5 giải pháp đơn giản phòng và giảm nguy cơ đột quỵ

1. Đột quỵ nguy hiểm như thế nào?

Đột quỵ là một trường hợp cấp cứu y tế. Bệnh xảy ra khi nguồn cung cấp máu lên não bị gián đoạn đột ngột, do mạch máu bị tắc nghẽn hoặc một mạch máu trong não bị vỡ. Trên toàn cầu, đột quỵ vẫn là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây tử vong và tàn tật lâu dài.

Không phải mọi trường hợp đột quỵ đều có thể phòng ngừa được như một số yếu tố nguy cơ không thể thay đổi, chẳng hạn như tuổi tác và khuynh hướng di truyền. Tuy nhiên, nhiều yếu tố quan trọng khác có thể được giải quyết thông qua thay đổi lối sống và chăm sóc y tế thích hợp. Việc áp dụng thói quen lành mạnh và kiểm soát các bệnh lý tiềm ẩn có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ mắc bệnh.

Nghiên cứu INTERSTROKE, công bố trên tạp chí The Lancet, đã xác định mười yếu tố nguy cơ có thể điều chỉnh được. Các yếu tố này liên quan đến khoảng 90% nguy cơ đột quỵ trong các quần thể được nghiên cứu. Trong đó, huyết áp cao là yếu tố nguy cơ quan trọng nhất, cho thấy tầm quan trọng của việc phòng ngừa và theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Phòng ngừa đột quỵ không chỉ đơn thuần là đến phòng tập hay tuân theo chế độ tập luyện nghiêm ngặt. Chế độ ăn uống, vận động và chất lượng giấc ngủ đều đóng vai trò quan trọng trong việc giữ gìn sức khỏe não bộ và tim mạch.

5 giải pháp đơn giản phòng và giảm nguy cơ đột quỵ. Ảnh AI.

2. Cách giảm nguy cơ và phòng ngừa đột quỵ

2.1 Vận động không cần phức tạp, nhưng cần đều đặn giảm nguy cơ đột quỵ

Theo WHO, người lớn nên đặt mục tiêu ít nhất 150 phút hoạt động thể chất cường độ vừa phải mỗi tuần, tùy thuộc vào sức khỏe và thể trạng cá nhân. Các hoạt động phù hợp gồm đi bộ nhanh, đạp xe, khiêu vũ hoặc đơn giản là leo cầu thang.

Hoạt động thể chất không nên chỉ giới hạn ở các buổi tập chuyên biệt. Duy trì hoạt động suốt cả ngày và tránh ngồi lâu cũng là thói quen quan trọng; nên nghỉ giải lao ngắn để vận động nhẹ mỗi 30-60 phút, chọn đi cầu thang bất cứ khi nào có thể và kết hợp đi bộ nhanh vào thói quen hàng ngày. Một giờ tập tại phòng gym rất có lợi, nhưng những gì bạn làm trong thời gian còn lại của ngày cũng quan trọng không kém.

2.2 Ăn uống cân bằng, hạn chế muối

Chế độ ăn đóng vai trò quan trọng trong kiểm soát huyết áp, cholesterol và các yếu tố nguy cơ tim mạch khác. Một chế độ ăn cân bằng gồm trái cây, rau củ, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu và hạt có thể hỗ trợ sức khỏe lâu dài.

Những bữa ăn tự nấu tại nhà, tươi ngon và cân bằng dinh dưỡng, cùng lượng trái cây và rau củ đầy đủ, giúp cải thiện chất lượng dinh dưỡng tổng thể. Đồng thời, cần hạn chế muối dư thừa, thực phẩm chế biến sẵn, đồ uống có đường, thực phẩm giàu chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa.

2.3 Giấc đủ ngủ, kiểm soát căng thẳng, bỏ/hạn chế thuốc lá và rượu

Giấc ngủ là thành phần thiết yếu của lối sống lành mạnh. Hầu hết người lớn cần khoảng 7-9 giờ ngủ mỗi đêm. Ngủ không đủ giấc trong thời gian dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp và sức khỏe trao đổi chất. Kiểm soát căng thẳng bằng các phương pháp thư giãn phù hợp và duy trì lịch ngủ đều đặn. Thiền hoặc yoga có thể hữu ích khi phù hợp với từng cá nhân.

Về thói quen có hại, cần tránh thuốc lá dưới mọi hình thức, vì đây là bước quan trọng để giảm nguy cơ bệnh tim mạch; hạn chế uống rượu, vì uống quá nhiều có thể góp phần gây huyết áp cao và các vấn đề sức khỏe khác.

2.4. Nắm rõ chỉ số sức khỏe, không xem nhẹ bệnh nền

Huyết áp cao có thể không được phát hiện trong nhiều năm vì không gây triệu chứng rõ ràng. Vì vậy, cần theo dõi thường xuyên, ngay cả khi bạn cảm thấy hoàn toàn khỏe mạnh. Bệnh đái tháo đường không được kiểm soát và mức cholesterol bất thường cũng có thể làm tổn thương mạch máu theo thời gian, làm tăng nguy cơ tim mạch.

Rối loạn nhịp tim, đặc biệt là rung nhĩ, cũng cần được chú ý. Tình trạng này có thể làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, và cục máu đông có thể di chuyển đến não gây đột quỵ.

Người bị cao huyết áp, tiểu đường, cholesterol cao hoặc rối loạn nhịp tim cần tuân theo lời khuyên của bác sĩ điều trị và đi khám định kỳ, uống thuốc được kê đơn đúng chỉ dẫn, không bao giờ ngừng điều trị chỉ vì thói quen sinh hoạt đã được cải thiện.

2.5. Quản lý cân nặng bằng cách tiếp cận toàn diện

Duy trì cân nặng hợp lý là quan trọng, nhưng nên xem đó là một phần của chiến lược sức khỏe tổng thể, không phải thông qua ăn kiêng khắt khe hay tập luyện quá mức. Các chỉ số như chỉ số khối cơ thể (BMI) và chu vi vòng eo, khi được xem xét trong bối cảnh sức khỏe của từng người, có thể giúp đánh giá các nguy cơ tiềm ẩn.

Kết hợp chế độ ăn lành mạnh, hoạt động thể chất thường xuyên, kiểm soát cân nặng, tránh hút thuốc và theo dõi thường xuyên các bệnh lý tiềm ẩn.

Bài tập cũng cần phù hợp với độ tuổi, tình trạng sức khỏe hiện có và sức khỏe tim mạch của mỗi người. Những người có bệnh tim hoặc các vấn đề sức khỏe khác nên thảo luận chế độ tập luyện phù hợp với bác sĩ.

Bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ, dễ thực hiện và duy trì theo thời gian:

• Đi bộ nhanh khoảng 30 phút mỗi ngày.

• Hạn chế ngồi lâu.

• Chọn thực phẩm ít muối và ít chế biến.

• Ưu tiên ngủ đủ giấc.

• Tránh thuốc lá.

Điều quan trọng không kém là đảm bảo các bệnh lý được chẩn đoán, theo dõi và điều trị đúng cách.