Quảng Trị định hướng xây dựng cửa khẩu số tại Lao Bảo: Tạo đột phá trong quản lý, thúc đẩy giao thương biên giới

Ngày 31/10/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương chủ trì buổi làm việc với Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan nhằm bàn định hướng xây dựng cửa khẩu số và các cơ chế, chính sách đặc thù đề xuất áp dụng thí điểm tại Khu Kinh tế thương mại qua biên giới chung Lao Bảo – Đen-sa-vẳn (Lào). Tham dự buổi làm việc có Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến cùng đại diện lãnh đạo các cơ quan, đơn vị liên quan.

Từng bước hiện đại hóa hoạt động quản lý cửa khẩu

Theo báo cáo của Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh, thời gian qua, các lực lượng chức năng tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo đã chủ động ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số vào hoạt động quản lý, kiểm tra, giám sát theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Toàn cảnh buổi làm việc

Trong đó, lực lượng Hải quan đã triển khai hệ thống thông quan tự động, dịch vụ công trực tuyến, Cơ chế một cửa Quốc gia và ASEAN. Bộ đội Biên phòng ứng dụng hệ thống kiểm soát xuất nhập cảnh, công nghệ quét hộ chiếu, camera giám sát và các phần mềm nghiệp vụ. Các lực lượng Công an, kiểm dịch cũng sử dụng những hệ thống chuyên ngành phục vụ công tác quản lý. Đơn vị quản lý hạ tầng triển khai phần mềm quản lý thu phí tự động và các ứng dụng hỗ trợ điều hành, tổng hợp số liệu.

Những ứng dụng này đã góp phần từng bước nâng cao hiệu quả xử lý công việc, hỗ trợ các lực lượng chức năng thực hiện nhiệm vụ, tạo nền tảng quan trọng cho quá trình xây dựng cửa khẩu số.

Tuy nhiên, một trong những hạn chế hiện nay là các hệ thống và phần mềm nghiệp vụ vẫn chủ yếu hoạt động độc lập, chưa có sự kết nối, liên thông và chia sẻ dữ liệu đồng bộ giữa các lực lượng. Việc điều phối, quản lý tổng thể hoạt động tại cửa khẩu chưa được thực hiện trên một nền tảng thống nhất.

Thực trạng này đặt ra yêu cầu cần có giải pháp tổng thể nhằm kết nối các hệ thống hiện hữu, hình thành cơ sở dữ liệu dùng chung, bảo đảm thông tin được chia sẻ kịp thời, chính xác và an toàn giữa các cơ quan chức năng.

Hướng tới mô hình cửa khẩu thông minh, đồng bộ và hiệu quả

Tại buổi làm việc, các đại biểu tập trung thảo luận định hướng xây dựng cửa khẩu số, tiến tới mô hình cửa khẩu thông minh tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo. Trọng tâm là nghiên cứu giải pháp kết nối, liên thông các hệ thống phần mềm nghiệp vụ, xây dựng cơ sở dữ liệu dùng chung, phục vụ công tác quản lý, kiểm tra và giám sát hoạt động xuất nhập cảnh, xuất nhập khẩu.

Trưởng Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Phạm Quang Long báo cáo tại buổi làm việc

Bên cạnh đó, việc rà soát toàn diện hạ tầng kỹ thuật, trang thiết bị công nghệ và quy trình vận hành được xác định là bước đi cần thiết để đánh giá đúng thực trạng, xác định những khó khăn, vướng mắc và lựa chọn các hạng mục ưu tiên đầu tư.

Định hướng xây dựng hệ thống quản lý cửa khẩu tập trung không chỉ góp phần nâng cao năng lực quản lý nhà nước mà còn hướng đến mục tiêu thiết thực đối với người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Khi các quy trình được số hóa, dữ liệu được kết nối và xử lý đồng bộ, thời gian làm thủ tục có thể được rút ngắn, chi phí hoạt động được tiết giảm, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và sức hấp dẫn của hoạt động thương mại qua biên giới.

Đặc biệt, việc hiện đại hóa hệ thống kiểm soát, giám sát còn có ý nghĩa trong nâng cao hiệu quả quản lý người và phương tiện qua lại biên giới, hỗ trợ công tác kiểm dịch, kiểm soát an toàn hàng hóa và phòng ngừa nguy cơ dịch bệnh lây lan qua biên giới.

Thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng phương án triển khai cụ thể

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND tỉnh Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, xây dựng cửa khẩu số tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo là nhiệm vụ cần thiết, có cơ sở về chủ trương và khả thi về mặt kỹ thuật. Đây cũng là bước đi quan trọng trong tiến trình hiện đại hóa hoạt động quản lý cửa khẩu, tạo động lực phát triển kinh tế khu vực biên giới.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến phát biểu tại buổi làm việc

Để tập trung chỉ đạo và tổ chức thực hiện, Chủ tịch UBND tỉnh yêu cầu thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng cửa khẩu số do Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lê Đức Tiến làm Phó Trưởng ban Thường trực.

Ban Quản lý Khu Kinh tế tỉnh được giao làm đầu mối, phối hợp với các sở, ngành và đơn vị liên quan tổ chức khảo sát thực tế, đánh giá toàn diện hiện trạng hạ tầng, trang thiết bị công nghệ, quy trình nghiệp vụ cũng như những khó khăn trong kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các lực lượng tại cửa khẩu.

Trên cơ sở kết quả khảo sát, VNPT Quảng Trị được giao xây dựng ít nhất hai phương án triển khai, gồm phương án tối ưu và phương án tạm thời, báo cáo Chủ tịch UBND tỉnh chậm nhất vào cuối tháng 11/2026.

Một nội dung đáng chú ý khác là yêu cầu nghiên cứu phương án thuê dịch vụ công nghệ, bảo đảm tính chuyên nghiệp, hiệu quả và có lộ trình vận hành lâu dài. Các sở, ngành, cơ quan, đơn vị liên quan cần chủ động phối hợp với các bộ, ngành Trung ương và phía Lào để tháo gỡ khó khăn về cơ chế, chính sách và quy trình nghiệp vụ.

Tạo động lực phát triển kinh tế biên giới gắn với bảo đảm an toàn cộng đồng

Có thể thấy, xây dựng cửa khẩu số tại Lao Bảo không đơn thuần là việc đầu tư thêm các thiết bị hay phần mềm công nghệ, mà là quá trình đổi mới phương thức quản lý, tổ chức và vận hành hoạt động cửa khẩu trên nền tảng dữ liệu số.

Đại diện VNPT tham gia thảo luận

Với vị trí là cửa ngõ giao thương quan trọng trên tuyến Hành lang kinh tế Đông – Tây, Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo có vai trò kết nối hoạt động thương mại, vận tải và giao lưu kinh tế giữa Việt Nam, Lào và các quốc gia trong khu vực. Việc từng bước hình thành mô hình cửa khẩu số được kỳ vọng sẽ góp phần khai thác tốt hơn tiềm năng, lợi thế của khu vực, nâng cao chất lượng phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Đặc biệt, dưới góc độ y tế và sức khỏe cộng đồng, một hệ thống quản lý cửa khẩu được kết nối đồng bộ có thể hỗ trợ hiệu quả hơn cho hoạt động kiểm dịch y tế, giám sát nguy cơ dịch bệnh, truy xuất thông tin hàng hóa và phối hợp xử lý các tình huống phát sinh tại khu vực biên giới. Đây là những yếu tố quan trọng góp phần bảo vệ sức khỏe người dân, người lao động, lái xe, hành khách và cộng đồng doanh nghiệp hoạt động tại cửa khẩu.

Tuy nhiên, để mô hình phát huy hiệu quả thực chất, quá trình triển khai cần đặc biệt chú trọng tính liên thông giữa các hệ thống, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân, đồng thời xây dựng quy trình phối hợp thống nhất giữa các lực lượng chức năng của Việt Nam và Lào.

Với sự chỉ đạo quyết liệt của lãnh đạo tỉnh, sự phối hợp của các sở, ngành và sự tham gia của các đơn vị công nghệ, việc xây dựng cửa khẩu số tại Cửa khẩu Quốc tế Lao Bảo được kỳ vọng sẽ tạo bước chuyển quan trọng trong hiện đại hóa quản lý biên giới, thúc đẩy giao thương quốc tế và hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế biên giới bền vững, an toàn, hiệu quả.