Vai trò của ép tim ban đầu trong cấp cứu ngừng tim đột ngột

Bác sĩ thăm khám bệnh nhân L. sau cấp cứu. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Ông T.P.L, 56 tuổi ngụ tại Thành phố Hồ Chí Minh đang dùng bữa tối cùng gia đình thì bất ngờ ngã quỵ, mất ý thức. Người thân lập tức gọi Trung tâm Cấp cứu 115 và tiến hành hồi sinh tim phổi. Gần 15 phút chờ đội cấp cứu đến, gia đình duy trì ép ngực liên tục.

Hành động sớm này giúp đưa máu đến não và các cơ quan quan trọng, giữ cơ hội để người bệnh tiếp tục hồi sức.

Khi đội cấp cứu có mặt, người bệnh vẫn ngừng tuần hoàn, ngừng hô hấp nghi do rối loạn nhịp thất nguy hiểm. Các bác sĩ Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn đã triển khai hồi sức tim phổi nâng cao, kiểm soát đường thở, hỗ trợ hô hấp, sử dụng thuốc và duy trì hồi sức trong quá trình chuyển đến bệnh viện.

Sau hơn 50 phút hồi sức liên tục, tuần hoàn tự phát được khôi phục. Tuy nhiên, đưa trái tim đập trở lại mới chỉ là bước đầu của hành trình.

Tại Trung tâm Cấp cứu-Hồi sức, người bệnh được tiếp tục hồi sức sau ngừng tim toàn diện với thở máy, hỗ trợ huyết động, kiểm soát thân nhiệt và theo dõi sát chức năng tim, não, thận cùng các cơ quan quan trọng.

Kết quả kiểm tra cho thấy ông L. bị bệnh cơ tim giãn, chức năng co bóp giảm đáng kể, phân suất tống máu thất trái khoảng 30%. Tình trạng cơ tim suy yếu làm tăng nguy cơ rối loạn nhịp thất và ngừng tuần hoàn tái diễn.

Vì vậy sau khi nhịp tim trở lại, các bác sĩ tiếp tục tìm nguyên nhân rối loạn nhịp, điều trị suy tim và xây dựng phương án dự phòng tái phát.

Giai đoạn thiếu máu kéo dài cũng khiến chức năng thận ảnh hưởng nghiêm trọng, ê-kíp hồi sức phải thực hiện điều trị thay thế thận liên tục để kiểm soát dịch, điện giải và rối loạn chuyển hóa.

Ông L. đã hồi phục tốt. (Ảnh: Bệnh viện cung cấp)

Sau hai ngày, huyết áp và chức năng các cơ quan dần cải thiện. Đến ngày thứ tư, người bệnh ngưng thuốc nâng huyết áp, cai máy thở và rút ống nội khí quản. Khoảng một tuần sau biến cố, ông L. tỉnh táo, tiếp xúc tốt và có thể tự đi lại.

Ca bệnh cho thấy ngừng tim có thể đến rất nhanh, không chờ người bệnh tới cơ sở y tế. Nếu người thân chỉ chờ xe cấp cứu hoặc tự tìm cách đưa người bệnh đi viện, khoảng thời gian quan trọng trước khi nhân viên y tế có mặt sẽ bỏ lỡ.

Bác sĩ Chuyên khoa II Võ Thúy Vân, Quản lý điều hành Khoa cấp cứu và Hồi sức, Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở Sài Gòn khuyến cáo: Khi một người đột ngột bất tỉnh và không thở bình thường, người chứng kiến cần gọi Trung tâm Cấp cứu 115 và bắt đầu hồi sinh tim phổi ngay. Ép ngực sớm, liên tục, hạn chế tối đa gián đoạn có vai trò đặc biệt quan trọng trong những phút đầu.

Qua trường hợp cấp cứu này, một kỹ năng cần được phổ biến rộng hơn trong cộng đồng đó là sớm nhận biết dấu hiệu ngừng tim, gọi cấp cứu và bắt đầu ép ngực ngay trong thời gian chờ nhân viên y tế đến.

Ngừng tim không phải lúc nào cũng là dấu chấm hết. Nhận biết sớm-gọi 115-hồi sinh tim phổi ngay có thể tạo nên sự khác biệt giữa sự sống và cái chết.