Bộ Y tế đề xuất hướng dẫn về phương pháp chế biến dược liệu
![]() |
| Bộ Y tế đã đề xuất hướng dẫn về phương pháp sơ chế dược liệu |
Theo dự thảo, chế biến dược liệu là quá trình sơ chế hoặc phức chế.
Sơ chế dược liệu là quá trình thực hiện một hoặc nhiều thao tác sau: loại tạp, ngâm, rửa, ủ, cắt đoạn, thái phiến, phơi, sấy để tạo thành dược liệu sơ chế.
Phức chế dược liệu là quá trình chế biến theo lý luận của y học cổ truyền hoặc kinh nghiệm dân gian làm thay đổi về chất, lượng và bản chất của dược liệu để tạo thành vị thuốc cổ truyền.
Phụ liệu dùng trong chế biến dược liệu là những nguyên liệu được dùng trong các giai đoạn của quá trình chế biến nhằm tăng thêm tác dụng điều trị hoặc hạn chế tác dụng không mong muốn hoặc thay đổi mùi, vị của dược liệu.
Phương pháp chế biến dược liệu
Tại dự thảo, Bộ Y tế đã đề xuất hướng dẫn về phương pháp sơ chế dược liệu bao gồm: Phương pháp loại tạp; phương pháp ngâm; phương pháp rửa; phương pháp ủ; phương pháp thái phiến, cắt đoạn; phương pháp phơi và phương pháp sấy.
Phương pháp phức chế bao gồm: Phương pháp sao qua; phương pháp sao vàng; phương pháp sao vàng cháy cạnh; phương pháp sao vàng hạ thổ; phương pháp sao đen; phương pháp sao cháy; phương pháp chích rượu; phương pháp chích gừng; phương pháp chích muối; phương pháp chích giấm; phương pháp chích mật ong; phương pháp sao cám; phương pháp sao cách gạo; phương pháp sao cách bột văn cáp; phương pháp sao cách cát; phương pháp sao cách đất; phương pháp nung kín; phương pháp nung hở; phương pháp hỏa phi; phương pháp nướng; phương pháp ngâm; phương pháp ủ; phương pháp thủy phi; phương pháp chưng; phương pháp đồ; phương pháp nấu.
Cụ thể ở phương pháp nấu, Bộ Y tế hướng dẫn: Dược liệu được làm mềm, cho vào nồi loại to xếp dưới loại nhỏ xếp ở trên. Đổ ngập nước hoặc dịch phụ liệu (trên mức dược liệu 5 cm). Sau khi đun sôi thì duy trì nấu ở nhiệt độ sôi âm ỉ cho tới khi dược liệu chín kỹ. Thường xuyên đảo và bổ sung nước để dịch phụ liệu được tiếp xúc đều tới từng dược liệu. Khi dược liệu đã chín đun cho cạn còn khoảng 1/3 dịch, lấy dịch nấu để riêng, dược liệu để nguội, thái lát (dày 1 - 2mm). Tẩm dịch nấu (nếu có) và sấy cho tới khô.
Phương pháp sao vàng: Đun lửa nhỏ chảo nóng khoảng 100-160°C, cho dược liệu vào, đảo đều, nhanh đến khi mặt ngoài dược liệu có màu vàng hoặc màu sẫm hơn so với dược liệu chưa sao, bẻ phiến dược liệu, bên trong vẫn giữ nguyên màu. Lấy ra, để nguội, đóng gói. Sao lửa tăng từ từ, đều lửa không quá mạnh gây cháy xém. Những dược liệu có màu tối hơn màu vàng (như: màu nâu, xanh, lục, vàng cam, đỏ...), quá trình sao phải không có khói do cháy; vị thuốc phải có màu khác rõ rệt so với màu dược liệu khi chưa sao, nhưng không được có màu đen do cháy.
Phương pháp sao vàng hạ thổ: Chuẩn bị hố đất, mỗi chiều dài khoảng 25 - 30 cm, trải lớp vải thô, cho vị thuốc được sao vàng vào hố, phủ lớp vải lên trên. Để yên khoảng 30 phút. Lấy thuốc ra, tãi mỏng đến khô. Đóng gói.
Phụ liệu chế biến
Dự thảo nêu rõ, phụ liệu dùng trong chế biến bao gồm: Cám gạo, gạo, nước vo gạo, giấm, rượu hoặc ethanol dược dụng, dầu vừng, dịch gừng tươi (Sinh khương), mật ong, văn cáp (bột vỏ hàu, hến) hoặc hoạt thạch, muối ăn, phèn chua, nước vôi, cát, đất, dịch vị thuốc.
Mời bạn đọc xem toàn văn dự thảo và góp ý tại đây.
Tin liên quan
Triển khai tốt công tác y tế trong suốt thời gian diễn ra Đại hội XIV của Đảng
14:40 | 22/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Dự báo thời tiết ngày 22/1/2026: Bắc Bộ mưa rét, vùng núi cao đề phòng băng giá
05:30 | 22/01/2026 Môi trường xanh
Ban hành phác đồ điều trị 16 bệnh phổ biến: Kết hợp tinh hoa y học cổ truyền và hiện đại
14:45 | 21/01/2026 Y học cổ truyền
Cùng chuyên mục
Chính sách miễn viện phí cho người dân là giải pháp “đột phá trong đột phá”
23:17 | 22/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Danh sách Ủy viên chính thức và Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV
22:26 | 22/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Bệnh viện Đa khoa Xanh Pôn và bước chuyển mình mạnh mẽ trong kỷ nguyên y tế số
09:46 | 22/01/2026 Tin tức
Ford Việt Nam đạt kỷ lục bán hàng 2025, vinh dự nhận Bằng khen của Thủ Tướng
13:02 | 21/01/2026 Tin tức
Chăm sóc sức khỏe nhân dân toàn diện, từ sớm, từ xa và ngay từ cơ sở
09:54 | 21/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị người bệnh đột quỵ tại Việt Nam
21:07 | 20/01/2026 Sức khỏe
Các tin khác
[Infographic] Ba đột phá chiến lược để thực hiện mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn tới
16:34 | 20/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Bổ nhiệm tân Giám đốc Bệnh viện Đa khoa vùng Tây Nguyên
10:11 | 20/01/2026 Tin tức
Ngành y tế bảo đảm nhân lực, trang thiết bị phục vụ Đại hội XIV của Đảng
22:49 | 19/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Những món quà xuân ấm áp đến với học sinh nghèo vượt khó tại Cần Đước
20:50 | 19/01/2026 Tin tức
Chuẩn hóa quản lý chất lượng y tế: Bệnh viện Thiện Hạnh đạt song hành hai chứng chỉ ISO quốc tế
19:43 | 19/01/2026 Tin tức
[Infographic] Một số nội dung quan trọng tại Đại hội lần thứ XIV của Đảng
17:53 | 19/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Bộ Y tế kiểm tra công tác trực cấp cứu, khám chữa bệnh phục vụ Đại hội XIV của Đảng
21:33 | 18/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Hà Nội triển khai mô hình "trạm y tế 4.0", mở rộng chăm sóc sức khỏe từ cơ sở
07:00 | 18/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Ngành y tế Hà Nội sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ y tế phục vụ Đại hội XIV của Đảng
21:58 | 17/01/2026 Dấu ấn Việt Nam
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
21:37 | 17/01/2026 Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho 200 người dân xã Thường Phước
5 ngày trước Tin tức
Chi hội Nam y tỉnh An Giang tổng kết hoạt động năm 2025, đề ra mục tiêu phát triển vững mạnh trong năm 2026
05-01-2026 09:00 Tin tức
Hội Nam y Việt Nam: Dấu ấn hoạt động năm 2025 và mục tiêu trọng tâm năm 2026
27-12-2025 19:00 Hoạt động hội
Viện Nghiên cứu Y Dược học Tuệ Tĩnh: Trang trọng Lễ kỷ niệm 5 năm thành lập và Hội thảo khoa học Kế thừa di sản Đại Danh y Tuệ Tĩnh
21-12-2025 21:05 Hoạt động hội
Lan tỏa phong trào thi đua khi trí thức, nhà khoa học và doanh nghiệp cùng đồng hành
21-12-2025 07:28 Hoạt động hội


