Cần lựa chọn thực phẩm thông minh để tránh gây hại cho gan

Rượu, bia

Uống nhiều rượu, bia khiến gan bị quá tải khi xử lý. Theo thời gian sẽ phá hủy các tế bào gan, làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ do rượu, viêm gan, xơ gan. Đặc biệt, không nên sử dụng cùng lúc rượu bia với thuốc vì sẽ tạo căng thẳng quá mức cho gan.

Nước giải khát chứa đường và tinh bột tinh chế

Các loại thực phẩm chứa đường và tinh bột tinh chế tác động lớn đến cân nặng, có thể ảnh hưởng tiêu cực đến gan. Gan hỗ trợ chuyển hóa carbohydrate, protein và chất béo mà cơ thể tiêu thụ, sau đó lưu trữ dưới dạng glycogen, vitamin và khoáng chất để sử dụng. Gan cũng là cơ quan chính để xử lý đường fructose, trong khi nước ngọt chứa nhiều chất tạo ngọt siro giàu fructose (HFCS). Do đó, việc sử dụng nhiều nước ngọt sẽ tác động trực tiếp lên gan.

Chất béo bão hòa

Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc tăng cholesterol "xấu" (LDL) trong cơ thể sẽ làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim và gan, mật, nhất là gan nhiễm mỡ. Viêm gan nhiễm mỡ không do rượu có thể tiến triển thành sẹo gan (xơ gan), ung thư gan và suy gan.

Hầu hết chất béo động vật là chất béo bão hòa. Thực phẩm có chứa tỷ lệ chất béo bão hòa cao có thể kể đến như: mỡ lợn, thịt, các sản phẩm từ sữa như phô mai, bơ, kem, các loại dầu (dầu dừa, dầu cọ).

Ngũ cốc mọc mầm hoặc nổi mốc

Việc tiêu thụ ngũ cốc mọc mầm hoặc mốc được chứng minh có thể gây ngộ độc cấp tính cho gan, với biểu hiện nôn mửa, tiêu chảy, choáng váng. Có trường hợp ngộ độc mạn tính do sự tích tụ độc tố lâu dài trong cơ thể.

Hóa chất, độc tố tiết ra từ bào tử nấm mốc khó bị phân hủy ở nhiệt độ cao, có thể tích tụ trong cơ thể, gây nhiễm độc gan, làm tăng nguy cơ ung thư.

Thời tiết nhiệt đới ẩm ở Việt Nam là điều kiện thuận lợi để các vi sinh vật, vi khuẩn gây nấm mốc phát triển trên thực phẩm. Các loại thực phẩm như ngũ cốc, trái cây khô, các loại hạt và gia vị khi bị nấm mốc có thể sinh ra độc tố gây đột biến gene, với nhiều mức độ khác nhau như aflatoxin, ochratoxin A, patulin, fumonisin, zearalenone và nivalenol.

Đáng lưu ý, độc tố aflatoxin B1 có trong gạo, ngô, đậu, lạc, hướng dương, hạnh nhân, óc chó, tiêu đen, gừng... bị mốc có thể di truyền, làm đột biến chuỗi DNA và gây ung thư gan ở người. Khi được hấp thụ vào trong cơ thể, aflatoxin tấn công gan, làm tổn thương các biểu mô tế bào gan. Những người tiếp xúc với aflatoxin trong thời gian dài có nguy cơ mắc ung thư gan và ung thư túi mật cao hơn người ít tiếp xúc.

Ngoài ra, một số độc tố nấm mốc nguy hại khác như ochratoxin A trong ngũ cốc, hạt cà phê, nho khô, rượu vang và nước ép nho bị nấm mốc có thể dẫn đến suy thận. Fumonisin trong lúa mì, yến mạch, ngô bị mốc có khả năng dẫn đến ung thư buồng trứng, ung thư thực quản.

Do đó, để bảo vệ và duy trì một sức khỏe tốt, cần tạo dựng một chế độ ăn hợp lý, đầy đủ chất dinh dưỡng, lựa chọn thực phẩm tươi ngon, có lợi cho cơ thể.