Bệnh tay chân miệng gia tăng, hơn 100.000 trẻ đã được tiêm vaccine

Nhân viên y tế tư vấn cho gia đình trước khi thực hiện tiêm vaccine tay chân miệng. (Ảnh: VNVC)

Nhu cầu tiêm vaccine tăng nhanh giữa mùa bệnh

Từ ngày 25/9, vaccine phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71 bắt đầu được triển khai tại gần 300 trung tâm thuộc Hệ thống Tiêm chủng VNVC trên 31 tỉnh, thành phố. Sau hơn 2 tuần, hơn 100.000 trẻ đã được tiêm vaccine, trong khi nhiều gia đình tiếp tục đăng ký đặt trước để bảo đảm đủ các mũi trong phác đồ.

Theo bác sĩ Bạch Thị Chính, Giám đốc Chuyên môn Y khoa, Hệ thống Tiêm chủng VNVC, thời gian qua, các trung tâm đã tiếp đón hàng trăm nghìn lượt gia đình đưa trẻ đến tiêm và đăng ký đặt trước vaccine phòng tay chân miệng.

“Nhiều phụ huynh chủ động đề nghị bác sĩ chỉ định tiêm chính xác vaccine tay chân miệng và đăng ký đặt giữ đủ phác đồ để bảo đảm lịch tiêm cho con trong bối cảnh nhu cầu tăng cao; có nhiều gia đình đưa trẻ vừa khỏi bệnh đến khám, tư vấn tiêm chủng, điều này cho thấy rõ nhận thức rất cao của cộng đồng về sự nguy hiểm của căn bệnh này ở trẻ em”, bác sĩ Chính nhấn mạnh.

Không chỉ tại các thành phố lớn, nhu cầu tiêm chủng cũng được ghi nhận ở nhiều địa phương.

Vợ chồng chị Bùi Yến Phương đưa con gái 22 tháng tuổi đến trung tâm VNVC Tuyên Quang để tiêm vaccine tay chân miệng và vaccine cúm. Gia đình chị có hai con nhỏ, trong đó bé gái lớn 4 tuổi đang bị dị ứng nên chị dự định đưa con đi tiêm vào tuần sau.

Biết virus EV71 có thể khiến trẻ mắc tay chân miệng diễn biến nặng nhanh chóng, chị Phương mong muốn các con được phòng bệnh từ sớm. Điều khiến chị thuận tiện hơn là vaccine đã có tại địa phương, trung tâm tiêm chủng chỉ cách nhà khoảng 1km.

Tại Buôn Ma Thuột, tỉnh Đắk Lắk, vợ chồng chị Nguyễn Nay Ngân, người Gia Rai, đưa con gái Phan Khánh Ngọc, 3 tuổi, đến trung tâm VNVC Ea Tam tiêm vaccine.

Chị Ngân cho biết, khi mới 2 tuổi, con gái đã hai lần mắc bệnh tay chân miệng. Mỗi lần con bị bệnh, gia đình phải theo dõi suốt một tuần, luôn lo lắng trước nguy cơ bệnh chuyển nặng.

Vì vậy, khi biết vaccine phòng virus EV71 đã được triển khai, vợ chồng chị thu xếp đưa con đi tiêm. Trung tâm cách nhà khoảng 3km, giúp gia đình không phải di chuyển xa. “Tôi đã tìm hiểu kỹ về nguồn gốc, hiệu quả của vaccine nên hoàn toàn yên tâm”, chị Nay Ngân nói.

Theo VNVC, hệ thống đã hỗ trợ gần 3 tỷ đồng chi phí tiêm chủng cho các gia đình đăng ký trọn phác đồ vaccine tay chân miệng. Các trung tâm cũng tăng cường bàn khám, bàn tiêm, tổ chức phục vụ xuyên trưa và kéo dài thời gian hoạt động để đáp ứng nhu cầu.

Thêm biện pháp phòng bệnh trước nguy cơ biến chứng nặng do EV71

Việc triển khai vaccine phòng virus EV71 diễn ra trong bối cảnh bệnh tay chân miệng tiếp tục là một trong những bệnh truyền nhiễm đáng lo ngại ở trẻ nhỏ.

Theo số liệu Bộ Y tế được cung cấp, từ đầu năm 2026 đến nay, cả nước ghi nhận hơn 110.000 trường hợp mắc tay chân miệng và gần 10 trường hợp tử vong.

Bệnh nhi nằm điều trị bệnh tay chân miệng.

Bệnh có thể xảy ra quanh năm, nhưng giai đoạn từ tháng 9 đến tháng 11 thường là thời điểm gia tăng số ca mắc. Tại Bệnh viện Nhi đồng 1, số bệnh nhi tay chân miệng nặng được ghi nhận tăng gấp đôi, nhiều trẻ phải thở máy và điều trị hồi sức tích cực.

Tay chân miệng là bệnh truyền nhiễm do các virus đường ruột thuộc nhóm Enterovirus gây ra. Trong đó, EV71 là một trong những tác nhân đặc biệt đáng lo ngại vì có thể gây tổn thương hệ thần kinh trung ương, dẫn đến những biến chứng nguy hiểm.

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Vũ Huy Trụ, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện đa khoa Tâm Anh Thành phố Hồ Chí Minh, cảnh báo phụ huynh không nên đánh giá mức độ nguy hiểm của bệnh chỉ qua những biểu hiện ban đầu như nốt ban, bóng nước ở tay, chân hoặc vết loét trong miệng.

Theo chuyên gia, virus EV71 có thể gây viêm não, viêm thân não, khiến trẻ co giật, rối loạn ý thức, hôn mê. Trường hợp nặng có thể dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn và tử vong trong thời gian ngắn.

Việc chủ quan trước những dấu hiệu ban đầu có thể khiến trẻ được đưa đến cơ sở y tế muộn, bỏ lỡ thời điểm can thiệp, làm tăng nguy cơ biến chứng và gây khó khăn cho quá trình điều trị.

Bác sĩ Trương Hữu Khanh, Phó Chủ tịch Hội Truyền nhiễm Thành phố Hồ Chí Minh, nguyên Trưởng khoa Nhiễm-Thần kinh, Bệnh viện Nhi Đồng 1 cho biết, ông đã theo dõi quá trình nghiên cứu vaccine phòng tay chân miệng tại Việt Nam.

Theo bác sĩ Khanh, với những bệnh truyền nhiễm có khả năng bùng phát thành dịch lớn, gây biến chứng thần kinh nghiêm trọng ở trẻ nhỏ như bệnh do EV71, vệ sinh cá nhân và vệ sinh môi trường vẫn là những biện pháp cần thiết nhưng không thể loại bỏ hoàn toàn nguy cơ mắc bệnh.

“Cuộc chiến giành giật sự sống cho bệnh nhi trước diễn biến nhanh và khó lường do EV71 đã có thêm vũ khí mới, chúng tôi không thể quên những khoảnh khắc chứng kiến những gương mặt lo âu của các gia đình bên ngoài phòng hồi sức. Tôi mong ngày càng nhiều trẻ được tiếp cận vaccine tay chân miệng tiêm sớm, tiêm đầy đủ phác đồ, góp phần giảm gánh nặng điều trị và giúp cha mẹ an tâm hơn khi con đi học, sinh hoạt trong cộng đồng”, bác sĩ Khanh nói.

Vaccine phòng bệnh tay chân miệng do virus EV71 được Bộ Y tế cấp phép lưu hành từ tháng 3/2026, dành cho trẻ từ 2 tháng tuổi đến dưới 6 tuổi. Tùy theo độ tuổi bắt đầu tiêm, trẻ được chỉ định phác đồ gồm hai hoặc ba mũi.

Theo thông tin nghiên cứu được công bố trong tài liệu của đơn vị triển khai, vaccine là kết quả của quá trình nghiên cứu kéo dài hơn 15 năm, trong đó thử nghiệm lâm sàng giai đoạn 3 có sự tham gia của hơn 2.500 trẻ em Việt Nam.

Kết quả nghiên cứu được đơn vị cung cấp cho thấy hiệu lực phòng bệnh và ngăn ngừa nhập viện do EV71 đạt gần 97% đến 100%, với thời gian theo dõi sau tiêm lên đến 600 ngày.

Các chuyên gia kỳ vọng việc trẻ được tiếp cận vaccine từ sớm, tiêm đầy đủ và đúng lịch sẽ góp phần giảm nguy cơ mắc bệnh do EV71, hạn chế những trường hợp diễn biến nặng và giảm gánh nặng điều trị tại các bệnh viện nhi.

Tuy nhiên, vaccine EV71 không phòng ngừa tất cả các virus gây bệnh tay chân miệng. Vì vậy, cùng với tiêm chủng, phụ huynh vẫn cần duy trì vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, theo dõi sức khỏe trẻ và đưa trẻ đến cơ sở y tế khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường.