Thị trường dược phẩm đạt 7 tỷ USD, ngành dược hướng tới nâng cao năng lực tự chủ

Bộ trưởng Đào Hồng Lan phát biểu tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý dược, Bộ Y tế - Ảnh: Chinhphu.vn/HH

Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan cho biết thông tin này tại Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý dược, Bộ Y tế tổ chức ngày 7/8.

Quy mô thị trường dược phẩm dự báo tăng trưởng từ 10-15%/năm

Theo Bộ trưởng, trong 30 năm qua, hệ thống sản xuất, kinh doanh và cung ứng thuốc luôn được mở rộng. Các nguyên tắc, tiêu chuẩn thực hành tốt trong sản xuất, kiểm nghiệm, bảo quản và phân phối thuốc được triển khai sâu rộng. Nhiều doanh nghiệp chủ động đầu tư đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất, từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn tiên tiến và làm chủ nhiều dạng bào chế.

Quy mô thị trường dược phẩm hiện nay ở nước ta đạt khoảng 7 tỷ USD; dự báo tăng trưởng từ 10-15% mỗi năm. Đáng chú ý, thuốc sản xuất trong nước hiện chiếm khoảng 60% số lượng thuốc sử dụng và 46% tổng giá trị sử dụng thuốc.

Năng lực sản xuất cũng có sự chuyển biến rõ nét. Cả nước hiện có 245 cơ sở sản xuất dược phẩm, trong đó 26 nhà máy đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc tương đương.

Công tác quản lý chất lượng thuốc, đăng ký lưu hành, cảnh giác dược, thông tin, quảng cáo và quản lý hoạt động kinh doanh dược từng bước được chuẩn hóa, công khai và minh bạch hơn. Hệ thống cung ứng thuốc tiếp tục được củng cố, góp phần đưa thuốc đến với người dân ở các vùng, miền, kể cả khu vực có điều kiện kinh tế – xã hội còn khó khăn.

Trong những giai đoạn đặc biệt, nhất là khi xảy ra thiên tai, dịch bệnh hoặc nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng, ngành Dược Việt Nam luôn chủ động phối hợp và nỗ lực duy trì nguồn cung thuốc, nguyên liệu làm thuốc phục vụ công tác phòng, chống dịch và khám bệnh, chữa bệnh.

Lễ kỷ niệm 30 năm thành lập Cục Quản lý dược, Bộ Y tế - Ảnh: Chinhphu.vn/HH

Những thách thức của ngành dược

Bộ trưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận, ngành Dược Việt Nam vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức. Năng lực nghiên cứu, phát triển thuốc mới và nguyên liệu làm thuốc còn hạn chế; sản xuất trong nước vẫn phụ thuộc đáng kể vào nguyên liệu, công nghệ và một số sản phẩm nhập khẩu; khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị dược phẩm toàn cầu chưa tương xứng với tiềm năng.

Trong khi đó, khoa học, công nghệ và y học thế giới đang phát triển rất nhanh. Công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, y học chính xác và các phương pháp điều trị tiên tiến đang tạo ra những thay đổi căn bản trong nghiên cứu, sản xuất, lưu hành và sử dụng thuốc.

Nhân lực trong lĩnh vực dược lâm sàng, quản lý chất lượng thuốc còn thiếu, năng lực nghiên cứu phát triển thuốc mới và nguyên liệu làm thuốc còn hạn chế.

Công nghiệp hóa dược chưa được phát triển đúng yêu cầu, quy mô các doanh nghiệp còn nhỏ, khả năng cạnh tranh thấp. Khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị dược phẩm toàn cầu chưa tương xứng với tiềm năng…

Trong bối cảnh khoa học công nghệ, y học thế giới phát triển nhanh (công nghệ sinh học, trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, y học chính xác...), Tư lệnh ngành Y tế yêu cầu Cục Quản lý Dược tập trung thực hiện 6 nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, xây dựng hệ thống pháp luật đồng bộ, minh bạch, ổn định và khả thi. Đặc biệt là nhiệm vụ sửa đổi toàn diện Luật Dược (đã ban hành từ năm 2005, sửa đổi năm 2016) để cập nhật những xu hướng mới của thế giới và đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước.

Thứ hai, đảm bảo cung ứng đầy đủ, kịp thời thuốc. Thuốc phải đảm bảo chất lượng tốt và giá cả hợp lý cho người dân. Đồng thời, chủ động theo dõi cung ứng, dự báo cung cầu để xử lý nguy cơ thiếu thuốc, ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cấp phép và truy xuất nguồn gốc.

Thứ ba, đẩy mạnh phát triển công nghiệp dược theo Chiến lược quốc gia phát triển ngành dược Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2045. Trong đó, hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, tiếp nhận chuyển giao công nghệ sản xuất các dạng bào chế hiện đại, thuốc chuyên khoa đặc trị, thuốc hiếm, thuốc sinh học.

Thứ tư, tăng cường quản lý chất lượng thuốc thông qua đẩy mạnh công tác hậu kiểm, cảnh giác dược. Phòng chống thuốc giả, thuốc kém chất lượng, thuốc không rõ nguồn gốc. Quản lý chặt chẽ giá thuốc, vaccine và quảng cáo thuốc, lấy sức khỏe người dân làm trung tâm.

Thứ năm, số hóa hệ thống quản lý phân phối thuốc quốc gia để đảm bảo tính minh bạch. Xây dựng hệ thống dữ liệu dùng chung, có khả năng kết nối và chia sẻ.

Thứ sáu, đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý dược có phẩm chất chính trị vững vàng, đạo đức tốt và trình độ chuyên môn sâu.

Sau 30 năm, yêu cầu đặt ra với ngành dược là vừa mở rộng sản xuất, làm chủ nguyên liệu, công nghệ, nghiên cứu phát triển, thuốc sinh học, thuốc công nghệ cao và dữ liệu - nền tảng để tự chủ và bảo đảm an ninh dược.