VNVC đưa về vắc xin RSV thế hệ mới, “siêu lá chắn” bảo vệ người lớn trước bệnh hô hấp nguy hiểm

Sự kiện diễn ra chỉ hai tháng sau lễ ký kết nâng tầm hợp tác chiến lược giữa VNVC và Tập đoàn Dược phẩm GSK tại London, dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư Tô Lâm và Đặc phái viên Thương mại Chính phủ Anh Matt Western, qua đó hiện thực hóa hợp tác y tế chiến lược giữa hai quốc gia.

Vắc xin RSV của GSK là vắc xin được phát triển chuyên biệt cho người từ 60 tuổi trở lên và người mắc các bệnh mạn tính. Vắc xin sử dụng thành phần protein đặc hiệu của virus RSV đã được thiết kế ở dạng “hoạt động hiệu quả nhất” và chất bổ trợ đặc biệt hỗ trợ cơ thể tạo đáp ứng miễn dịch ở mức cao tối đa, giúp nhận diện virus sớm và chính xác hơn, từ đó phòng bệnh hiệu quả và bền vững ngay cả ở người có sức khoẻ yếu, cao tuổi hoặc có bệnh nền.

PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng (Bộ Y tế) tiêm vắc xin RSV phòng bệnh cho người lớn tại VNVC Trường Chinh (Hà Nội). Ảnh: Anh Tuấn

Theo nghiên cứu, vắc xin đạt hiệu quả bảo vệ lên đến gần 95% ở người cao tuổi có bệnh nền, giúp tạo “siêu lá chắn” bảo vệ trước virus hợp bào hô hấp đặc biệt nguy hiểm. Hiện vắc xin đã được phê duyệt tại gần 70 quốc gia với hơn 10 triệu liều sử dụng trên toàn thế giới. Vắc xin đã được nhiều tổ chức y khoa trên thế giới khuyến cáo tiêm phòng cho người từ 60 tuổi trở lên. Tại Việt Nam, Hội Tim mạch Việt Nam và Hội Hô hấp Việt Nam đã cập nhật khuyến cáo chuyên môn, đưa phòng ngừa RSV bằng vắc xin vào chiến lược quản lý các bệnh mạn tính phổ biến như phổi tắc nghẽn mạn tính (COPD) và suy tim.

“Vắc xin RSV có lịch tiêm một liều cho người từ 60 tuổi trở lên với hiệu lực bảo vệ cao và kéo dài, do đó có thể được xem là giải pháp đơn giản và hiệu quả, tiết kiệm nhất cho người cao tuổi trước virus gây bệnh nguy hiểm và phổ biến như RSV”, BS Chính nhấn mạnh.

RSV là một trong những nguyên nhân phổ biến gây viêm phổi, viêm tiểu phế quản, suy hô hấp và nhập viện ở tất cả lứa tuổi, đặc biệt ở trẻ em và người cao tuổi. Với người cao tuổi, RSV có thể nhanh chóng tấn công hệ hô hấp, đồng thời kích hoạt cơ chế tăng nặng, gây biến chứng, bùng phát đợt cấp, tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tim mạch nghiêm trọng như suy tim, đột quỵ, nhồi máu cơ tim dẫn đến tử vong. RSV cũng dễ tái nhiễm và đồng nhiễm với các loại virus khác khiến bệnh trở nặng cao.

Tại Việt Nam, các bệnh viện cũng ghi nhận nhiều ca nhiễm RSV, trở nặng và tử vong hàng năm. Như mới đây, tại hội nghị khoa học về gánh nặng RSV và bước tiến phòng ngừa bệnh bằng vắc xin có chất bổ trợ, TS.BS.CKII Phan Thị Xuân, Trưởng khoa Hồi sức tích cực - Chống độc và Trưởng khoa Cấp cứu, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP.HCM chia sẻ ca bệnh lâm sàng 58 tuổi nhập viện vào tháng 8/2025. Bệnh nhân có bệnh nền đái tháo đường, tăng huyết áp và sỏi thận hai bên do mắc RSV, đồng nhiễm Covid-19 và cúm A. Chỉ từ triệu chứng ho và đau ngực phải khi nhập viện, sau vài ngày bệnh nhân diễn tiến nặng, đột quỵ do xuất huyết não, liệt nửa người và tử vong dù được điều trị hồi sức tích cực chuyên sâu.

Thực tế này khiến nhiều người cao tuổi ngày càng lo ngại hơn trong bối cảnh ô nhiễm không khí gia tăng. Bà Phạm Thị Kim Trang (64 tuổi, Hà Nội) cho biết tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng khiến bà thường xuyên khó thở, kể cả khi tập thể dục buổi sáng. Theo bà, môi trường ô nhiễm làm tăng rõ rệt nguy cơ mắc các bệnh hô hấp, đặc biệt ở người cao tuổi và người có bệnh nền như tăng huyết áp, đái tháo đường.

“Nếu không chủ động phòng bệnh, chẳng may mắc bệnh, chi phí nhập viện, điều trị sẽ tốn kém hơn nhiều, chưa kể sức khỏe cũng bị ảnh hưởng”, bà Trang chia sẻ.

Bà Phạm Thị Kim Trang, ở Hà Nội, tiêm vắc xin RSV của GSK tại Hệ thống Tiêm chủng VNVC ngay trong ngày đầu tiên ra mắt. Ảnh: Anh Tuấn

GS.TS.BS Ngô Quý Châu, Chủ tịch Hội Hô hấp Việt Nam, Phó Tổng Giám đốc chuyên môn, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh Hà Nội nhận định: “RSV là tác nhân gây gánh nặng bệnh tật lớn ở người cao tuổi nhưng hiện chưa có thuốc điều trị đặc hiệu. Do đó, phòng ngừa chủ động bằng vắc xin có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo vệ sức khỏe người cao tuổi, đặc biệt là người bệnh mạn tính khi có thể hạn chế nguy cơ biến chứng khó lường cho người bệnh khi nhiễm virus nguy hiểm này”.

Theo GS Châu, vắc xin RSV có chất bổ trợ chuyên biệt cho người cao tuổi, người bệnh nền, giúp giảm nguy cơ nhập viện, biến chứng nặng, đồng thời góp phần giảm quá tải bệnh viện, chi phí y tế và hỗ trợ kiểm soát hiệu quả các bệnh mạn tính đồng mắc như tim mạch, COPD, đái tháo đường…

BS Chính, chuyên gia trong lĩnh vực y tế dự phòng là một trong những người đầu tiên tại Việt Nam tiêm vắc xin RSV dành cho người lớn. Ảnh: Nhân Lê

“Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, đơn vị trong cùng hệ sinh thái y tế sức khoẻ với VNVC cũng đồng thời triển khai tiêm vắc xin RSV giúp người cao tuổi và người có bệnh nền dễ dàng được tiếp cận sớm với giải pháp phòng ngừa chủ động và an toàn”, GS Châu chia sẻ.