Cảnh báo nhiều bệnh nhân mắc sốt rét ác tính khi trở về từ nước ngoài

Bệnh nhân mắc sốt rét điều trị tại Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương

Cách đây 3 tháng, bệnh nhân L.T.M (nữ, 33 tuổi, ở Lào Cai), có tiền sử du lịch châu Phi khoảng 1 tháng. Sau khi về nước, bệnh nhân bắt đầu sốt cao 40°C, đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, da xanh xao.

Bệnh nhân có thăm khám, điều trị tại các bệnh viện nhưng sức khỏe không cải thiện, người bệnh vẫn sốt cao liên tục, giảm 3 dòng máu (hồng cầu, bạch cầu, tiểu cầu), xuất hiện tình trạng co giật, rối loạn ý thức và được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Ths. BS Nguyễn Đức Minh, Khoa Cấp cứu, Bệnh viện Bệnh nhiệt đới Trung ương cho biết, kết quả xét nghiệm máu của bệnh nhân cho thấy, bệnh nhân dương tính với ký sinh trùng sốt rét Plasmodium falciparum (chủng sốt rét phổ biến nhất gây bệnh sốt rét ác tính) với mật độ ký sinh trùng sốt rét trong máu ở mức rất cao 1,9 triệu kst/mm³. Đây là sốt rét ác tính thể não rất nặng, nguy cơ tử vong rất cao.

Sau khi xác định được căn nguyên gây tình trạng sốt kéo dài hơn một tháng và được điều trị tích cực, kết hợp giữa hồi sức chống phù não và điều trị thuốc chống ký sinh trùng sốt rét đặc hiệu cả đường uống và tiêm, bệnh nhân có xu hướng đáp ứng tốt với thuốc điều trị, ý thức dần cải thiện. Tuy nhiên, các chỉ số xét nghiệm về máu có tiến triển tốt lên nhưng chưa về ngưỡng bình thường nên vẫn cần theo dõi điều trị thêm.

Bệnh nhân thứ hai là anh N.V.K (45 tuổi, Hưng Yên). Bệnh nhân là công nhân xuất khẩu lao động tại Mali (châu Phi). Sau khi trở về, anh xuất hiện sốt cao từng cơn (39 độ C), rét run toàn thân, đau tức vùng hạ sườn phải, người mệt mỏi, ăn uống kém.

Nhập viện tại cơ sở y tế, bệnh nhân được chẩn đoán sốc nhiễm khuẩn, suy đa tạng, suy gan cấp, người mệt nhiều, đi ngoài phân lỏng nhiều lần và được chuyển đến Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại đây, bệnh nhân bị bụng chướng, ấn đau tức vùng hạ sườn phải, da, củng mạc mắt vàng, rét run toàn thân, sốc, suy đa tạng, thở ô xy kính. Kết quả xét nghiệm máu khẳng định, bệnh nhân dương tính với ký sinh trùng sốt rét ác tính do Plasmodium falciparum với mật độ ký sinh trùng trong máu là 48.000 kst/mm³.

Đến nay, sau hơn một tuần điều trị tích cực bằng thuốc chống ký sinh trùng sốt rét, bệnh nhân đã không còn phát hiện ký sinh trùng trong máu, thoát sốc và hồi phục sức khỏe. Hiện, bệnh nhân đã được xuất viện.

Bệnh nhân thứ ba là chị V.T.P (38 tuổi, Hải Phòng) vừa trở về Việt Nam sau thời gian làm việc tại Nigeria. Ngay sau khi về nước, chị P cũng xuất hiện sốt, mệt mỏi và được người nhà phát hiện trong tình trạng hôn mê. Tại bệnh viện, do tình trạng hôn mê sâu, người bệnh được đặt ống nội khí quản và được chuyển lên Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.

Tại đây, bệnh nhân được chẩn đoán xác định sốt rét ác tính thể não, suy đa tạng, sốc, nguy cơ tử vong rất cao.

Theo ThS.BS Nguyễn Đức Minh, sốt rét là bệnh truyền nhiễm do ký sinh trùng Plasmodium gây ra. Bệnh lây truyền qua muỗi Anopheles, thường gặp ở các quốc gia nhiệt đới.

Biểu hiện điển hình là các cơn sốt với 3 giai đoạn: sốt nóng, rét run, vã mồ hôi. Tuy nhiên, nếu không khai thác kỹ bệnh sử (nơi đi đến du lịch, làm việc) và biểu hiện bệnh, rất dễ chẩn đoán nhầm. Đặc biệt khi có các biến chứng nặng như sốc, suy đa tạng hoặc tổn thương não, nguy cơ tử vong là rất cao nếu không điều trị kịp thời.

"Với những người có triệu chứng sốt cấp tính sau khi đi nước ngoài, đặc biệt là các quốc gia châu Phi, cần đến ngay bệnh viện đúng chuyên khoa để xét nghiệm, chẩn đoán kịp thời. Những người chuẩn bị đi đến những vùng có yếu tố nguy cơ cần đến cơ sở y tế để được tư vấn phòng bệnh, hoặc uống thuốc dự phòng bệnh để hạn chế nguy cơ mắc bệnh và biến chứng nguy hiểm", BS Minh khuyến cáo.