Chạy đua trong đêm, ghép thần kinh bảo quản giữ cơ hội đi lại cho công nhân mỏ

Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ trao đổi với bệnh nhân.

Một nam công nhân 37 tuổi được chuyển đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức trong tình trạng đa chấn thương sau tai nạn lao động tại mỏ than. Một khối đá lớn đè trực tiếp vào vùng mông gây vết thương hở rộng, dập nát nghiêm trọng phần mềm. Ngay sau tai nạn, người bệnh mất hoàn toàn vận động chi dưới bên tổn thương và được sơ cứu tại bệnh viện địa phương trước khi chuyển lên Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức.

Khoảng 15 giờ sau tai nạn, bệnh nhân đến Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Ngay lập tức, các bác sĩ Khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ phối hợp cùng các chuyên gia Chấn thương chỉnh hình và Gây mê hồi sức tiến hành hội chẩn, xây dựng phương án điều trị. Một bàn mổ vi phẫu được chuẩn bị với đầy đủ hệ thống kính hiển vi phẫu thuật và trang thiết bị hiện đại nhằm xử trí tối đa các tổn thương ngay trong cấp cứu.

Sau khi kiểm soát chảy máu, cắt lọc tổ chức dập nát và bộc lộ toàn bộ vùng tổn thương, ê-kíp phẫu thuật xác định dây thần kinh tọa đã bị đứt rời hoàn toàn. Hai đầu thần kinh co rút, để lại khoảng khuyết gần 4cm nên không thể khâu nối trực tiếp.

Thạc sĩ, bác sĩ Trần Ngọc Vân, thành viên ê-kíp phẫu thuật cho biết: "Đây là thời điểm khó khăn nhất của ca mổ. Nếu chỉ xử lý vết thương rồi đóng lại, người bệnh gần như sẽ không còn cơ hội phục hồi chức năng tốt. Tuy nhiên, nếu lấy thần kinh tự thân để ghép thì phải tạo thêm một tổn thương mới trên cơ thể người bệnh. Ê-kíp đã phải cân nhắc rất kỹ để lựa chọn giải pháp tối ưu".

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, Trưởng khoa Phẫu thuật Hàm mặt và Tạo hình thẩm mỹ, tổn thương thần kinh tọa đoạn cao luôn là một trong những thách thức lớn nhất của vi phẫu thần kinh.

Khác với mạch máu có thể lưu thông ngay sau khi nối, thần kinh cần nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tái sinh. Trung bình mỗi ngày, sợi thần kinh chỉ phát triển khoảng 1mm, trong khi khoảng cách từ vùng mông đến bàn chân rất dài. Nếu trì hoãn tái tạo thần kinh quá lâu, các cơ và bản vận động sẽ dần thoái hóa, làm giảm đáng kể khả năng hồi phục.

Đoạn thần kinh trong Ngân hàng Mô được sử dụng mổ ghép cho bệnh nhân.

Sau khi hội chẩn toàn tua trực và xin ý kiến lãnh đạo bệnh viện, ê-kíp quyết định triển khai kỹ thuật ghép thần kinh bảo quản. Ngay trong đêm, Ngân hàng mô Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức được huy động để cung cấp đoạn thần kinh bảo quản phục vụ ca mổ.

Dưới kính hiển vi vi phẫu, các phẫu thuật viên đã ghép đoạn thần kinh bảo quản vào khoảng khuyết gần 4cm, tạo cầu nối để các sợi thần kinh của chính người bệnh có thể tái sinh trong thời gian tới. Việc sử dụng thần kinh bảo quản giúp tránh phải lấy thêm thần kinh lành từ cơ thể người bệnh, hạn chế thêm tổn thương và mở ra thêm một lựa chọn trong điều trị các tổn thương thần kinh phức tạp.

Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Hồng Hà, sự phát triển của Ngân hàng mô đã tạo điều kiện để nhiều kỹ thuật tái tạo hiện đại được triển khai, góp phần mang lại thêm cơ hội điều trị cho những bệnh nhân bị mất mô, mất gân, xương, sụn hoặc thần kinh sau chấn thương nặng.

Sau 10 ngày điều trị, người bệnh tỉnh táo, toàn trạng ổn định, vết thương liền tốt và chưa ghi nhận dấu hiệu nhiễm trùng. Bệnh nhân sẽ tiếp tục được phục hồi chức năng tích cực và theo dõi định kỳ trong 1 tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng, 18 tháng và 24 tháng để đánh giá quá trình tái sinh thần kinh và khả năng phục hồi chức năng chi dưới.

Theo bác sĩ Hà, đây là kỹ thuật lần đầu được triển khai tại Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức. Theo hiểu biết hiện nay của nhóm điều trị, đây cũng có thể là một trong những trường hợp đầu tiên được áp dụng trong cấp cứu tại Việt Nam.

Ca phẫu thuật hy hữu này là kết quả của sự phối hợp giữa nhiều chuyên khoa cùng hệ thống Ngân hàng mô và kỹ thuật vi phẫu hiện đại, mở thêm hy vọng cho những người bệnh không may gặp các tổn thương thần kinh ngoại biên đặc biệt phức tạp.