Căn bệnh bại liệt xuất hiện ở Mỹ sau 50 năm bị xóa sổ

Virus bại liệt vừa được phát hiện tại Mỹ

Các quan chức y tế suy đoán có vẻ như người này nhiễm chủng virus có nguồn gốc từ vaccine, có thể là từ một người đã tiêm vaccine sống thường được sử dụng ở quốc gia khác bên ngoài nước Mỹ. Virus sau đó xâm nhập vào cơ thể nam thanh niên và gây bệnh.

Bệnh nhân được cho là không còn khả năng lây nhiễm, song các nhà điều tra đang cố gắng tìm hiểu cách thức anh ta bị mắc bệnh và liệu những người khác có tiếp xúc với virus hay không.

Nhà nghiên cứu Jennifer Nuzzo, Đại học Brown, cho biết hầu hết người Mỹ đều được tiêm vaccine chống bệnh bại liệt. Song điều này sẽ là lời cảnh tỉnh với những người chưa được tiêm chủng.

“Điều này không bình thường. Chúng tôi không muốn thấy điều này. Nếu đã được tiêm phòng, bạn không cần phải lo lắng. Nhưng nếu bạn chưa đưa trẻ đi tiêm vaccine, hãy đảm bảo con bạn được tiêm chủng” – vị chuyên gia này nhấn mạnh.

Giới chức y tế đã lên lịch tiêm ở New York vào ngày 22 – 25/7, đồng thời khuyến khích bất kỳ ai chưa được tiêm phòng hãy tiêm ngay.

Patricia Schnabel Ruppert – Ủy viên y tế hạt Rockland nói: “Chúng tôi muốn những mũi tiêm đến tay những người cần nó“.

Theo CDC Mỹ, vaccine bại liệt có sẵn từ năm 1955 và chiến dịch tiêm chủng quốc gia đã giúp giảm số lượng ca mắc ở nước này xuống dưới 100 ca vào những năm 1960, ít hơn 10 ca vào những năm 1970. Năm 1979, Mỹ tuyên bố loại trừ bệnh bại liệt, đồng nghĩa nó không còn sự lây lan thường xuyên.

Hiện nay, thế giới có hai loại vaccine bại liệt. Mỹ và nhiều quốc gia sử dụng phiên bản vaccine bất hoạt. Nhưng ở một số nơi, họ sử dụng loại vaccine virus sống đã được làm suy yếu. Đây là dạng vaccine uống, nhỏ trực tiếp vào miệng trẻ em. Trong một số trường hợp hiếm, virus suy yếu có thể đột biến thành dạng có khả năng gây ra các đợt bùng phát mới.

Cách phòng bênh bại liệt hiệu quả là uông vaccine (Hình minh họa)

Bệnh bại liệt chủ yếu lây lan từ người này sang người khác hoặc qua nguồn nước bị ô nhiễm. Nó có thể lây nhiễm vào tủy sống, gây tê liệt và tàn tật vĩnh viễn, thậm chí tử vong.

Đây không phải lần đầu tiên bệnh bại liệt tái xuất sau hàng thập kỷ bị xóa sổ. Tháng 6, các quan chức y tế ở Anh cảnh báo phụ huynh tiêm phòng vaccine bại liệt cho trẻ bởi virus bại liệt đã được phát hiện trong các mẫu nước thải ở London.

Bại liệt là bệnh có từ rất lâu trong lịch sử loài người. Trong quá khứ, nó là nỗi khiếp sợ trên toàn cầu với hàng nghìn ca tử vong và hàng trăm nghìn người phải sống chung với di chứng tàn tật suốt đời. Bệnh này chủ yếu ảnh hưởng đến trẻ em.

Virus Polio sau khi vào cơ thể sẽ đến hạch bạch huyết. Tại đây, một số ít virus bại liệt xâm nhập vào hệ thống thần kinh trung ương, gây tổn thương ở các tế bào sừng trước tủy sống và tế bào thần kinh vận động của vỏ não.

Poliovirus có thể lây lan qua vệ sinh tay kém, thức ăn và nước bị ô nhiễm. Một số ít lây qua ho, hắt hơi. Con đường lây truyền phổ biến nhất là mọi người bị nhiễm virus sau khi đi vệ sinh, virus theo tay xâm nhập vào cơ thể khi chúng ta chạm vào thực phẩm.

Hầu hết người bị bại liệt không có triệu chứng, nhưng một số có tình trạng giống cúm trong 3 tuần. Trong khoảng 1/100-1/1000 người mắc bệnh, virus tấn công các dây thần kinh ở cột sống và não, có thể dẫn đến tê liệt, thường gặp nhất là ở chân. Trong một số trường hợp hiếm, virus tấn công các cơ hô hấp có thể gây tử vong.

Bệnh bại liệt được chia làm ba thể.

Ở thể nhẹ, các triệu chứng thường gặp nhất giống bệnh nhiễm trùng do virus khác gây ra như sốt cao, đau đầu, mất ngủ, rát cổ họng, buồn nôn và nôn mửa, táo bón hoặc tiêu chảy. Bệnh có thể hồi phục trong vài ngày.

Thứ 2 là bại liệt thể không liệt hay còn gọi là thể viêm màng não vô khuẩn, biểu hiện thường gặp nhất là đau đầu, cứng cổ, và thay đổi chức năng tâm thần.

Thứ 3 là bại liệt thể liệt, triệu chứng phổ biến nhất là sốt và sau đó đau đầu, cứng cổ và lưng, táo bón và nhạy cảm khi bị chạm vào người. Bệnh nhân dần dần mất cảm giác và vận động ở phần dưới của cơ thể dẫn đến liệt không đối xứng. Sau đó bệnh nhân sẽ phục hồi dần trong vòng từ 2 đến 6 tháng. Trong các trường hợp nặng hơn, nếu liệt cả tủy sống và hành tủy có thể dẫn đến suy hô hấp và tử vong

Trong những thập kỷ gần đây, bệnh bại liệt hầu như bị xóa sổ nhờ nỗ lực tiêm chủng toàn cầu. Các ca bệnh đã giảm 99% kể từ năm 1988. Thời điểm đó, bệnh lây lan ở 125 quốc gia với 350.000 ca trên toàn thế giới. Phiên bản “hoang dã” của virus bại liệt hiện chỉ còn tồn tại ở Afghanishtan và Pakistan./.

Nguyễn Cường