TTTB – BS Trần Văn Ngon: Tiên phong nghiên cứu chưng cất tinh dầu dược liệu, nâng tầm giá trị cây thuốc Nam

Việt Nam được đánh giá là một trong những quốc gia có nguồn tài nguyên dược liệu phong phú của khu vực châu Á với hàng nghìn loài cây thuốc. Trong suốt chiều dài lịch sử, việc sử dụng dược liệu bản địa đã hình thành nên hệ thống tri thức y học cổ truyền đặc sắc, gắn liền với tư tưởng “Nam dược trị Nam nhân” do danh y Tuệ Tĩnh đề xướng từ thế kỷ XIV. Tư tưởng này đến nay vẫn được xem là định hướng quan trọng trong phát triển y học cổ truyền và khai thác hiệu quả nguồn dược liệu trong nước.

Lễ Khai trương chi hội Nam y tỉnh Sóc Trăng

Trong bối cảnh xu hướng tiêu dùng toàn cầu ngày càng ưu tiên các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, tinh dầu dược liệu đang trở thành một lĩnh vực tiềm năng trong chăm sóc sức khỏe, mỹ phẩm thiên nhiên và liệu pháp hương thơm. Tại Sóc Trăng, hành trình nghiên cứu và sáng tạo của TTTB – BS Trần Văn Ngon đã góp phần chứng minh rằng những cây thuốc quen thuộc trong đời sống hoàn toàn có thể trở thành sản phẩm giá trị cao khi được nghiên cứu và chế biến đúng cách.

Phòng khám bệnh chuyên khoa Y học cổ truyền Thanh Ngon: "tận tâm điều trị, tận tụy yêu thương, tận tình chăm sóc"

Từ niềm đam mê cây thuốc Nam đến sáng kiến nghiên cứu tinh dầu

Gắn bó nhiều năm với lĩnh vực y học cổ truyền, TTTB – BS Trần Văn Ngon luôn trăn trở về việc làm thế nào để khai thác hiệu quả hơn nguồn dược liệu bản địa. Ông nhận thấy rằng nhiều loại cây thuốc quen thuộc như sả, tràm, gừng hay vỏ bưởi có giá trị dược tính cao nhưng lâu nay chủ yếu được sử dụng ở dạng thô, giá trị kinh tế chưa tương xứng với tiềm năng.

Chính từ trăn trở đó, ông bắt đầu tìm hiểu và thử nghiệm phương pháp chưng cất tinh dầu từ dược liệu, với mong muốn tạo ra những sản phẩm vừa có giá trị sử dụng cao vừa góp phần nâng tầm cây thuốc Nam.

“Tôi luôn tin rằng mỗi loại cây thuốc trong vườn nhà đều có thể trở thành sản phẩm có giá trị nếu được nghiên cứu và khai thác đúng cách,” TTTB – BS Trần Văn Ngon chia sẻ.

Bằng khen của chủ tịch Ủy Ban Nhân dân tỉnh Cà Mau tặng Bác sĩ Trần Văn Ngon đã có thành tích vận động và đóng góp kinh phí hỗ trợ bà con đồng Hương Cà Mau tại Thành phố Hồ Chí Minh bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh Covid -19

Những ngày đầu nghiên cứu là hành trình đầy thử thách. Điều kiện thiết bị còn hạn chế, kiến thức về công nghệ chưng cất tinh dầu chưa phổ biến tại địa phương khiến nhiều mẻ thử nghiệm ban đầu chưa đạt yêu cầu về chất lượng.

Tuy nhiên, bằng sự kiên trì và tinh thần học hỏi, ông đã từng bước cải tiến thiết bị, điều chỉnh quy trình và tích lũy kinh nghiệm qua từng lần thử nghiệm. Sau nhiều năm nghiên cứu, ông đã hoàn thiện quy trình chưng cất tinh dầu bằng phương pháp hơi nước, phù hợp với nhiều loại dược liệu phổ biến của vùng Đồng bằng sông Cửu Long.

Hình thành các sản phẩm tinh dầu từ dược liệu bản địa

Từ kết quả nghiên cứu, nhiều dòng sản phẩm tinh dầu đã được phát triển như:

• tinh dầu sả
• tinh dầu tràm
• tinh dầu vỏ bưởi
• tinh dầu gừng
• các dòng tinh dầu dùng trong xông phòng, thư giãn và chăm sóc sức khỏe

Điểm đặc biệt trong quy trình sản xuất là sự chú trọng đến yếu tố tự nhiên, an toàn và giữ nguyên hoạt chất của dược liệu. Nguyên liệu đầu vào được lựa chọn từ nguồn dược liệu sạch, trong khi quá trình chưng cất được kiểm soát chặt chẽ nhằm bảo tồn tối đa các hợp chất bay hơi có giá trị sinh học.

Nhờ đó, các sản phẩm tinh dầu không chỉ mang hương thơm tự nhiên đặc trưng mà còn đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng đối với các sản phẩm chăm sóc sức khỏe có nguồn gốc thiên nhiên.

Gia tăng giá trị kinh tế cho cây thuốc Nam

Một trong những kết quả rõ nét từ quá trình nghiên cứu của TTTB – BS Trần Văn Ngon là việc nâng cao giá trị kinh tế của dược liệu bản địa. Trước đây, các loại cây như sả hay tràm thường được bán dưới dạng nguyên liệu tươi với giá trị thấp. Khi được chưng cất thành tinh dầu, giá trị sản phẩm có thể tăng lên nhiều lần nhờ những ứng dụng đa dạng trong đời sống như khử mùi, thư giãn, chăm sóc sức khỏe và sản xuất mỹ phẩm thiên nhiên.

Việc chế biến sâu dược liệu không chỉ giúp nâng cao giá trị sản phẩm mà còn mở ra cơ hội phát triển kinh tế cho người dân địa phương thông qua các hoạt động trồng trọt, thu hoạch và chế biến dược liệu.

Đóng góp cho sự phát triển của ngành dược liệu

Theo nhận định của các chuyên gia, việc nghiên cứu và sản xuất tinh dầu từ dược liệu bản địa là hướng đi phù hợp với xu thế phát triển của ngành dược liệu hiện nay. Những mô hình nghiên cứu và chế biến dược liệu tại địa phương có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn nguồn gen cây thuốc, phát huy giá trị y học cổ truyền và thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.

Trong bối cảnh nhu cầu sử dụng các sản phẩm thiên nhiên ngày càng tăng, tinh dầu dược liệu được đánh giá là một trong những lĩnh vực có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai.

Hướng đi mới cho dược liệu Việt Nam

Từ những thử nghiệm ban đầu với các loại cây thuốc quen thuộc, hành trình nghiên cứu của TTTB – BS Trần Văn Ngon đã mở ra một hướng đi mới cho việc khai thác và phát triển dược liệu tại địa phương.

Những giọt tinh dầu được chưng cất từ dược liệu bản địa không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần bảo tồn tri thức y học cổ truyền và khẳng định tiềm năng của dược liệu Việt Nam. “Phát triển dược liệu không chỉ là câu chuyện kinh tế, mà còn là trách nhiệm gìn giữ tri thức y học truyền thống của dân tộc,” TTTB – BS Trần Văn Ngon chia sẻ.

Với sự kết hợp giữa tri thức y học cổ truyền và tư duy đổi mới sáng tạo, những sáng kiến nghiên cứu như của TTTB – BS Trần Văn Ngon đang góp phần từng bước đưa dược liệu Việt Nam trở thành nguồn nguyên liệu cho những sản phẩm chăm sóc sức khỏe có giá trị cao, hướng tới phát triển bền vững trong tương lai.

Những sản phẩm tinh dầu mà BS Ngon làm ra như tinh dầu sả chanh, sả java, khuynh diệp, tràm, mù u hay bưởi… đều tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có của quê hương. Với Bác Sỹ, đó không chỉ là cách làm kinh tế, mà còn là cách nâng tầm giá trị của dược liệu Việt.

Thật may mắn khi những nỗ lực ấy đã được ghi nhận. Một số sản phẩm tiêu biểu như cồn xoa bóp mộc an, cao xoa bóp thảo nam hay tinh dầu thông lạc đã đạt được các giải thưởng ý nghĩa. Đặc biệt, có những danh hiệu do chính cộng đồng người tiêu dùng bình chọn – Tôi tin đó là niềm động viên lớn nhất để TTTB, BS Trần Văn Ngon tiếp tục con đường mình đã chọn.