Gần 60 năm, 731 liệt sĩ trở về trong lòng đất mẹ

Tham dự có các đồng chí nguyên Ủy viên Bộ Chính trị: Nguyên Chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết, nguyên Chủ tịch nước Trương Tấn Sang, nguyên Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng, nguyên Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, nguyên Thường trực Ban Bí thư Lê Hồng Anh; đồng chí Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam; đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Thành ủy Thành phố Hồ Chí Minh; đồng chí Phạm Thị Thanh Trà, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ, Trưởng Ban Chỉ đạo Quốc gia về tìm kiếm quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.

Những người anh hùng mãi mãi tuổi 20, đem máu xương của mình đổi lấy thanh xuân cho đất nước

Đọc lời điếu tại lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng, đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM, bày tỏ lòng thành kính, biết ơn sâu sắc đối với các anh hùng liệt sĩ và những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, hạnh phúc, một phần thân thể và cả sự sống cho đất nước.

"Trong giờ phút trang nghiêm, xúc động này, chúng ta thành kính tưởng nhớ, tri ân và bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại, các bậc cách mạng tiền bối, những người con ưu tú của dân tộc, các anh hùng liệt sĩ đã chiến đấu ngoan cường, anh dũng hy sinh, quên mình vì sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.

Chúng ta bày tỏ lòng tri ân sâu sắc đến các đồng chí lão thành cách mạng, các Mẹ Việt Nam Anh hùng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, các đồng chí thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, người có công với cách mạng và toàn thể đồng bào yêu nước đã hiến dâng tuổi thanh xuân, hạnh phúc, một phần thân thể và cả sự sống của mình cho độc lập của Tổ quốc, tự do của nhân dân, cho lý tưởng cao đẹp của Đảng và tương lai trường tồn của dân tộc.

Đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, Trưởng Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ TP.HCM đọc Điếu văn xúc động tại Lễ viếng, truy điệu và an táng 731 hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.

Chúng ta trân trọng biết ơn bạn bè quốc tế yêu chuộng hòa bình, chính nghĩa và lẽ phải đã chung sức, chung lòng vì một Việt Nam độc lập, thống nhất" - đồng chí Nguyễn Mạnh Cường bày tỏ xúc động.

Nhắc về những đoàn quân tiến vào thành phố năm ấy, đồng chí Cường nêu rõ: "Trong những đoàn quân tiến vào Thành phố năm ấy, dù quê hương, bản quán có khác nhau, người từ làng quê quan họ, từ mảnh đất ngọt ngào vọng cổ, cải lương, hay dặt dìu câu hò mái đẩy, hoặc miền đất bài chòi thiết tha; người là nông dân, công nhân, thợ thủ công, giáo viên hoặc sinh viên, có đạo hoặc không có đạo, với từng hoàn cảnh sống khác nhau; nhưng ở lứa tuổi đôi mươi, các anh, các chị đều trào dâng một lý tưởng cách mạng cao đẹp, cháy bỏng một khát vọng. Đó là độc lập dân tộc, là non sông về một mối, là Tổ quốc Việt Nam hòa bình, thống nhất, tự do, hạnh phúc".

Nhắc đến lý tưởng và khí phách của thế hệ đã đi qua chiến tranh, đồng chí Cường dẫn những câu trong Văn bia Đền Bến Dược:

“Tiếng Bác Hồ - 'Dù đốt cháy dãy Trường Sơn…'

Muôn triệu trái tim sôi sục căm hờn

Đôi tay yếu, mẹ đẩy lùi máy chém

Tấm thân gầy, mẹ cản xích xe tăng

Nước mắt chảy vào tim, mẹ tiễn con ra trận.

'Không có gì quý hơn độc lập, tự do', lớp lớp lên đàng.

Tuổi trẻ! Tuổi anh hùng như đại bàng vỗ cánh

'Đâu có giặc là ta cứ đi!'

Thành phố Sài Gòn, vì sao lấp lánh.

Thề chết đứng, chẳng sống quỳ!

Những đoàn quân đẹp tựa thiên thần.

Đạp đỉnh Trường Sơn, vượt sông Cửu Long tiến về Thành phố.”

Những câu văn bia được nhắc lại trong lễ truy điệu như lời tưởng nhớ những người mẹ tiễn con ra trận, những người con lên đường theo tiếng gọi của quê hương. Theo đồng chí Cường, các anh, các chị đã cùng hàng triệu thanh niên dấn thân vào nơi lửa đạn, quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh, cùng toàn Đảng, toàn quân và toàn dân trường kỳ kháng chiến, đi đến thắng lợi cuối cùng.

“Sự hy sinh của các anh chị là vô giá, công lao của các anh chị là to lớn. Chiến thắng lớn từ hy sinh to lớn! Tổ quốc ghi công, đồng bào, đồng chí ghi nhớ!”, đồng chí Cường khẳng định, bày tỏ lòng biết ơn đối với các anh hùng liệt sĩ đã hiến dâng đời mình cho Tổ quốc, quên mình vì hạnh phúc của nhân dân.

Tiếp tục tìm tên cho những người đã ngã xuống

Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Cường, từ ngày 23/6 đến ngày 5/10/2026, Đội K74 và các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 731 bộ hài cốt liệt sĩ tại Công viên Lê Thị Riêng.

Thực hiện chỉ đạo của Ban Chỉ đạo Quốc gia, Ban Chỉ đạo Quân khu 7 cùng Ban Chỉ đạo TP.HCM đã chủ động kết nối các nguồn tư liệu, tìm kiếm nhân chứng, khảo sát, xác minh và đưa trang thiết bị hiện đại vào thăm dò, đào tìm. Kết quả quy tập là một bước trong hành trình vẫn đang tiếp diễn.

Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” tiếp tục được triển khai. Trong lời điếu, đồng chí Cường nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về mở rộng rà soát các địa điểm có thể có hài cốt liệt sĩ trên địa bàn, bao gồm Công viên Lê Thị Riêng và những khu vực từng diễn ra các trận đánh ác liệt trong thời kỳ kháng chiến.

Cùng với việc tìm kiếm, quy tập, những mẫu sinh phẩm còn lại và công tác thu nhận mẫu ADN thân nhân liệt sĩ chưa xác định được danh tính đang được thực hiện trên toàn quốc để phân tích, lưu trữ tại ngân hàng gen quốc gia. Hy vọng tìm được thân nhân cũng là hy vọng mang lại niềm an ủi, xoa dịu phần nào mất mát, đau thương cho các gia đình liệt sĩ.

Các cựu chiến binh, các tầng lớp nhân dân vào viếng, tiễn đưa các liệt sĩ về nơi an nghỉ - Ảnh: chinhphu.vn/Thu Giang

“Mặc dù có rất nhiều khó khăn phía trước, nhưng chúng ta sẽ không bỏ qua bất kỳ cơ hội hay phương pháp nào để tiếp tục hành trình tìm kiếm đồng đội đã hy sinh”, đồng chí Cường nhấn mạnh.

Với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa”, đồng chí khẳng định thành phố sẽ tiếp tục quan tâm, bền bỉ thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ; chăm sóc, tôn tạo các nghĩa trang và công trình ghi công.

“Chúng tôi sẽ chung tay xoa dịu nỗi đau mất mát, biến những mòn mỏi đợi chờ của thân nhân gia đình liệt sĩ thành hành động cụ thể”, đồng chí Cường nói.