Tiêm chủng cho mọi người: Lan tỏa tư duy phòng bệnh từ sớm

Tham dự buổi lễ có đại diện lãnh đạo các bộ, ngành, tổ chức chính trị – xã hội, Hội Người Cao tuổi Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam, các cơ quan báo chí cùng đông đảo chuyên gia y tế. Chương trình cũng nhận được sự đồng hành của Công ty Sanofi Aventis Việt Nam với vai trò là đơn vị tài trợ.

TS. Dương Chí Nam – Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) phát biểu tại buổi lễ.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tiêm chủng là một trong những giải pháp y tế hiệu quả nhất từng được nhân loại tạo ra. Trong 50 năm qua, vắc xin đã cứu sống hơn 150 triệu người, tương đương trên 3 triệu sinh mạng mỗi năm. Các chương trình tiêm chủng quy mô quốc gia và toàn cầu đã góp phần giảm khoảng 40% tỷ lệ tử vong ở trẻ sơ sinh, đồng thời giúp hàng trăm triệu người ở mọi lứa tuổi tránh khỏi các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm.

Tại Việt Nam, trong nhiều thập kỷ qua, tiêm chủng đã mang lại những thành tựu có ý nghĩa lịch sử như: thanh toán bệnh bại liệt (năm 2000); loại trừ uốn ván sơ sinh (năm 2005); giảm sâu tỷ lệ mắc và tử vong do nhiều bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như sởi, ho gà, viêm gan B, viêm não vi rút…

Bên cạnh chương trình tiêm chủng bắt buộc được miễn phí trong khuôn khổ Tiêm chủng mở rộng và các chiến dịch phòng, chống dịch, người dân hiện nay có thể lựa chọn tiêm chủng dịch vụ với nhiều loại vắc xin đã được cấp phép lưu hành. Hệ thống cơ sở tiêm chủng dịch vụ phát triển nhanh trong những năm gần đây đã góp phần mở rộng cơ hội tiếp cận vắc xin, đáp ứng nhu cầu phòng bệnh của người dân ở mọi lứa tuổi.

Tuy nhiên, giai đoạn hậu COVID-19 cũng đặt ra không ít thách thức. Tỷ lệ tiêm chủng đầy đủ của trẻ em có thời điểm giảm so với trước dịch; tình trạng chậm tiêm, bỏ lỡ mũi tiêm còn diễn ra tại nhiều địa phương, tiềm ẩn nguy cơ bùng phát trở lại các bệnh đã từng được kiểm soát. Thực tế này đòi hỏi ngành Y tế cần có chiến lược truyền thông mạnh mẽ, bền vững, nhằm nâng cao nhận thức và hình thành thói quen tiêm chủng trọn đời trong cộng đồng.

Phát biểu tại buổi lễ, TS. Dương Chí Nam – Phó Cục trưởng Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) nhấn mạnh ý nghĩa quan trọng của việc Quốc hội thông qua Luật Phòng bệnh năm 2025. Luật có nhiều điểm mới, góp phần thể chế hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị (ngày 09/9/2025) về chuyển trọng tâm sang phòng bệnh, trong đó tiêm chủng chủ động được xác định là một trong những ưu tiên hàng đầu.

Một số nội dung nổi bật của Luật Phòng bệnh 2025 liên quan đến tiêm chủng gồm: xác định rõ tiêm chủng là việc đưa vắc xin và sinh phẩm vào cơ thể người để phòng bệnh, phù hợp với xu hướng quốc tế và sự phát triển của khoa học – công nghệ; bổ sung quy định về hệ thống thông tin phòng bệnh, bao gồm quản lý, cập nhật và chia sẻ dữ liệu tiêm chủng; quy định việc rà soát tiền sử tiêm chủng trong khám sức khỏe đầu năm học nhằm bảo đảm trẻ em được tiêm đúng, đủ và liên tục; khẳng định quyền của người dân trong việc tiếp cận công bằng vắc xin, sinh phẩm theo từng lứa tuổi và nhóm đối tượng trong suốt vòng đời; đồng thời xác định rõ hai hình thức tiêm chủng là bắt buộc và tự nguyện, cùng các hoạt động trong Chương trình Tiêm chủng mở rộng như tiêm thường xuyên, tiêm bù liều, tiêm chiến dịch chủ động…

Chương trình truyền thông giai đoạn 2025–2027 hướng tới mục tiêu đưa khái niệm “tiêm chủng trọn đời” đến gần hơn với người dân, qua đó góp phần giảm tỷ lệ bệnh nặng, giảm chi phí y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách chủ động, bền vững.

Theo TS. Dương Chí Nam, tiêm chủng không chỉ đơn thuần là tiêm một mũi vắc xin, mà còn là hành động thể hiện trách nhiệm đối với sức khỏe của bản thân và cộng đồng. Một mũi tiêm được thực hiện đúng thời điểm sẽ giúp phòng ngừa bệnh tật, giảm gánh nặng chi phí y tế cho gia đình, hạn chế nguy cơ bùng phát dịch, nâng cao chất lượng cuộc sống và bảo vệ các nhóm yếu thế trong xã hội. Cục Phòng bệnh kỳ vọng chương trình sẽ trở thành công cụ quan trọng góp phần phục hồi và duy trì bền vững tỷ lệ tiêm chủng, nhất là trong bối cảnh hậu COVID-19 khi nhiều dịch bệnh nguy hiểm có nguy cơ quay trở lại.

Tại buổi lễ, đại diện Hội Người Cao tuổi Việt Nam, Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cùng nhiều tổ chức xã hội được ghi nhận là lực lượng truyền thông tuyến đầu – những “cánh tay nối dài” đưa chính sách y tế đến gần hơn với đời sống người dân. Với mạng lưới rộng khắp và sự gắn bó mật thiết với cộng đồng, các tổ chức này đóng vai trò quan trọng trong việc truyền tải thông điệp tiêm chủng một cách linh hoạt, liên tục và hiệu quả, đặc biệt tại vùng sâu, vùng xa – nơi điều kiện tiếp cận thông tin còn nhiều hạn chế.

Đại diện các đơn vị trong buổi lễ ra mắt “Chương trình truyền thông, giáo dục sức khỏe về phòng bệnh bằng vắc xin, sinh phẩm giai đoạn 2025–2027”.

Việc các tổ chức quốc tế và doanh nghiệp tham gia hỗ trợ chương trình không chỉ giúp tăng cường nguồn lực truyền thông mà còn tạo điều kiện để cộng đồng tiếp cận các thông tin khoa học, cập nhật xu hướng tiêm chủng hiện đại trên thế giới. Sự phối hợp công – tư trong lĩnh vực y tế dự phòng được đánh giá là giải pháp chiến lược, góp phần bảo đảm tính ổn định và bền vững của hệ thống tiêm chủng quốc gia.

Với sự chung tay của toàn xã hội, chiến dịch “Tiêm chủng cho mọi người” được kỳ vọng sẽ lan tỏa mạnh mẽ, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức cộng đồng về phòng bệnh chủ động. Qua đó, chương trình không chỉ góp phần củng cố những thành quả đã đạt được mà còn đặt nền tảng vững chắc cho mục tiêu tiêm chủng trọn đời – xu hướng của y tế hiện đại và là chìa khóa để xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh, chủ động trước mọi nguy cơ dịch bệnh.