Hội thảo "Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chế tạo sản phẩm cơ khí": Cơ hội và thách thức

Tham dự hội thảo có sự hiện diện của nhiều chuyên gia uy tín, gồm: Ông Đỗ Hữu Hào - nguyên Thứ trưởng Bộ Công Thương, nguyên Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam; PGS.TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam; PGS.TS Nguyễn Ngọc Chương - Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam; GS.TS Nguyễn Lạc Hồng - nguyên Phó Giám đốc Học viện Kỹ thuật Quân sự, Phó Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam; GS.TS Phạm Văn Hùng - nguyên Viện trưởng Viện Cơ khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội; GS.TS Đinh Văn Chiến - Viện trưởng Viện Cơ khí - Tự động hóa - Môi trường, Liên hiệp Hội Việt Nam; ThS. Lê Thanh Tùng, Trưởng Ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam.

Ngoài ra, hội thảo còn có sự góp mặt của các chuyên gia nghiên cứu từ Đại học Bách Khoa Hà Nội như PGS.TS Bùi Văn Hạnh - Trung tâm nghiên cứu Công nghệ Hàn và Ghép nối; PGS.TS Đặng Thái Việt -Khoa Cơ điện tử. KS. Hoàng Gia Minh, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch. Bên cạnh đó, nhiều kỹ sư, nhà nghiên cứu trẻ và đại diện các doanh nghiệp cũng tham gia để cùng thảo luận và chia sẻ kinh nghiệm.

Toàn cảnh hội thảo. Ảnh congnghiepnongthon.vn

Phát biểu khai mạc hội thảo, PGS.TS Phạm Quang Thao - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, đã nhấn mạnh vai trò của AI trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Theo ông, AI không chỉ hỗ trợ tối ưu hóa quy trình sản xuất mà còn mở ra nhiều cơ hội để phát triển các sản phẩm cơ khí chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường. Việc ứng dụng AI trong ngành cơ khí không chỉ là xu hướng tất yếu mà còn là yếu tố quan trọng để nâng cao năng lực cạnh tranh của ngành cơ khí Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Hội thảo quy tụ nhiều chuyên gia uy tín và các nhà nghiên cứu trẻ trong ngành cơ khí, mang đến những góc nhìn đa chiều về ứng dụng AI:

ThS. Lê Thanh Tùng, Trưởng Ban Phổ biến kiến thức, Liên hiệp Hội Việt Nam chủ trì hội thảo. Ảnh congnghiepnongthon.vn

Trong báo cáo tham luận, GS.TS Nguyễn Lạc Hồng, Nguyên Phó GĐ Học viện Kỹ thuật Quân sự, Phó Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam đã chỉ ra rằng sự tích hợp giữa AI và kỹ thuật cơ khí đã tạo nên một bước ngoặt quan trọng trong thiết kế và chế tạo. Các công nghệ như Generative Design, Surrogate Modeling, Machine Vision và Digital Twin được xem là trụ cột của thế hệ thiết kế – chế tạo mới. AI không chỉ giảm thời gian thiết kế, tăng hiệu suất gia công mà còn nâng cao độ chính xác và tuổi thọ của sản phẩm. Tại Việt Nam, mặc dù ứng dụng AI trong cơ khí vẫn đang ở giai đoạn đầu, nhưng với chiến lược quốc gia về trí tuệ nhân tạo (2021–2030), cơ khí – chế tạo đã được xác định là lĩnh vực ưu tiên.

Ông Lê Công Lương, phó Tổng thư ký kiêm trưởng ban Khoa học, công nghệ và Môi trường của Liên hiệp hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam. Ảnh congnghiepnongthon.vn

PGS.TS Bùi Văn Hạnh, Trung tâm nghiên cứu Công nghệ Hàn và Ghép nối - Đại học Bách Khoa Hà Nội nhấn mạnh rằng AI đang thay đổi ngành hàn từ mô hình dựa trên kinh nghiệm sang điều khiển thông minh dựa trên dữ liệu. Nhờ học sâu, học tăng cường và cảm biến đa nguồn, các hệ thống hàn hiện nay có khả năng "cảm nhận" và ra quyết định chính xác. Điều này mở ra tiềm năng phát triển dây chuyền hàn thông minh, giúp sản xuất tự chủ và tối ưu chi phí. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả AI trong công nghiệp hàn, Việt Nam cần xây dựng cơ sở dữ liệu chuẩn hóa, phát triển robot hàn AI nội địa và đào tạo kỹ sư liên ngành.

Trong khi đó, PGS.TS Đặng Thái Việt, Khoa Cơ điện tử - Đại học Bách Khoa Hà Nội đã trình bày về ứng dụng AI trong các giải thuật dẫn đường và điều khiển robot di động tự hành (AMR). Với sự phát triển của học tăng cường sâu (DRL) và các kiến trúc điều khiển phân cấp, robot tự hành ngày càng thông minh hơn, có khả năng giải quyết các bài toán phức tạp trong môi trường động. Việt Nam đã ban hành chiến lược phát triển khoa học công nghệ chú trọng đến robot thông minh và hệ thống tự hành, nhưng vẫn cần nỗ lực nghiên cứu để đảm bảo an toàn, khả năng mở rộng và sự tương tác hài hòa giữa người và máy.

KS. Hoàng Gia Minh, Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch. Ảnh congnghiepnongthon.vn

Một lĩnh vực khác cũng nhận được sự quan tâm lớn tại hội thảo là ứng dụng AI trong nông nghiệp. KS. Hoàng Gia Minh từ Viện Cơ điện Nông nghiệp và Công nghệ sau thu hoạch đã phân tích hiện trạng ứng dụng tích hợp AI trong cơ giới hóa nông nghiệp tại Việt Nam giai đoạn 2015–2024. Các ứng dụng như robot tự hành, thiết bị nông nghiệp thông minh, hệ thống tưới tiêu/phun thuốc tự động đã bước đầu được thử nghiệm nhưng vẫn còn manh mún, thiếu liên kết. Để thúc đẩy ứng dụng AI trong nông nghiệp, cần xây dựng chiến lược quốc gia dài hạn, hình thành cơ sở dữ liệu mở và đẩy mạnh nội địa hóa sản xuất thiết bị.

GS.TS Trần Đức Quý, nguyên Hiệu trưởng trường đại học công nghiệp Hà Nội, Phó chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam. Ảnh congnghiepnongthon.vn

GS.TS Phạm Văn Hùng, Nguyên Viện trưởng Viện Cơ khí, Đại học Bách Khoa Hà Nội cho rằng AI đã đưa ngành cơ khí bước sang một giai đoạn mới – cơ khí thông minh. Các hệ thống sản xuất không chỉ tối ưu hóa quy trình mà còn có khả năng tự giám sát, tự điều chỉnh và dự báo. Điều này mở ra cơ hội để ngành cơ khí trở thành động lực quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

PGS.TS Nguyễn Ngọc Chương, Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam. Ảnh congnghiepnongthon.vn

Dù có nhiều tiềm năng, việc ứng dụng AI trong ngành cơ khí tại Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức lớn. Theo PGS.TS Nguyễn Ngọc Chương, Chủ tịch Tổng hội Cơ khí Việt Nam, yếu tố quan trọng nhất là sự thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao về AI. Ngoài ra, các doanh nghiệp cơ khí nhỏ lẻ chưa đủ khả năng tài chính để đầu tư vào công nghệ hiện đại. Để giải quyết những vấn đề này, cần có chính sách hỗ trợ từ Nhà nước, đồng thời thúc đẩy hợp tác giữa các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp.

Trong tương lai, định hướng phát triển AI trong ngành cơ khí tại Việt Nam cần tập trung vào các mục tiêu sau: xây dựng hệ sinh thái công nghệ hỗ trợ doanh nghiệp; đẩy mạnh nghiên cứu ứng dụng AI vào các lĩnh vực trọng điểm như chế tạo máy móc, tự động hóa và nông nghiệp; và đào tạo nguồn nhân lực chuyên sâu về AI. Với những bước đi đúng đắn, ngành cơ khí Việt Nam hoàn toàn có thể tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để đạt được những bước tiến vượt bậc.

Hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong chế tạo sản phẩm cơ khí” đã khẳng định vai trò quan trọng của AI trong việc chuyển đổi ngành cơ khí Việt Nam. Với sự đồng lòng của các chuyên gia, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp, ngành cơ khí hoàn toàn có thể tận dụng sức mạnh của trí tuệ nhân tạo để đạt được những bước tiến vượt bậc trên trường quốc tế. Đây không chỉ là cơ hội mà còn là trách nhiệm để ngành công nghiệp này trở thành động lực quan trọng trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước./.