công nghệ tiên tiến, tiếp cận mô hình kinh doanh đột phá. TECHFEST Việt Nam 2025 là điểm hội tụ cởi mở, sôi động và truyền cảm hứng nhất của hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Việt Nam, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp toàn dân và khát vọng xây dựng quốc gia khởi nghiệp sáng tạo trong giai đoạn phát triển mới. Tọa đàm nhằm kết nối cộng đồng startup, doanh nghiệp và các KCN để chia sẻ xu hướng ESG, thúc đẩy đổi mới sáng tạo xanh và tìm kiếm các giải pháp KCN Việt Nam phát triển bền vững, thu hút FDI chất lượng cao trong bối cảnh chuyển đổi xanh toàn cầu.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ cho biết: “Hệ thống khu công nghiệp tại Việt Nam đã và đang đóng vai trò then chốt trong tăng trưởng kinh tế, thu hút đầu tư và giải quyết việc làm. Tuy nhiên, đi cùng với đó là những thách thức ngày càng rõ nét về môi trường, sử dụng tài nguyên, phát thải, chất lượng lao động và quản trị. Những thách thức này đang chịu tác động trực tiếp từ quy định pháp lý, từ các cam kết quốc tế, các hàng rào kỹ thuật cũng như yêu cầu ngày càng cao từ các nhà đầu tư và chuỗi cung ứng toàn cầu. Trong bối cảnh thế giới hướng tới tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững, các tiêu chuẩn ESG (Môi trường - Xã hội - Quản trị) đã không còn là một lựa chọn mang tính tự nguyện, mà đang trở thành chuẩn mực phát triển bắt buộc đối với doanh nghiệp và các KCN trên phạm vi toàn cầu”.

Phó Viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường, kiêm Tổng Biên tập Tạp chí Môi trường PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ phát biểu khai mạc Tọa đàm. Ảnh: Quyết Thắng

Mở đầu Phiên 1, trình bày về bối cảnh và sự cần thiết của ESG trong KCN, PGS.TS. Nguyễn Đình Thọ cho biết, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn là yêu cầu cấp bách hiện nay. Mô hình truyền thống hiện nay đang tạo ra ngành nặng khổng lồ về rác thải và tài nguyên. Vì vậy, khi thực hiện kinh tế tuần hoàn sẽ loại bỏ được rác thải và ô nhiễm ngay từ khâu thiết kế; tuần hoàn vật liệu và sản phẩm ở giá trị cao nhất; tái tạo hệ thống tự nhiên. Trong bối cảnh này, các doanh nghiệp bắt buộc thực hiện ESG. Các doanh nghiệp thực hiện ESG sẽ có nhiều cơ hội và tiềm năng như: tạo nguồn thu mới từ việc bán hạn ngạch dôi dư hoặc tín chỉ các-bon; nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng tiêu chuẩn xanh của thị trường xuất khẩu; thúc đẩy đổi mới công nghệ, tối ưu sản xuất theo hướng các-bon thấp…

ESG hiện đã trở thành tiêu chuẩn mang tính toàn cầu, đặc biệt sau khi Liên minh châu Âu ban hành các quy định như CSRD (Báo cáo bền vững doanh nghiệp) và CSDDD (Thẩm định trách nhiệm chuỗi cung ứng). Các quy định này tạo ra áp lực rất rõ ràng đối với hệ thống khu công nghiệp của Việt Nam, khu vực đang đóng vai trò động lực chính cho tăng trưởng và xuất khẩu. Các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mà Việt Nam tham gia đều đặt ra hai yêu cầu mang tính cấp thiết là phát triển bền vững gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bao trùm, trong đó, gồm việc thực hành các tiêu chuẩn xã hội, bảo đảm điều kiện làm việc cho người lao động và đời sống của cộng đồng dân cư xung quanh khu công nghiệp. Để đáp ứng các yêu cầu này, doanh nghiệp trong khu công nghiệp buộc phải tuân thủ đồng bộ các bộ tiêu chuẩn ESG quốc tế, phổ biến là GRI (Sáng kiến Báo cáo Toàn cầu), thực hiện đầy đủ việc báo cáo và truy xuất nguồn gốc trên toàn bộ chuỗi cung ứng…

Chia sẻ về hành trình chuyển đổi ESG dành cho KCN, Trưởng làng Proptech Community, Founder Sen Vàng Group Nguyễn Thị Bích Ngọc cho biết, về hiện trạng các KCN Việt Nam, hầu hết các KCN không quan tâm đến vùng đệm và các tiêu chí cộng sinh; phân khu chưa hợp lý, các ngành không tương thích về sản xuất; không cân đối sự phát triển của KCN về đô thị, về công nghệ trong tương lai; không nghiên cứu các dịch vụ hỗ trợ… Ngoài ra, hiện Việt Nam vẫn chưa có KCN nào được cấp chứng chỉ KCN sinh thái, trong khi tiêu chí xác định KCN sinh thái đã được quy định tại Nghị định số 35/2022/NĐ-CP…

Trưởng làng Proptech Community, Founder Sen Vàng Group Nguyễn Thị Bích Ngọc chia sẻ về hành trình chuyển đổi ESG dành cho KCN. Ảnh: Quyết Thắng

Trình bày về giải pháp hiệu quả năng lượng và công trình xanh cho KCN, ThS. KTS. Trần Thành Vũ, Giám đốc Công ty TNHH EDEEC cho rằng, trong ESG, yếu tố môi trường giữ vai trò then chốt, trong đó việc kiểm soát năng lượng của công trình và vật liệu xây dựng có ý nghĩa quyết định. Các bộ tiêu chuẩn công trình xanh như LEED (Hệ thống duy nhất hiện nay có chứng nhận cho khu đô thị và khu công nghiệp) hay LOTUS (Bộ tiêu chí công trình xanh đầu tiên được phát triển riêng cho thị trường Việt Nam) đã xác định rõ các nhóm giải pháp nền tảng: tiết giảm sử dụng năng lượng, đặc biệt đối với hệ thống nhiệt và làm mát, tuần hoàn nước; sử dụng vật liệu xây dựng có hàm lượng carbon thấp, khả năng cách nhiệt và cách âm tốt; kiểm soát chi phí vận hành tổng thể của công trình… Việc chuyển đổi sang công trình xanh là thách thức lớn, nhưng đồng thời cũng là yêu cầu bắt buộc để doanh nghiệp có thể thực hành ESG…

Các đại biểu tham dự Tọa đàm. Ảnh: Quyết Thắng

Thảo luận tại Tọa đàm, các đại biểu cho rằng, trong bối cảnh ESG trở thành tiêu chuẩn toàn cầu cho phát triển bền vững, Việt Nam cần sớm chuyển đổi sang KCN xanh, vì hàng hóa Việt Nam sẽ gặp nhiều khó khăn khi tiếp cận các thị trường có yêu cầu cao. Trên cơ sở đó, phát triển khu công nghiệp xanh cần tổ chức không gian sản xuất theo mô hình cộng sinh công nghiệp, tăng cường xử lý chất thải, giảm chi phí cho doanh nghiệp… Ngoài ra, không thể thiếu vai trò của startup công nghệ trong thúc đẩy ESG. Giải pháp đổi mới sáng tạo giúp doanh nghiệp Việt Nam đáp ứng tiêu chuẩn môi trường - xã hội - quản trị. Kết nối startup với các nhà đầu tư, KCN, quỹ xanh và tổ chức hỗ trợ… Tọa đàm đã mở ra cơ hội để doanh nghiệp, startup và các nhà hoạch định chính sách cùng thảo luận mô hình phát triển KCN bền vững, nâng cao năng lực cạnh tranh, đáp ứng các yêu cầu quốc tế, đồng thời thúc đẩy hình thành hệ sinh thái công nghiệp xanh - đổi mới sáng tạo tại Việt Nam.