Alzheimer và Rối loạn giấc ngủ không thể xem nhẹ

Alzheimer không chỉ âm thầm bào mòn trí nhớ, tư duy và khả năng tự chăm sóc mà còn có thể làm đảo lộn nhịp sinh học, khiến giấc ngủ của người bệnh bị gián đoạn nghiêm trọng. Nghiên cứu tại Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai ghi nhận 78,6% người bệnh Alzheimer có ít nhất một dạng rối loạn giấc ngủ. Đây không đơn thuần là hệ quả của tuổi tác hay biểu hiện khó tránh khi mắc bệnh, mà là vấn đề cần được nhận diện, đánh giá và can thiệp phù hợp. Hiểu đúng những bất thường trong giấc ngủ, mối l

Kỳ 1: Nhận diện những rối loạn giấc ngủ thường gặp ở người bệnh Alzheimer

Alzheimer là nguyên nhân phổ biến nhất gây sa sút trí tuệ, đặc trưng bởi tình trạng suy giảm dần trí nhớ, tư duy, ngôn ngữ và khả năng tự chăm sóc. Bên cạnh những biểu hiện về nhận thức, rối loạn giấc ngủ cũng là vấn đề đáng lưu tâm, có thể khiến tình trạng sức khỏe và sinh hoạt của người bệnh thêm khó khăn, đồng thời gia tăng áp lực cho gia đình.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hơn 55 triệu người trên thế giới đang sống chung với sa sút trí tuệ, trong đó Alzheimer chiếm khoảng 60-70% số trường hợp.

Tại Việt Nam, những kết quả nghiên cứu của Viện Sức khỏe Tâm thần, Bệnh viện Bạch Mai đã cho thấy mức độ phổ biến của tình trạng rối loạn giấc ngủ ở nhóm người bệnh này. Nghiên cứu do BSCKII Bùi Văn Lợi và cộng sự thực hiện trên 103 người bệnh Alzheimer, sử dụng bộ câu hỏi đánh giá giấc ngủ Sleep-50, ghi nhận có tới 78,6% người bệnh gặp ít nhất một dạng rối loạn giấc ngủ. Trong số này, 45,7% mắc từ hai dạng rối loạn trở lên.

Alzheimer và Rối loạn giấc ngủ không thể xem nhẹ

Thời gian ngủ thực tế trung bình của người bệnh chỉ đạt 4,1 giờ mỗi đêm, trong khi thời gian nằm trên giường lên tới 6,7 giờ. Đáng chú ý, 96,3% có hiệu quả giấc ngủ kém hoặc rất kém; 82,7% bị ảnh hưởng đến sinh hoạt và trạng thái tâm thần ban ngày. Gần một nửa số người bệnh (49,4%) đã phải sử dụng thuốc ngủ.

Những con số này cho thấy rối loạn giấc ngủ không phải biểu hiện đơn lẻ hay hiếm gặp ở người bệnh Alzheimer. Đáng chú ý, tình trạng có thể biểu hiện dưới nhiều dạng khác nhau, đòi hỏi gia đình và người chăm sóc quan sát kỹ để nhận diện.

Bốn dạng rối loạn giấc ngủ thường gặp

Mất ngủ: Dạng phổ biến nhất

Mất ngủ là dạng rối loạn được ghi nhận nhiều nhất, chiếm 86,4% trong nhóm người bệnh có rối loạn giấc ngủ, tương đương 68% tổng số người tham gia nghiên cứu.

Các biểu hiện chủ yếu gồm trằn trọc, khó duy trì giấc ngủ liên tục (85,7%); khó đi vào giấc ngủ (81,4%); thức dậy quá sớm và không thể ngủ lại (42,9%).

Việc liên tục thức giấc giữa đêm khiến người bệnh khó có được giấc ngủ trọn vẹn, dễ rơi vào trạng thái mệt mỏi, lo âu, hoang mang. Một số trường hợp có thể đi lại không định hướng, gây thêm khó khăn và áp lực cho người chăm sóc, nhất là vào ban đêm.

Ngưng thở khi ngủ: Nguy cơ dễ bị bỏ sót

Ngưng thở khi ngủ được ghi nhận ở 22,2% nhóm có rối loạn giấc ngủ, tương đương 17,5% tổng số người bệnh.

Trong nhóm này, 100% có biểu hiện ngáy to và ngừng thở từng cơn khi ngủ; 94,4% giật mình, thở hổn hển để lấy không khí; 72,2% thức dậy trong tình trạng mệt mỏi.

Đây là dạng rối loạn gia đình cần đặc biệt chú ý bởi những bất thường xảy ra trong lúc ngủ thường không được người bệnh tự nhận biết. Việc quan sát biểu hiện ngáy to, những khoảng ngừng thở hoặc tình trạng thở hổn hển khi ngủ có ý nghĩa quan trọng trong phát hiện sớm.

Rối loạn nhịp thức - ngủ: Khi ngày và đêm bị đảo lộn

Rối loạn nhịp thức - ngủ gặp ở 18,5% nhóm có rối loạn giấc ngủ, tương đương 14,6% tổng số người bệnh.

Biểu hiện thường gặp là ngủ muộn đến rạng sáng, ngủ từ chiều rồi tỉnh giấc giữa đêm hoặc thời gian ngủ thay đổi thất thường. Kết quả nghiên cứu cho thấy, 53,3% có biểu hiện trễ pha giấc ngủ; 26,7% sớm pha và 20% có nhịp ngủ không đều.

Sự xáo trộn nhịp sinh học có thể khiến người bệnh ngủ nhiều vào ban ngày nhưng lại tỉnh táo, bồn chồn hoặc kích động vào ban đêm. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến thời gian nghỉ ngơi của người bệnh mà còn làm đảo lộn sinh hoạt của cả gia đình.

Hội chứng chân không yên và buồn ngủ ban ngày

Dạng rối loạn này được ghi nhận ở 12,3% nhóm có rối loạn giấc ngủ, tương đương 9,7% tổng số người bệnh.

Người mắc hội chứng chân không yên thường có cảm giác bứt rứt, râm ran hoặc khó chịu ở hai chân khi nằm nghỉ, buộc phải cử động chân liên tục mới cảm thấy dễ chịu. Trong nghiên cứu, 80% người bệnh có cảm giác khó chịu ở chân và 90% phải cử động chân.

Những biểu hiện này khiến giấc ngủ ban đêm bị gián đoạn, kéo theo tình trạng khó duy trì sự tỉnh táo vào ban ngày. Có tới 80% người bệnh gặp khó khăn trong việc duy trì tỉnh táo và 70% thường xuyên ngủ gật.

Không nên xem rối loạn giấc ngủ là chuyện bình thường

Các chuyên gia khuyến cáo, gia đình không nên mặc định tình trạng mất ngủ, thức đêm, ngủ ngày hoặc đi lại không yên ở người bệnh Alzheimer là biểu hiện tất yếu của tuổi già. Những thay đổi về giấc ngủ cần được quan sát và đánh giá đúng mức, bởi mỗi dạng rối loạn có những biểu hiện khác nhau.

Gia đình nên theo dõi, ghi chép thói quen ngủ của người bệnh, chú ý thời điểm đi ngủ, số lần thức giấc, thời gian ngủ ban ngày cũng như những dấu hiệu bất thường như ngáy to, ngừng thở từng cơn hoặc bồn chồn, đi lại vào ban đêm. Khi tình trạng khó ngủ kéo dài hoặc xuất hiện những biểu hiện bất thường, cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế để được thăm khám, đánh giá.

Đặc biệt, không nên tự ý mua thuốc ngủ hoặc thuốc an thần cho người bệnh. Sử dụng thuốc không phù hợp có thể làm tăng nguy cơ lú lẫn, té ngã và các biến chứng ở người cao tuổi. Việc điều trị cần có sự đánh giá và hướng dẫn của nhân viên y tế.

Giấc ngủ có vai trò quan trọng đối với sức khỏe não bộ. Vì vậy, quan tâm đến những bất thường về giấc ngủ không chỉ giúp phát hiện các vấn đề cần can thiệp mà còn là một phần thiết yếu trong chăm sóc người bệnh Alzheimer. Nhận diện sớm, đánh giá đúng và có hướng chăm sóc phù hợp sẽ góp phần cải thiện chất lượng sống cho người bệnh, đồng thời giảm bớt gánh nặng cho gia đình.

(Theo ngaymoionline.com.vn)

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 21/11/2026: Bắc Bộ nhiều mây, mưa vài nơi, trời rét

Dự báo thời tiết ngày 21/11/2026: Bắc Bộ nhiều mây, mưa vài nơi, trời rét

Dự báo thời tiết ngày 21/11/2026 các khu vực trên cả nước theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.

Các tin khác

Trạm Y tế phường Yên Phong khẳng định dấu ấn năng lực quản trị và chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe toàn dân

Trạm Y tế phường Yên Phong khẳng định dấu ấn năng lực quản trị và chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe toàn dân

(SKV) - Sau quá trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính theo mô hình mới trên địa bàn thành phố Bắc Ninh, Trạm Y tế phường Yên Phong đã nhanh chóng ổn định tổ chức và tạo nên những chuyển biến mạnh mẽ trong công tác bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Dưới sự quan tâm lãnh đạo sát sao của Sở Y tế thành phố Bắc Ninh, sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy, Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân phường Yên Phong, đơn vị không chỉ hoàn thành vượt mức nhiều chỉ tiêu chuyên môn trong điều kiện nhân lực còn mỏng mà còn trở thành điểm sáng về bài toán quản trị khoa học gắn liền với chuyển đổi số toàn diện.
Việt Nam tiến thêm bước mới trên hành trình làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin

Việt Nam tiến thêm bước mới trên hành trình làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin

Kế hoạch hợp tác giữa Công ty Vắc xin VNVC (Việt Nam) và Tập đoàn Dược phẩm MSD (Mỹ) mở ra cơ hội tiếp nhận, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất vắc xin tiên tiến, hướng tới chủ động nguồn cung và phát triển công nghiệp vắc xin tại Việt Nam.
Trường Trung cấp Công nghệ Quốc tế ICT long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và Ngày hội Doanh nghiệp - Việc làm 2026

Trường Trung cấp Công nghệ Quốc tế ICT long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 và Ngày hội Doanh nghiệp - Việc làm 2026

Trong không khí hân hoan của cả nước hướng tới kỷ niệm 44 năm Ngày Nhà giáo Việt Nam, sáng ngày 18/11/2026, Trường Trung cấp Công nghệ Quốc tế ICT đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11 kết hợp cùng Ngày hội Doanh nghiệp - Việc làm ICT 2026 tại khuôn viên sân trường (số 368 Trần Hưng Đạo, phường Trần Hưng Đạo, tỉnh Hưng Yên). Sự kiện ý nghĩa này không chỉ là dịp để tri ân sâu sắc những người làm công tác giáo dục mà còn đánh dấu bước tiến mạnh mẽ trong chiến lược kết nối đào tạo với thực tiễn tuyển dụng của Nhà trường.
Ấm áp chương trình nghệ thuật "Khúc ca Blouse trắng": Giai điệu từ tâm, khơi mầm hy vọng tại Làng Hữu Nghị Việt Nam

Ấm áp chương trình nghệ thuật "Khúc ca Blouse trắng": Giai điệu từ tâm, khơi mầm hy vọng tại Làng Hữu Nghị Việt Nam

Với thông điệp nhân văn "Giai điệu từ tâm, khơi mầm hy vọng", chương trình nghệ thuật thiện nguyện "Khúc ca Blouse trắng" đã diễn ra đầy xúc động tại Làng Hữu Nghị Việt Nam, mang theo lời ca, tiếng hát cùng những phần quà thiết thực nhằm tri ân đội ngũ thầy thuốc, các nhà giáo đặc biệt, cựu chiến binh và các em nhỏ chịu ảnh hưởng bởi di chứng chất độc da cam/dioxin.
Trạm Y tế phường Chũ (Bắc Ninh):  Vững vàng tuyến đầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân và chủ động dập dịch từ sớm

Trạm Y tế phường Chũ (Bắc Ninh): Vững vàng tuyến đầu chăm sóc sức khỏe Nhân dân và chủ động dập dịch từ sớm

(SKV) - Với sự quan tâm sát sao của Đảng ủy, UBND phường Chũ cùng cơ sở hạ tầng khang trang được thừa hưởng sau sáp nhập, Trạm Y tế Chũ đã nhanh chóng ổn định bộ máy, hoàn thành xuất sắc các chỉ tiêu chuyên môn 10 tháng đầu năm 2026. Đặc biệt, tinh thần đoàn kết, phản ứng nhanh và phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương đã giúp đơn vị khống chế kịp thời các ổ dịch sốt xuất huyết, bảo vệ an toàn sức khỏe cho hơn 52.600 nhân khẩu trên địa bàn.
Trạm Y tế phường Lục Nam (Bắc Ninh):  Điểm sáng chăm sóc sức khỏe ban đầu sau sáp nhập đơn vị hành chính

Trạm Y tế phường Lục Nam (Bắc Ninh): Điểm sáng chăm sóc sức khỏe ban đầu sau sáp nhập đơn vị hành chính

(SKV) - Vượt qua những khó khăn bước đầu về địa bàn rộng, dân số đông sau khi sáp nhập 5 xã, thị trấn, Trạm Y tế phường Lục Nam (tỉnh Bắc Ninh) đã nhanh chóng ổn định bộ máy, đẩy mạnh chuyển đổi số và triển khai hiệu quả công tác khám sàng lọc sức khỏe toàn dân, trở thành điểm tựa y tế tin cậy ngay tại cơ sở.
Bắc Ninh: Đồng bộ các kế hoạch trọng tâm, nâng tầm chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc

Bắc Ninh: Đồng bộ các kế hoạch trọng tâm, nâng tầm chất lượng chăm sóc sức khỏe Nhân dân từ gốc

(SKV) - Trong bối cảnh Bắc Ninh chính thức bước sang một dấu mốc lịch sử mới, trở thành thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu đặt ra cho công tác an sinh xã hội, đặc biệt là hệ thống y tế chăm sóc sức khỏe Nhân dân càng trở nên cấp thiết và đòi hỏi tầm nhìn chiến lược cao hơn. Bám sát sự chỉ đạo của Thành ủy, UBND thành phố và ngành y tế, hệ thống các trạm y tế trên toàn địa bàn đang chuyển mình mạnh mẽ, triển khai đồng bộ, quyết liệt các kế hoạch trọng tâm, lấy y tế cơ sở làm pháo đài vững chắc để bảo vệ sức khỏe Nhân dân trong không gian đô thị mới.
Sôi nổi chương trình truyền thông giáo dục “Chuyện khó nói to”: Trang bị “chiếc khiên” tri thức bảo vệ sức khỏe sinh sản cho Sinh viên

Sôi nổi chương trình truyền thông giáo dục “Chuyện khó nói to”: Trang bị “chiếc khiên” tri thức bảo vệ sức khỏe sinh sản cho Sinh viên

Chiều ngày 15/11/2026, tại Hội trường A, Cơ sở chính Trường Đại học Sài Gòn, chương trình truyền thông giáo dục về Sức khỏe tình dục và Sức khỏe sinh sản với chủ đề “Chuyện khó nói to” đã diễn ra trong không khí sôi nổi, cởi mở và đầy cảm xúc. Sự kiện do Tạp chí Sức Khỏe Việt và Văn phòng đại diện DKT International tại Việt Nam phối hợp cùng Khoa Khoa học Xã hội và Nghệ thuật – Trường Đại học Sài Gòn tổ chức.
Trạm Y tế phường Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh: Đột phá trong đổi mới, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân

Trạm Y tế phường Hiệp Hòa, tỉnh Bắc Ninh: Đột phá trong đổi mới, nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân

(SKV) - Những năm gần đây, công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân tại phường Hiệp Hòa (tỉnh Bắc Ninh) đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, ghi nhận nhiều kết quả vượt trội. Là phường được thành lập từ sự sáp nhập của 5 xã thuộc huyện Hiệp Hoà cũ, Hiệp Hòa có diện tích và quy mô dân số lớn nhất khu vực với hơn 91.000 dân. Khối lượng công việc y tế trên địa bàn cực kỳ lớn, song với sự nỗ lực không ngừng của tập thể cán bộ y bác sĩ cùng sự đồng hành, chỉ đạo sát sao từ Đảng ủy, UBND phường Hiệp Hòa, Trạm Y tế phường Hiệp Hòa đã vươn lên trở thành một trong những điểm sáng tiêu biểu của ngành y tế địa phương.
Duy trì sức khỏe và chất lượng sống cho người cao tuổi

Duy trì sức khỏe và chất lượng sống cho người cao tuổi

Già hóa dân số nhanh đang đặt ra yêu cầu đổi mới hệ thống chăm sóc sức khỏe người cao tuổi, từ điều trị từng bệnh lý riêng lẻ sang chăm sóc toàn diện, liên tục và lấy người bệnh làm trung tâm. Dự phòng, đánh giá chức năng và cá thể hóa điều trị được xác định là những hướng đi quan trọng của chuyên ngành lão khoa.
Xem thêm
Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Ngày hội Đại đoàn kết tại phường Bình Tây: Lan tỏa nghĩa tình qua hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng

SKV - Sáng 15/11/2026, Khu phố 11, phường Bình Tây, TP.HCM tổ chức Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc năm 2026 với nhiều hoạt động ý nghĩa. Điểm nhấn của chương trình là hoạt động chăm sóc sức khỏe miễn phí cho 30 lượt người dân với sự đồng hành của 8 y, bác sĩ thuộc Ban Thiện nguyện phía Nam – Hội Nam y Việt Nam.
Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Đại hội Chi hội Nam y Trúc Lâm lần thứ nhất (nhiệm kỳ 2026 – 2031): Đồng tâm chăm sóc sức khỏe cộng đồng, trao quyền làm chủ sức khỏe toàn diện

Ngày 11 tháng 11 năm 2026, trong không khí phấn khởi và trang trọng của toàn ngành Y học cổ truyền, Chi hội Nam y Trúc Lâm đã long trọng tổ chức Lễ công bố Quyết định thành lập và Đại hội lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026 – 2031 tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam. Sự kiện có sự tham dự và chỉ đạo trực tiếp của Thầy thuốc Nhân dân, GS. TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam, Tiến sĩ, Doanh nhân Nguyễn Mạnh Thản - Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nam y Việt Nam cùng Ban Lãnh đạo Hội Nam y Việt Nam. Đại hội cũng vui mừng đón tiếp đại diện các cơ quan ban ngành, lãnh đạo các Chi hội bạn và toàn thể các hội viên sáng lập là những thầy thuốc, lương y, lương dược tiêu biểu đến từ mọi miền đất nước cũng như kiều bào ở hải ngoại.
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Trong dòng chảy ngàn năm của nền y học dân tộc Việt Nam, Nam y không chỉ là những bài thuốc quý hay những phương pháp chữa bệnh được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó còn là sự kết tinh của tri thức dân gian, kinh nghiệm thực tiễn, đạo lý nhân văn và tinh thần tận tụy vì sức khỏe nhân dân. Đặc biệt tại vùng đất Tây Bắc – nơi hội tụ không gian văn hóa đa dạng cùng nguồn tài nguyên dược liệu phong phú – việc kết nối những người làm nghề, yêu nghề và tâm huyết với tri thức bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản y học cổ truyền.
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Ngày 31/10 và 01/11 vừa qua, Chi hội Nam Y Văn phòng đã tổ chức thành công chuyến sinh hoạt định kỳ kết hợp tham quan, học tập và tổng kết công tác hội tại khu vực Đảo Ngọc Xanh (Thanh Thủy, Phú Thọ). Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng của TTND.GS.TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam và Ngày Quốc tế Người cao tuổi (01/10), Trạm Y tế xã Đồng Hỷ phối hợp cùng Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên tổ chức đợt cao điểm khám sức khỏe, tư vấn điều trị và trao tặng những phần quà ý nghĩa cho đông đảo người cao tuổi trên địa bàn. Chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự quan tâm thiết thực đến sức khỏe của thế hệ đi trước.
Phiên bản di động