Tạo thuận lợi cho người dân trong tiếp cận dịch vụ y tế

Khám sàng lọc ung thư phổi tại Bệnh viện K (Ảnh: THẾ ANH)

Bên cạnh đó, hàng loạt chính sách liên quan bảo hiểm y tế vừa chính thức có hiệu lực cùng định hướng thí điểm bổ sung và mục tiêu bao phủ bảo hiểm y tế 100% dân số vào năm 2030.

Nhiều chính sách thiết thực

Sau gần 20 năm thực hiện các chính sách bảo hiểm y tế, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng khi tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế liên tục tăng qua từng năm.

Tại Quyết định số 1468/QĐ-TTg ngày 31/7 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã giao chỉ tiêu thực hiện bao phủ bảo hiểm y tế toàn dân giai đoạn 2026-2030.

Theo đó, đến năm 2029, tỷ lệ này đạt 98,67% số dân và hướng tới mục tiêu 100% vào năm 2030. Đây không chỉ là những con số về độ bao phủ, mà còn thể hiện quyết tâm xây dựng một hệ thống bảo vệ sức khỏe toàn dân.

Khi mức sống của người dân ngày càng cao thì nhu cầu tiếp cận các dịch vụ kỹ thuật hiện đại, thuốc mới, dịch vụ chất lượng cũng tăng theo.

Trong khi chi phí y tế ngày càng lớn do già hóa dân số, mô hình bệnh tật thay đổi cùng sự gia tăng của các bệnh không lây nhiễm, bệnh mạn tính và kỹ thuật điều trị tiên tiến.

Hàng loạt quy định mới của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo hiểm y tế, Nghị định số 188/2025/NĐ-CP và Nghị định số 161/2026/NĐ-CP chính thức có hiệu lực,… đã mở rộng đáng kể quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế.

Một trong những điểm mới được đông đảo người dân quan tâm là người có thẻ bảo hiểm y tế tự đi khám ngoại trú tại một số cơ sở khám, chữa bệnh cấp cơ bản và chuyên sâu vẫn được quỹ bảo hiểm y tế thanh toán 50% mức hưởng trong phạm vi quyền lợi đối với nhiều nhóm bệnh (trước đây, phần lớn trường hợp khám ngoại trú không đúng nơi đăng ký ban đầu sẽ không được thanh toán).

Chị Vũ Thiên Hương, cư trú tại phường Gia Định, Thành phố Hồ Chí Minh chia sẻ: “Tôi thấy những thay đổi về mức thụ hưởng bảo hiểm y tế lần này rất thiết thực. Khi quyền lợi bảo hiểm y tế được mở rộng, người dân sẽ mạnh dạn đi khám bệnh sớm hơn, không còn quá lo lắng về chi phí như trước”.

Vụ trưởng Bảo hiểm Y tế (Bộ Y tế) Trần Thị Trang cho biết: Những chính sách mới sẽ giúp người dân thuận lợi hơn trong tiếp cận dịch vụ y tế; đồng thời giảm áp lực tài chính khi phải điều trị xa nơi đăng ký ban đầu.

Một thay đổi quan trọng khác là quyền lợi bảo hiểm y tế được điều chỉnh theo mức lương cơ sở mới 2,53 triệu đồng/tháng.

Theo đó, người tham gia bảo hiểm y tế được quỹ thanh toán 100% chi phí khám, chữa bệnh nếu tổng chi phí một lần khám thấp hơn 15% mức lương cơ sở, tương đương 379.500 đồng.

Người tham gia bảo hiểm y tế đủ 5 năm liên tục được thanh toán 100% chi phí trong phạm vi quyền lợi khi số tiền cùng chi trả trong năm vượt quá 6 lần mức lương cơ bản, tương đương hơn 15,8 triệu đồng…

Ngoài ra, với các dịch vụ kỹ thuật sử dụng thiết bị y tế có giá trị lớn, quỹ bảo hiểm y tế cũng nâng mức thanh toán tối đa lên bằng 45 tháng lương cơ sở tương đương hơn 113,85 triệu đồng cho một lần thực hiện dịch vụ.

Những điều chỉnh này đã mở rộng quyền lợi và góp phần giảm đáng kể số tiền người bệnh phải tự chi trả khi điều trị.

Đáng chú ý, trong bối cảnh nhiều gia đình phải điều trị các bệnh ung thư, tim mạch, suy thận, ghép tạng hay các bệnh mạn tính kéo dài với chi phí hàng trăm triệu đồng mỗi năm, việc mở rộng phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế có ý nghĩa rất lớn trong bảo đảm an sinh xã hội.

Bài toán cơ chế bảo vệ tài chính

Mặc dù quyền lợi bảo hiểm y tế ngày càng được mở rộng, nhưng theo đánh giá của các chuyên gia y tế, mức bảo vệ tài chính hiện nay vẫn chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu chăm sóc sức khỏe ngày càng đa dạng của người dân.

Theo Thứ trưởng Thường trực Y tế Vũ Mạnh Hà, việc người dân chi tiền túi cho khám, chữa bệnh hiện nay vẫn chiếm khoảng 40% tổng chi y tế, cao hơn mức khuyến nghị của Tổ chức Y tế thế giới; điều này đồng nghĩa nguy cơ nhiều hộ gia đình rơi vào khó khăn về tài chính vì bệnh tật.

Trong bối cảnh già hóa dân số diễn ra nhanh, nếu không tiếp tục đổi mới chính sách tài chính y tế thì áp lực chi phí khám, chữa bệnh sẽ ngày càng lớn.

Chính vì vậy, cùng với việc mở rộng quyền lợi của bảo hiểm y tế bắt buộc, Bộ Y tế đang xây dựng chính sách bảo hiểm y tế bổ sung theo nhu cầu của người dân.

Đây là một định hướng lớn đã được Bộ Chính trị xác định trong Nghị quyết số 72-NQ/TW về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân và Ban Bí thư nhấn mạnh tại Chỉ thị số 52-CT/TW khi yêu cầu đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế, từng bước triển khai bảo hiểm y tế bổ sung nhằm tăng cường cơ chế bảo vệ tài chính cho người dân.

Theo định hướng của Bộ Y tế, bảo hiểm y tế bổ sung không thay thế bảo hiểm y tế bắt buộc mà chỉ đóng vai trò hỗ trợ.

Điều kiện tiên quyết là người dân phải tham gia bảo hiểm y tế bắt buộc trước, sau đó mới có thể tự nguyện tham gia gói bảo hiểm y tế bổ sung do các doanh nghiệp bảo hiểm cung cấp. Phạm vi chi trả của bảo hiểm y tế bổ sung sẽ không trùng với quyền lợi của bảo hiểm y tế bắt buộc.

Hiện tại các gói được nghiên cứu bao gồm thanh toán phần cùng chi trả của người bệnh; chi trả các dịch vụ y tế ngoài phạm vi quỹ bảo hiểm y tế; hỗ trợ điều trị các bệnh hiểm nghèo, bệnh có chi phí rất cao và các dịch vụ chăm sóc sức khỏe theo nhu cầu...

Đây là mô hình được nhiều quốc gia áp dụng nhằm tạo thêm “lớp đệm” tài chính cho người dân nhưng vẫn giữ vai trò chủ đạo của bảo hiểm y tế toàn dân.

Nhà nước khuyến khích tổ chức, cá nhân mua, hỗ trợ bảo hiểm y tế bổ sung cho người lao động. Các chính sách mới về bảo hiểm y tế đang phản ánh rõ sự chuyển đổi trong tư duy phát triển của ngành y tế.

Nếu trước đây trọng tâm là mở rộng số người có thẻ bảo hiểm y tế, thì nay mục tiêu cao hơn là giá trị thụ hưởng của người tham gia bảo hiểm y tế trong thực tế khám, chữa bệnh.

Mục tiêu bao phủ 100% dân số vào năm 2030 sẽ chỉ thật sự có ý nghĩa khi người dân tham gia bảo hiểm y tế được bảo vệ hiệu quả trước những rủi ro về sức khỏe.

Việc mở rộng quyền lợi, cải thiện mức hưởng, đa dạng hóa các gói bảo hiểm y tế và tiếp tục hoàn thiện chính sách tài chính y tế sẽ giúp bảo hiểm y tế ngày càng trở thành chỗ dựa vững chắc của mỗi người dân; đồng thời là nền tảng quan trọng thực hiện mục tiêu công bằng, hiệu quả và phát triển bền vững của hệ thống y tế.