Về Linh Đàm nghe chuyện Thủy thần cứu dân và trọn vẹn niềm vui Trung thu cho trẻ nhỏ

Từ học trò của nhà hiền triết đến huyền thoại hi sinh cứu dân

Huyền thoại về thủy thần Bảo Ninh Vương (thần Chằm Linh Đàm) được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Cốt lõi của truyền thuyết ghi nhận ông là một nhiên thần nguồn gốc thủy thần, đồng thời là đệ tử của danh nho Chu Văn An.

Tương truyền vào thời nhà Trần, danh nho Chu Văn An mở trường dạy học ở thôn Huỳnh Cung, bên cạnh thôn Văn. Trong số học trò, có một thư sinh siêng năng, thông minh khác thường. Mỗi khi tan học, người này lại đi về phía đám lau sậy bên bờ đầm Linh Đàm rồi biến mất. Biết học trò không phải người thường, thầy Chu không phân biệt đối xử mà còn hết lòng che chở, yêu thương.

Năm ấy, trong vùng gặp đại hạn hán gay gắt, đồng ruộng nứt nẻ, nhân dân đói khổ. Thương dân, thầy Chu Văn An đã gọi người học trò thủy thần đến hỏi cách cứu giúp. Cảm kích trước tấm lòng tha thiết của thầy, người học trò lấy nghiên mài mực, chấm bút lông vào mực son rồi vẩy lên trời, ra khắp bốn phương.

Mực vẩy đến đâu, mây đen ùn ùn kéo đến, mưa tầm tã trút xuống lênh láng khắp đồng ruộng. Ngay sau khi làm mưa cứu dân, trên trời vang lên tiếng sét lớn. Sáng hôm sau, thầy Chu cùng các học trò ra đầm thì thấy xác một con thuồng luồng nổi trên mặt nước.

Thương xót người học trò nghĩa khí, thầy Chu cùng nhân dân đã làm lễ an táng thần trên gò đất cao giữa dòng nước, lập miếu, đình phụng thờ. Các triều đại phong kiến sau này cũng công nhận, ban nhiều sắc phong nâng ông lên bậc Thượng đẳng thần. Thủy thần Bảo Ninh Vương đã trở thành biểu tượng tinh thần cao đẹp, gắn kết lịch sử vùng đầm lầy Linh Đàm với nhân cách cao cả của danh nhân Chu Văn An.

Xưa kia, không gian phụng thờ thần bao gồm 5 xã, 7 làng xung quanh đầm. Ngày nay, tín ngưỡng này được duy trì qua 8 làng: Linh Đàm, Đại Từ, Pháp Vân, Tứ Kỳ, Tựu Liệt, Bằng A, Bằng B và Hữu Lê. Trong hệ thống 11 di tích thờ thần, Miếu Gàn (làng Bằng B) giữ vai trò ngôi miếu cổ nhất – "nhà" của Thần, còn Đình Linh Đàm là nơi diễn ra các đại lễ, giữ vị trí trung tâm lễ hội.

Bản hòa tấu linh thiêng và niềm vui Tết Trung thu của tuổi thơ

Hằng năm, dân làng Linh Đàm tổ chức lễ hội phụng thờ Đức thánh Bảo Ninh Vương vào ngày 10 tháng Hai và 16 tháng Tám (Âm lịch). Lễ hội tháng Tám Âm lịch mang một sắc thái đặc biệt, bởi đây cũng là thời điểm diễn ra Lễ hóa thánh của Đức thần và đúng vào dịp Tết Trung thu.

Đồng chí Bí thư Chi bộ tổ dân phố số 1 Nguyễn Văn Tuân, (Thứ 2 bên phải), cùng các đại biểu đại diện Đảng ủy, UBND phường cùng nhân dân thành kính tham dự Lễ hội hóa thánh Đức thánh Bảo Ninh Vương. (Ảnh Sen Hoàng)

• Trang nghiêm phần Lễ: Từ sáng sớm, các vị cao niên trong làng khăn áo chỉnh tề cử hành lễ tế khấn cáo thần linh. Mùi hương trầm thơm nức hòa cùng không khí linh thiêng nơi hậu cung. Dân làng cùng du khách thành kính dâng hương, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa.

  Các vị cao niên trong làng thực hiện nghi lễ dâng hương khấn cáo thần linh tại Lễ hội Đức thánh Bảo Ninh Vương. (Ảnh Sen Hoàng)

• Sôi nổi phần Hội: Sau các nghi lễ trang trọng, khoảng sân rộng trước đình bùng nổ với các hoạt động văn hóa dân gian đậm chất vùng sông nước và các tiết mục biểu diễn nghệ thuật truyền thống.

  Tiết mục nghệ thuật truyền thống đặc sắc được dàn dựng công phu, góp phần tôn vinh giá trị văn hóa lâu đời của Lễ hội Đức thánh Bảo Ninh Vương.

  Điểm nhấn làm nên nét đẹp độc đáo nơi đây chính là sự giao thoa giữa tín ngưỡng cổ truyền và niềm vui trẻ thơ. Ngay sau các nghi lễ trang nghiêm ban ngày, không gian sân đình cổ kính về đêm rực rỡ ánh sáng của hàng trăm chiếc đèn ông sao, đèn lồng kéo quân. Tiếng trống hội hòa cùng tiếng trống tùng-rinh rộn rã khi đoàn múa lân – sư – rồng dẫn dắt các em thiếu nhi nô nức rước đèn quanh các ngõ làng và ven bờ đầm thiêng.

• Mâm cỗ Trung thu đầy đặn với bánh nướng, bánh dẻo, chú chó xù bằng bưởi, hồng đỏ, na chín... được chuẩn bị chu đáo ngay tại sân đình. Sau khi dâng lễ lên Đức thánh, người lớn cùng các em nhỏ quây quần phá cỗ. Tiếng cười nói giòn tan của trẻ thơ hòa trong làn gió mát lành từ đầm Linh Đàm thổi vào, tạo nên một bức tranh làng quê yên bình, ấm áp tình làng nghĩa xóm.

  Sự quan tâm sâu sắc của Đảng ủy phường và Chi bộ địa phương

  Để niềm vui Trung thu trọn vẹn và không khí lễ hội diễn ra an toàn, trang trọng, công tác tổ chức luôn nhận được sự chỉ đạo sát sao từ các cấp ủy Đảng.

  Đặc biệt, công tác chăm lo Tết Trung thu cho các cháu thiếu niên, nhi đồng hằng năm luôn là nhiệm vụ trọng tâm, nhận được sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc của Đảng ủy phường Hoàng Liệt và sự sâu sát, trực tiếp của Bí thư Chi bộ Tổ dân phố số 1 Linh Đàm, cùng Ban công tác Mặt trận khu dân cư.

  Đồng chí Nguyễn Viết Cửu, Ủy viên Ban thường vụ, chủ tịch UBMT Tổ quốc phường Hoàng Liệt, trao những phần quà Trung thu ý nghĩa, cho các cháu thiếu niên, nhi đồng tổ dân phố số 1 Linh Đàm.

  Nhờ sự vào cuộc chủ động của Cấp ủy và Chi bộ, kế hoạch tổ chức Đêm hội Trung thu tại sân đình Linh Đàm được xây dựng từ sớm, bảo đảm huy động đầy đủ các nguồn lực xã hội hóa để chuẩn bị quà..., và mâm cỗ Trung thu cho tất cả các em thiếu nhi trên địa bàn, nhất là các cháu có hoàn cảnh khó khăn.

  Bí thư Chi bộ cùng các Đảng viên trong chi bộ trực tiếp tham gia phân công lực lượng bảo đảm an ninh trật tự, vệ sinh môi trường, an toàn giao thông xung quanh khu vực lễ hội trong suốt thời gian diễn ra buổi lễ. Sự hiện diện sâu sát của người đứng đầu Chi bộ không chỉ giúp các hoạt động diễn ra đúng quy định, giữ gìn nét đẹp văn hóa truyền thống, mà còn mang lại một mùa Trung thu ấm áp, trọn vẹn ý nghĩa cho tuổi thơ.

  Một tiết mục nghệ thuật đặc sắc do các diễn viên nhí không chuyên biểu diễn mừng Lễ hội và Tết Trung thu.

  Cùng với nét đẹp tâm linh linh thiêng của Lễ hội Đức thánh Bảo Ninh Vương, sự chăm lo ân cần của Đảng ủy phường Hoàng Liệt và Chi bộ Tổ dân phố số 1 dành cho thế hệ măng non đã và đang trở thành gạch nối bền chặt giữa quá khứ và hiện tại. Đó chính là minh chứng sinh động cho bề dày truyền thống văn hóa, nhân văn và sức sống bền vững của vùng đất Linh Đàm ven đô.