Một thói quen hàng triệu người duy trì mỗi ngày đang bị khoa học đặt dấu hỏi

Rượu bia từ lâu đã trở thành một phần quen thuộc trong cuộc sống của nhiều người. Có người uống để thư giãn sau một ngày làm việc, có người coi đó là một phần của những buổi gặp gỡ bạn bè, dùng kèm bữa ăn hoặc nâng ly để chúc mừng những dịp đặc biệt. Với nhiều người trên khắp thế giới, việc thưởng thức 1 – 2 ly thỉnh thoảng là điều hết sức bình thường.

Tuy nhiên, ngày càng nhiều nghiên cứu khoa học cho thấy không có mức tiêu thụ rượu bia nào được xem là hoàn toàn an toàn. Ngay cả khi chỉ uống với lượng nhỏ, nguy cơ mắc nhiều vấn đề sức khỏe về lâu dài vẫn có thể gia tăng.

UỐNG 2 LY MỖI NGÀY CÓ THỂ LÀM TĂNG 91% NGUY CƠ UNG THƯ ĐẠI TRỰC TRÀNG

Các nghiên cứu gần đây cho thấy số ca ung thư đại trực tràng và nhiều loại ung thư đường tiêu hóa khác đang có xu hướng gia tăng ở người trẻ. Trong số các yếu tố nguy cơ đã được xác định, việc tiêu thụ rượu bia được xem là một trong những nguyên nhân đáng chú ý.

Một nghiên cứu công bố trên tạp chí Cancer vào tháng 1/2026 đã phân tích dữ liệu của 88.092 người tham gia từ Thử nghiệm Sàng lọc Ung thư Tuyến tiền liệt, Phổi, Đại trực tràng và Buồng trứng (PLCO) nhằm tìm hiểu mối liên hệ giữa thói quen uống rượu trong suốt cuộc đời với nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng.

Ngoài việc đánh giá nguy cơ ung thư, nhóm nghiên cứu cũng xem xét tỷ lệ xuất hiện các u tuyến đại trực tràng, những khối u lành tính nhưng thường là tổn thương tiền ung thư và có thể phát triển thành ung thư nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.

Kết quả cho thấy những người duy trì thói quen uống rượu và có lượng tiêu thụ trung bình cao nhất trong suốt cuộc đời có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn đáng kể so với những người uống ít nhất.

Đặc biệt, những người uống từ 2 ly đồ uống có cồn trở lên mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn tới 91% so với nhóm chỉ uống ở mức rất thấp.

Những người uống từ 2 ly đồ uống có cồn trở lên mỗi ngày có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng cao hơn tới 91%

Tuy nhiên, nghiên cứu cũng mang đến một tín hiệu tích cực. Những người đã ngừng uống rượu có nguy cơ xuất hiện các u tuyến đại trực tràng giai đoạn sớm thấp hơn so với những người vẫn tiếp tục uống rượu, cho thấy việc từ bỏ rượu bia vẫn có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.

Theo tác giả nghiên cứu Erikka Loftfield, Tiến sĩ, Thạc sĩ Y tế Công cộng, thuộc Phân ban Dịch tễ học và Di truyền học Ung thư của Viện Ung thư Quốc gia Hoa Kỳ, những người uống trung bình từ 14 ly rượu trở lên mỗi tuần trong suốt tuổi trưởng thành có nguy cơ mắc ung thư đại trực tràng, đặc biệt là ung thư trực tràng, cao hơn so với những người chỉ uống dưới 1 ly mỗi tuần.

Trong khi đó, nguy cơ ở những người đã bỏ rượu không khác biệt đáng kể so với nhóm uống rất ít, cho thấy việc ngừng uống có thể giúp nguy cơ giảm xuống gần tương đương với người uống ít, ngay cả ở những người trước đây từng uống ở mức trung bình hoặc nhiều.

NGAY CẢ UỐNG ÍT CŨNG CÓ THỂ ẢNH HƯỞNG ĐẾN NÃO

Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Alcohol vào tháng 4/2026 cho thấy ngay cả những người trưởng thành khỏe mạnh chỉ uống rượu ở mức vừa phải cũng có thể gặp những thay đổi bất lợi ở não.

Nghiên cứu được thực hiện trên 45 người trưởng thành khỏe mạnh từ 22 - 70 tuổi, tất cả đều không có tiền sử rối loạn sử dụng rượu. Các nhà khoa học thu thập thông tin về thói quen uống rượu trong suốt cuộc đời của người tham gia, đồng thời ghi nhận những yếu tố có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ như bệnh lý thần kinh hoặc việc sử dụng các chất gây nghiện khác.

Để đánh giá tình trạng não bộ, nhóm nghiên cứu sử dụng chụp cộng hưởng từ (MRI), đo độ dày vỏ não, thể tích não và lưu lượng máu đến não.

Kết quả cho thấy ngay cả những người chỉ uống tối đa 1 ly tiêu chuẩn mỗi ngày (đối với phụ nữ) hoặc tối đa 2 ly tiêu chuẩn mỗi ngày (đối với nam giới) cũng có xu hướng giảm lưu lượng máu lên não. Đáng chú ý, tác động này càng rõ rệt ở những người lớn tuổi.

Dù có uống ít nhưng với tần suất mỗi ngày, cơ thể chúng ta vẫn gặp tình trạng giảm lưu lượng máu lên não

Bình luận về kết quả nghiên cứu, Tiến sĩ Dung Trinh, bác sĩ nội khoa tại MemorialCare Medical Group và Giám đốc Y khoa của Healthy Brain Clinic, người không tham gia nghiên cứu, cho biết trong nhiều năm qua, nhiều người vẫn tin rằng uống ít hoặc uống ở mức vừa phải là vô hại, thậm chí có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe.

Tuy nhiên, nghiên cứu mới đã đặt ra nghi vấn đối với quan điểm này khi cho thấy ngay cả lượng rượu vốn được xem là nằm trong ngưỡng nguy cơ thấp cũng có thể liên quan đến những thay đổi có thể đo lường được ở não.

Dù nhấn mạnh rằng quy mô nghiên cứu còn nhỏ và cần được xác nhận bằng các nghiên cứu lớn hơn, ông cho rằng kết quả này vẫn là một tín hiệu cảnh báo đáng lưu ý.

Theo ông, thông điệp quan trọng nhất là nguy cơ thấp không đồng nghĩa với không có nguy cơ, vì ngay cả việc uống một lượng nhỏ rượu cũng có thể ảnh hưởng đến sức khỏe não bộ.

NGUY CƠ TỬ VONG SỚM

Một bài tổng quan nghiên cứu mới được công bố trên Journal of Studies on Alcohol and Drugs vào tháng 6/2026 đã đưa ra thêm nhiều bằng chứng cho thấy tác hại của rượu đối với sức khỏe có thể lớn hơn nhiều so với suy nghĩ trước đây.

Nhóm nghiên cứu đã tổng hợp kết quả từ 16 công trình khoa học về mối liên hệ giữa việc tiêu thụ rượu với nhiều bệnh lý nghiêm trọng bao gồm các loại ung thư, bệnh tim mạch và bệnh gan. Sau đó, họ kết hợp các dữ liệu này với thống kê y tế quốc gia để ước tính nguy cơ tử vong tương ứng với từng mức tiêu thụ rượu.

Kết quả cho thấy nguy cơ đối với sức khỏe tăng dần theo lượng rượu tiêu thụ. Trong nhóm những người uống khoảng 14 ly đồ uống có cồn mỗi tuần, cứ khoảng 25 ca tử vong sớm thì có 1 ca được cho là có liên quan đến việc sử dụng rượu.

Đáng chú ý, ngay cả việc chỉ uống trung bình 1 ly mỗi ngày cũng làm tăng nguy cơ tử vong do xơ gan, ung thư thực quản và ung thư khoang miệng. Ở phụ nữ, nguy cơ mắc ung thư vú cũng tăng theo số lượng đồ uống có cồn được tiêu thụ mỗi tuần.

Bình luận về kết quả tổng quan này, Tiến sĩ Cheng-Han Chen, bác sĩ tim mạch can thiệp và Giám đốc Chương trình Tim cấu trúc tại Saddleback Medical Center, người không tham gia nghiên cứu, cho biết những bằng chứng hiện có tiếp tục củng cố quan điểm rằng mọi người nên hạn chế rượu bia ở mức thấp nhất có thể. Ông nhấn mạnh rằng lời khuyên ông vẫn dành cho bệnh nhân là uống càng ít càng tốt và lý tưởng nhất là không uống rượu bia.