Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam: 55 năm viết tiếp hành trình “giữ hồn” y học dân tộc

Tham dự buổi lễ có ông Phạm Gia Khiêm, nguyên Uỷ viên Bộ Chính trị, nguyên Phó Thủ tướng Chính phủ; ông Lê Thành Long, Uỷ viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ; đồng chí Hà Vĩ, Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền nước CHND Trung Hoa.

Về phía Ban, Bộ ngành Trung ương có: Bà Vũ Thanh Mai, Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương; ông Phan Thăng An, Phó trưởng ban Tổ chức Trung ương; ông Đỗ Ngọc Huỳnh, Phó chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ; ông Hoàng Minh Sơn, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo; Trung tướng Vũ Ngọc Thiểm, Trưởng ban Cơ yếu Chính phủ.

Về phía Bộ Y tế có: Bà Trần Thị Trung Chiến, nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế; bà Nguyễn Thị Kim Tiến, nguyên Ủy viên Ban chấp hành Trung ương Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế; ông Lê Đức Luận - Thứ trưởng Bộ Y tế.

Về phía khách Quốc tế: Tham dự Lễ kỷ niệm có Đồng chí Hà Vĩ, Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước CHND Trung Hoa, cùng đông đảo bạn bè các nước như Trung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản, Malaysia, Thái Lan, Úc...;

Về phía Đảng ủy khối các trường đại học, cao đẳng Hà Nội có: ông Nguyễn Thanh Sơn, Thành ủy viên, Bí thư Đảng ủy khối các trường đại học, cao đẳng Hà Nội.

Cùng các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo các Vụ, Cục, Văn phòng Bộ, Thanh tra Bộ; Công đoàn Y tế Việt Nam, lãnh đạo Bệnh viện Trung ương; Viện Nghiên cứu, các trường đại học, cao đẳng Y, Dược trực thuộc Bộ Y tế; lãnh đạo doanh nghiệp dược, trang thiết bị; Hiệp hội Y tế.

TTND GS.TS Trương Việt Bình- Nguyên Giám đốc Học viện Y dược học cổ truyền Việt Nam, Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam tham dự lễ kỷ niệm.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long đánh giá cao những đóng góp của Học viện trong suốt 55 năm qua, đặc biệt là việc đào tạo gần 11.000 cán bộ y tế trình độ đại học và sau đại học, chiếm hơn 50% nhân lực y dược học cổ truyền trên toàn quốc.

Từ lớp thuốc Nam ở làng Phượng Dực…

Hành trình 55 năm của Học viện bắt đầu từ ngôi trường mang tên Tuệ Tĩnh – Trường Trung học thuốc Nam được thành lập theo Quyết định số 133/BYT-QĐ ngày 11/3/1971 của Bộ trưởng Bộ Y tế. Lương y Nguyễn Kiều là hiệu trưởng đầu tiên, cơ sở đóng tại thôn Đồng Tiến, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên, Hà Nội.

Thời kỳ đầu, với điều kiện cơ sở vật chất còn nghèo nàn, thiếu thốn chỉ có xưởng trường, 2 phòng khám với 20 giường bệnh nội trú, đội ngũ giáo viên và cán bộ rất hạn chế, nhưng tinh thần vượt khó, yêu nghề và khát vọng chấn hưng nền YHCT đã giúp ngôi trường vượt qua bao thử thách.

PGS.TS Nguyễn Quốc Huy – Giám đốc Học viện: Đây là thời điểm vàng để Học viện chuyển mình mạnh mẽ, thực hiện đổi mới toàn diện trong đào tạo, quản trị, chuyển đổi số và quốc tế hóa.

Từ năm 1971 đến 1978, trường đào tạo được 5 khóa y sĩ y học cổ truyền, mỗi khóa 40–50 học sinh. Năm 1979, trường được chuyển về số 2 Trần Phú, Hà Đông, mở ra giai đoạn phát triển mới với quy mô đào tạo mở rộng 150–200 học sinh/khoá và liên kết với Trường Đại học Y Hà Nội đào tạo 2 khoá bác sĩ chuyên tu YHCT.

Giai đoạn 2000–2004, trường tuyển sinh hàng năm khoảng 400–450 học sinh chính quy và đào tạo hàng nghìn lương y quốc gia, đặt nền móng vững chắc cho sự ra đời của Học viện.

… đến Học viện đầu ngành vươn tầm quốc gia

Ngày 2/2/2005, Thủ tướng Chính phủ ký quyết định số 30/2005/QĐ-TTg thành lập Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam. Đây là bước ngoặt lớn, đánh dấu sự phát triển toàn diện cả về tổ chức, chức năng và nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu, khám chữa bệnh trong lĩnh vực YHCT.

Trong 20 năm xây dựng và trưởng thành, Học viện đã phát triển vượt bậc. Hiện nay, Học viện có tổng số hơn 528 cán bộ, giảng viên, trong đó có 1 giáo sư, 17 phó giáo sư, 67 tiến sĩ và 252 thạc sĩ. Đây là nguồn lực quý giá góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và nghiên cứu.

Học viện hiện đào tạo 3 ngành bậc đại học (YHCT, Y khoa, Dược học), 9 ngành sau đại học bao gồm Tiến sĩ, Thạc sĩ, Bác sĩ nội trú, Chuyên khoa I–II YHCT và các chuyên khoa Dược. Ngoài ra, chương trình liên kết quốc tế với Đại học Trung Y Dược Thiên Tân (Trung Quốc) đang được mở rộng theo mô hình song bằng. Học viện cũng đang trình Bộ Giáo dục và Bộ Y tế cho phép mở thêm các mã ngành đào tạo chuyên sâu kết hợp Đông – Tây y.

Phát biểu tại Lễ kỷ niệm, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long nhấn mạnh: “Với những tiềm năng và lợi thế vốn có, việc phát triển nền y dược cổ truyền trở thành một ngành khoa học mạnh ở nước ta là một hướng đi đúng, quan trọng và cấp thiết, không chỉ góp phần chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân, mà còn góp phần vào tăng trưởng kinh tế, quảng bá văn hóa, bản sắc dân tộc Việt Nam ra thế giới.”

Phó Thủ tướng đánh giá cao những đóng góp của Học viện trong suốt 55 năm qua, đặc biệt là việc đào tạo gần 11.000 cán bộ y tế trình độ đại học và sau đại học, chiếm hơn 50% nhân lực y dược học cổ truyền trên toàn quốc. Ông cũng biểu dương Học viện đã triển khai hiệu quả nhiều hoạt động hợp tác nghiên cứu khoa học với các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học, trường đại học có uy tín của Trung Quốc; hợp tác đào tạo, nghiên cứu khoa học, khám chữa bệnh với nhiều đối tác tại châu Âu, châu Á như Bulgaria, Czech, Thụy Điển, Hàn Quốc, Nhật Bản...

Để tiếp tục phát huy vai trò nòng cốt trong đào tạo và phát triển y học cổ truyền nước nhà, Phó Thủ tướng đề nghị Học viện tập trung vào sáu nhiệm vụ trọng tâm:

Thứ nhất, quán triệt quan điểm phát triển nền y dược cổ truyền là góp phần bảo tồn bản sắc, phát huy và phát triển một bộ phận văn hóa của dân tộc Việt Nam, thể hiện tinh thần độc lập và tự cường của dân tộc.

Thứ hai, nêu cao tinh thần đoàn kết, sáng tạo, xây dựng đảng bộ Học viện trong sạch vững mạnh; nâng cao năng lực quản trị, hoạt động hiệu lực, hiệu quả; cải thiện điều kiện giảng dạy và học tập; có cơ chế, chính sách đãi ngộ phù hợp để phát huy hiệu quả năng lực của đội ngũ cán bộ, giảng viên, chuyên gia, nhà khoa học của Học viện.

Thứ ba, chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, cung cấp đội ngũ nhân lực cho phát triển nền y học cổ truyền của đất nước. Đổi mới tư duy trong đào tạo, kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.

Thứ 4, chủ động triển khai hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp nghiên cứu khoa học về y học cổ truyền; chú trọng kế thừa và ứng dụng y lý, y thuật, y đức của các đại danh y trong công tác đào tạo, nghiên cứu khoa học và ứng dụng lâm sàng.

Thứ năm, tăng cường hợp tác với các cơ sở giáo dục đại học chuyên sâu, cơ sở nghiên cứu khoa học về y dược cổ truyền trên thế giới, nhất là của một số quốc gia có thế mạnh như Trung Quốc.

Thứ sáu, quan tâm đầu tư, nâng cấp cơ sở vật chất, nâng cao năng lực hoạt động của Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển trong tình hình mới.

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long tham quan phòng truyền thống của Học viện.

Phó Thủ tướng cũng đề nghị Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan, địa phương liên quan xử lý sớm các vướng mắc để triển khai nhanh, hiệu quả việc đầu tư dự án xây dựng cơ sở 2 Học viện Y Dược học cổ truyền Việt Nam sử dụng viện trợ không hoàn lại của Chính phủ Trung Quốc.

Những định hướng chiến lược này không chỉ khẳng định vai trò của Học viện trong hệ thống y tế quốc gia mà còn mở ra cơ hội để y học cổ truyền Việt Nam vươn tầm quốc tế, góp phần vào sự nghiệp chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân một cách toàn diện và bền vững.

PGS.TS Nguyễn Quốc Huy – Giám đốc Học viện chia sẻ: “Trải qua 20 năm xây dựng và phát triển, 55 năm truyền thống, Học viện đã trở thành cơ sở giáo dục đại học hàng đầu đào tạo lĩnh vực YHCT, góp phần đưa YHCT Việt Nam hội nhập mạnh mẽ với khu vực và thế giới. Những thành quả đạt được là kết quả của một hành trình bền bỉ cống hiến, là sự kết tinh từ tâm huyết, trí tuệ và sự cống hiến không ngừng nghỉ của tập thể viên chức người lao động của Học viện và được Đảng, Nhà nước, các Bộ ngành ghi nhận.”

Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Thành Long nghe thuyết trình về lịch sử đầy tự hào của Học viện.

Đào tạo – nghiên cứu – khám chữa bệnh: 3 trụ cột phát triển bền vững

Hằng năm, Học viện tuyển sinh khoảng 1.300–1.400 sinh viên, học viên. Quy mô đào tạo hiện nay đạt trên 6.000 sinh viên đại học và hơn 700 học viên sau đại học. Tỉ lệ sinh viên có việc làm sau tốt nghiệp luôn đạt trên 95%, minh chứng cho chất lượng đào tạo và uy tín của Học viện trong giới chuyên môn và thị trường lao động.

Trong suốt hành trình 55 năm, Học viện đã đào tạo gần 11.000 cán bộ y tế có trình độ đại học và sau đại học. Trong đó có 94 tiến sĩ và bác sĩ chuyên khoa II, 542 thạc sĩ và bác sĩ nội trú, gần 7.700 bác sĩ YHCT, hơn 600 dược sĩ đại học và hàng nghìn y sĩ, kỹ thuật viên y học cổ truyền.

Song song với đào tạo, hoạt động nghiên cứu khoa học và hợp tác quốc tế cũng là điểm sáng nổi bật. Nhiều đề tài khoa học ứng dụng cao đã được triển khai, các bài thuốc cổ truyền được hiện đại hoá, chuẩn hóa quy trình, góp phần đưa y học cổ truyền Việt Nam tiệm cận chuẩn mực y học quốc tế.

Hệ thống cơ sở thực hành của Học viện trải rộng tại các bệnh viện tuyến Trung ương, thành phố Hà Nội và nhiều tỉnh thành, cùng các viện nghiên cứu và doanh nghiệp dược. Đây là điều kiện lý tưởng để học viên được rèn luyện thực tiễn, kết nối việc làm và khởi nghiệp sáng tạo.

Với những thành tích nổi bật, Học viện đã vinh dự được nhận nhiều phần thưởng cao quý như: Huân chương Lao động hạng Nhất, Nhì, Ba; Cờ thi đua của Chính phủ; Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ và nhiều danh hiệu khác từ các Bộ, ngành.

Giám đốc Học viện nhấn mạnh: “Học viện định hướng phát triển thành cơ sở nghiên cứu khoa học, giáo dục đại học định hướng ứng dụng, có hệ thống quản trị tiên tiến, đạt chuẩn chất lượng giáo dục và xếp hạng cao trong các trường đại học đào tạo lĩnh vực YHCT trong khu vực. Đây là thời điểm vàng để Học viện chuyển mình mạnh mẽ, thực hiện đổi mới toàn diện trong đào tạo, quản trị, chuyển đổi số và quốc tế hóa.”

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại buổi lễ

55 năm thầm lặng cống hiến và 20 năm chính danh dưới mái nhà Học viện, hành trình của những người giữ gìn và phát huy tinh hoa y học cổ truyền Việt Nam đã ghi những dấu ấn đầy tự hào. Giữa thời đại của công nghệ và y học hiện đại, Học viện Y – Dược học cổ truyền Việt Nam vẫn kiên định với sứ mệnh bảo tồn giá trị truyền thống, kết hợp tinh hoa Đông – Tây, không ngừng đổi mới để khẳng định vị thế của YHCT Việt Nam trên bản đồ y học thế giới.

Học viện không chỉ là nơi ươm mầm thầy thuốc, mà còn là nơi tiếp nối hồn cốt dân tộc, một điểm tựa tinh thần và học thuật cho nền y học cổ truyền Việt Nam trong thế kỷ 21.