Không có loại thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe

Sự bùng nổ của các sản phẩm nicotine thế hệ mới đang đặt giới trẻ trước những cạm bẫy nghiện ngập tinh vi. Trong khi các nghiên cứu đã chứng minh, không có loại thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe.
Không có loại thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe
Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. (Ảnh: DUY LINH)

Ngày 21/10, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan trình bày tờ trình về Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá.

Các chuyên gia y tế cho rằng: Việc sửa đổi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá là cơ hội để tăng cường các biện pháp phòng, chống tác hại của thuốc lá hiện có, đồng thời đưa vào áp dụng thêm các biện pháp dựa trên bằng chứng nhằm giảm tiêu thụ thuốc lá, qua đó tiếp tục phát huy những thành tựu rất đáng kể mà Việt Nam đã đạt được trong lĩnh vực này trong những năm gần đây.

Theo các báo cáo từ Tổ chức Giám sát ngành công nghiệp thuốc lá toàn cầu (STOP), không chỉ dừng lại ở thuốc lá điếu, nhiều năm gần đây, các tập đoàn đa quốc gia đã và đang tích cực mở rộng hệ sinh thái các sản phẩm nicotine. Họ khai thác tối đa tâm lý tò mò, thích thể hiện bản thân, khẳng định phong cách và chuộng công nghệ của thanh thiếu niên thông qua ngụy trang bằng kiểu dáng hiện đại. Các thiết bị được tạo hình như thiết bị USB, thỏi son, hộp kẹo hay túi ngậm nhỏ đặt dưới môi. Các chất gây nghiện cũng "bọc đường" bằng hương vị từ trái cây, kẹo ngọt đến trà sữa, bạc hà… được thêm vào nhằm che giấu vị đắng khó chịu nguyên bản của nicotine. Mùi hương dễ chịu đánh lừa giác quan, làm suy giảm nhận thức về rủi ro và biến một chất gây nghiện độc hại trở nên thân thuộc, vô hại.

Mặt khác, với sự phát triển như vũ bão của công nghệ, các sản phẩm gây nghiện xuất hiện dày đặc trên các nền tảng mạng xã hội như TikTok, Facebook, Instagram thông qua hình thức review (đánh giá sản phẩm/chia sẻ trải nghiệm sử dụng) hoặc unboxing (khui/đập hộp sản phẩm) của các KOC/KOL (người tiêu dùng có ảnh hưởng). Việc tiếp thị biến tướng và kinh doanh trực tuyến giúp sản phẩm tiếp cận trực tiếp từng thanh thiếu niên, từng bước "bình thường hóa" hành vi sử dụng nicotine trong môi trường học đường.

Không có loại thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe
Hoạt động hưởng ứng Ngày thế giới không thuốc lá năm 2026 tại Hải Phòng. (Ảnh: HOÀNG HẢO)

Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khẳng định: Mọi hình thức sử dụng thuốc lá và nicotine đều có hại và không có loại thuốc lá nào là an toàn. Dù khác nhau về cơ chế hoạt động, thành phần hay mức độ phơi nhiễm hóa chất, các sản phẩm này đều chứa đựng nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng.

Sử dụng thuốc lá tiếp tục là một trong những thách thức nghiêm trọng nhất đối với sức khỏe công cộng tại nhiều quốc gia, đặc biệt là các nước đang phát triển. Theo Báo cáo xu hướng toàn cầu của WHO năm 2024, thuốc lá gây ra hơn 8 triệu ca tử vong mỗi năm, trong đó có khoảng 1,6 triệu người không hút thuốc nhưng tử vong do hít phải khói thuốc thụ động.

Theo kết quả từ nghiên cứu Gánh nặng bệnh tật toàn cầu năm 2021 của WHO, ước tính Việt Nam có hơn 84.500 ca tử vong do hút thuốc lá chủ động và 18.800 ca tử vong do hút thuốc thụ động. Năm 2024 ước tính chi phí y tế và kinh tế hằng năm do thuốc lá gây ra ở Việt Nam lên tới 108.700 tỷ đồng, tương đương 1,14% GDP. Ngoài ra, chi phí ô nhiễm môi trường do thuốc lá (phá rừng, rác thải nhựa, ô nhiễm nước biển...) ước tính là 99.000 tỷ đồng/năm (tương đương 1,04% GDP). Tổng cộng, thuốc lá "đốt" hơn 2% GDP mỗi năm, tạo gánh nặng kép lên y tế và môi trường.

Trong đó, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng ngày càng “lộ rõ” những mối nguy đối với sức khỏe. Nicotine trong thuốc lá điện tử gây nghiện mạnh và các tác hại cấp tính như tăng nhịp tim, tăng huyết áp và thậm chí là đổ mồ hôi, buồn nôn và tiêu chảy trong những trường hợp nghiêm trọng. Thuốc lá điện tử cũng chứa các chất độc hại như aceton, acrolein, acet-aldehyde, formaldehyde, các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, hydrocacbon thơm đa vòng, nitrosamine, và kim loại (nồng độ chì, crom, niken và fomandehit được tìm thấy trong một số khói của một số sản phẩm thuốc lá điện tử ở mức bằng và cao hơn thuốc lá điếu thông thường).

Thuốc lá điện tử và một số loại thuốc lá nung nóng mới phát sinh, có sử dụng nhiều hương liệu, hóa chất không phải là từ nguyên liệu lá thuốc lá điếu thông thường. Nguyên liệu phối trộn nhiều loại thành phần khác nhau nên có thể bị lợi dụng để sử dụng ma túy.

Không có loại thuốc lá nào là an toàn cho sức khỏe
Thông điệp kêu gọi mọi người dân không nên sử dụng thuốc lá. (Ảnh: QUANG MINH)

Một sản phẩm cũng cần quan tâm đó là túi ngậm nicotine, một sản phẩm chứa chất dạng bột bao gồm nicotine tự nhiên hoặc tổng hợp, các chất tạo hương và một số thành phần khác, thường gồm: chất tạo ngọt, các acid hữu cơ, chất giữ ẩm, các chất tạo cảm giác mát lạnh. Những tác hại đáng chú ý gồm: gây nghiện nicotine, gây tổn thương niêm mạc miệng, ảnh hưởng đến hệ tim mạch, ảnh hưởng đến sự phát triển não bộ ở thanh thiếu niên, nguy cơ gây ngộ độc nicotine…

Đáng chú ý, túi ngậm nicotine thường có kích thước nhỏ, dễ che giấu, được thiết kế với bao bì bắt mắt và nhiều hương vị hấp dẫn, khiến thanh thiếu niên dễ tò mò, thử sử dụng và hình thành thói quen lệ thuộc nicotine. Sự đa dạng về hương vị của túi ngậm nicotine được cho là một yếu tố quan trọng góp phần làm tăng sức hấp dẫn và mức độ chấp nhận sản phẩm ở thanh thiếu niên. Ngành công nghiệp đóng gói và kinh doanh các sản phẩm túi ngậm nicotine như những sản phẩm tiêu dùng hấp dẫn, làm gia tăng nguy cơ bắt đầu sử dụng, duy trì tình trạng nghiện và làm tăng tổng thể mức độ gây hại đối với sức khỏe cộng đồng.

Các sản phẩm thuốc lá và nicotine mới đang không ngừng biến đổi với những hình thức ngày càng đa dạng, tinh vi và khó nhận diện. Các sản phẩm này không chỉ thay đổi về kiểu dáng, hương vị, cách thức sử dụng mà còn liên tục biến đổi về thành phần hóa học.

Theo báo cáo của Nhóm nghiên cứu về quản lý sản phẩm thuốc lá thuộc Tổ chức Y tế thế giới (WHO TobReg), một số sản phẩm mới thậm chí không chứa nicotine mà sử dụng các chất có cấu trúc hóa học hoặc hoạt tính dược lý tương tự nicotine, điển hình như 6-methylnicotine. Một số bằng chứng tiền lâm sàng còn cho thấy 6-methylnicotine có thể mạnh và độc hơn nicotine và gây lệ thuộc.

Điều này cho thấy những nguy cơ đối với sức khỏe không chỉ giới hạn ở các sản phẩm thuốc lá và nicotine đã biết, mà còn có thể xuất hiện từ những sản phẩm mới với thành phần và tác động chưa được nghiên cứu đầy đủ. Chính vì vậy, cần phải cấm toàn diện thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng, túi ngậm nicotine, shisha và các sản phẩm thuốc lá mới khác, kể cả những sản phẩm có thể xuất hiện trong tương lai.

Tiến sĩ Angela Pratt, Trưởng Văn phòng đại diện Tổ chức Y tế thế giới tại Việt Nam khẳng định: Có rất nhiều bằng chứng cho thấy nicotine có khả năng gây nghiện, đồng thời gây những tác động có hại đến não bộ, sự phát triển nhận thức cũng như sức khỏe tâm thần của người trẻ. Vì vậy, cần phải có cơ chế cấm các sản phẩm này để bảo vệ thế hệ tương lai của Việt Nam trước những tác hại của các sản phẩm này, cũng như những nguy cơ nghiện nicotine mà chúng có thể gây ra.

(Theo nhandan.vn)

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 7/11/2026: Cả nước mưa rào và rải rác dông

Dự báo thời tiết ngày 7/11/2026: Cả nước mưa rào và rải rác dông

Dự báo thời tiết ngày 7/11/2026 các khu vực trên cả nước theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Trung ương.

Cùng chuyên mục

Hội chứng thị giác màn hình khi ngồi máy tính thường xuyên

Hội chứng thị giác màn hình khi ngồi máy tính thường xuyên

Khô mắt, nhìn mờ, đau đầu, nhức mỏi mắt sau nhiều giờ sử dụng máy tính, điện thoại là những dấu hiệu thường bị bỏ qua. Các bác sĩ cảnh báo, đây có thể là biểu hiện của hội chứng thị giác màn hình, tình trạng ngày càng phổ biến trong cuộc sống hiện đại.
Kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ bao bì

Kiểm soát nguy cơ mất an toàn thực phẩm từ bao bì

Vật liệu bao bì không phù hợp hoặc được sử dụng sai điều kiện khuyến cáo có thể làm thôi nhiễm các chất vào thực phẩm, gây nguy cơ ảnh hưởng sức khỏe người tiêu dùng.
Giải bài toán “giờ vàng” trong cấp cứu đột quỵ

Giải bài toán “giờ vàng” trong cấp cứu đột quỵ

Với sự hỗ trợ về chuyên môn của các chuyên gia Trung tâm Đột quỵ (Bệnh viện Bạch Mai), Bệnh viện đa khoa tỉnh Thanh Hóa đang từng bước xây dựng mạng lưới cấp cứu đột quỵ tại tuyến cơ sở, đem lại cơ hội được cứu chữa kịp thời cho những người không may bị đột quỵ não.
Sau tuổi 40, nhiều người mắc sai lầm khi tự cắt kính lão

Sau tuổi 40, nhiều người mắc sai lầm khi tự cắt kính lão

Nhiều người sau tuổi 40 thấy khó đọc sách, nhìn điện thoại liền tự đi cắt kính mà không khám chuyên khoa. Các bác sĩ cảnh báo, thói quen này có thể khiến người bệnh sử dụng kính sai độ, bỏ sót những bất thường về mắt.
Súc miệng bằng dầu dừa có thực sự tốt như lời đồn?

Súc miệng bằng dầu dừa có thực sự tốt như lời đồn?

Trước khi kem đánh răng xuất hiện, đã có dầu dừa. Khi chưa có bàn chải đánh răng trong tay, người xưa đã dùng dầu để súc và đảo qua lại giữa các kẽ răng…
Cách dùng gừng hỗ trợ giảm cholesterol (mỡ máu)

Cách dùng gừng hỗ trợ giảm cholesterol (mỡ máu)

Gừng không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn là vị thuốc quý kết hợp hài hòa giữa Đông y và Tây y, hỗ trợ kiểm soát mỡ máu, giảm cholesterol xấu và bảo vệ sức khỏe tim mạch...

Các tin khác

Hay bị khó ngủ, chuột rút, bổ sung magie như thế nào?

Hay bị khó ngủ, chuột rút, bổ sung magie như thế nào?

Hay bị khó ngủ, chuột rút có thể liên quan đến nhiều nguyên nhân, trong đó có thiếu magie. Bổ sung đúng cách giúp đáp ứng nhu cầu cơ thể và hỗ trợ sức khỏe cơ bắp.
Chăm sóc mắt cho học sinh

Chăm sóc mắt cho học sinh

Những năm gần đây, tật khúc xạ ở học sinh, nhất là cận thị học đường ngày càng được quan tâm. Vì vậy, cần chú trọng phát hiện sớm, khám mắt định kỳ và nâng cao nhận thức về chăm sóc mắt cho thế hệ trẻ từ gia đình đến nhà trường.
Từ câu chuyện riêng, lan tỏa thông điệp “ Ưu tiên bảo vệ mình là bảo vệ điều mình ưu tiên”

Từ câu chuyện riêng, lan tỏa thông điệp “ Ưu tiên bảo vệ mình là bảo vệ điều mình ưu tiên”

MSD Việt Nam triển khai chiến dịch nâng cao nhận thức về HPV với thông điệp “Ưu tiên bảo vệ mình là bảo vệ điều mình ưu tiên”, khuyến khích phụ nữ chủ động quan tâm đến sức khỏe bản thân giữa nhiều vai trò và ưu tiên trong cuộc sống.
Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 đứng số 1 toàn TP.HCM về chất lượng y khoa, công nghệ cao, sử dụng bảo hiểm y tế ở mức cao

Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 đứng số 1 toàn TP.HCM về chất lượng y khoa, công nghệ cao, sử dụng bảo hiểm y tế ở mức cao

Sở Y tế TP.HCM vừa công bố kết quả chấm điểm chất lượng chuyên môn và toàn diện của gần 300 phòng khám trên địa bàn, Phòng khám Đa khoa Tâm Anh Quận 7 thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh xếp hạng Nhất.
Thực phẩm giúp tăng sức đề kháng vào mùa lạnh

Thực phẩm giúp tăng sức đề kháng vào mùa lạnh

Mùa Đông, thời tiết lạnh và những cơn mưa thất thường có thể ảnh hưởng đến sức khỏe, đặc biệt là trẻ em. Đây cũng là thời điểm các bạn cần chú ý chăm sóc bản thân, ăn uống đủ chất để có năng lượng học tập, vui chơi và hỗ trợ cơ thể chống lại những tác động bất lợi của thời tiết.
Chủ động phòng bệnh não mô cầu

Chủ động phòng bệnh não mô cầu

Bệnh não mô cầu đang có xu hướng gia tăng ở cả trẻ em và người lớn. Đây là căn bệnh có diễn tiến nhanh, nguy hiểm, bệnh nhân có thể tử vong chỉ sau vài ngày nếu không được điều trị kịp thời. Người dân cần sớm nhận biết triệu chứng của bệnh để có những biện pháp can thiệp y tế đúng lúc, tránh bệnh trở nặng mới nhập viện điều trị.
5 nhóm thực phẩm giúp não bộ khỏe mạnh

5 nhóm thực phẩm giúp não bộ khỏe mạnh

Một chế độ ăn uống khoa học không chỉ giúp cơ thể khỏe mạnh mà còn hỗ trợ trí nhớ, khả năng tập trung và học tập hiệu quả. Cùng khám phá những thực phẩm giàu dinh dưỡng, tốt cho não bộ mà các bạn có thể bổ sung vào thực đơn hằng ngày nhé!
Bộ Y tế yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn trường học

Bộ Y tế yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn trường học

Bộ Y tế đề nghị các địa phương tăng cường kiểm tra, giám sát đơn vị cung cấp thực phẩm, suất ăn trường học, đồng thời yêu cầu công khai thực đơn, kiểm soát chặt an toàn thực phẩm trong toàn bộ quy trình.
Bị suy thận độ 3 cần lưu ý gì về chế độ ăn uống?

Bị suy thận độ 3 cần lưu ý gì về chế độ ăn uống?

Người bị suy thận phải điều chỉnh chế độ ăn để hỗ trợ chức năng thận, giảm gánh nặng và duy trì sức khỏe tốt...
Mắc cúm A nên ăn gì và hạn chế thực phẩm nào?

Mắc cúm A nên ăn gì và hạn chế thực phẩm nào?

Khi mắc cúm A, cơ thể thường mệt mỏi, chán ăn và dễ mất nước. Lựa chọn thực phẩm giàu dinh dưỡng, dễ tiêu hóa và uống đủ nước sẽ giúp người bệnh duy trì thể lực, hỗ trợ quá trình hồi phục.
Xem thêm
Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Lễ ra mắt Chi hội Nam y người H’Mông Tâm Bình An: Nơi hội tụ tinh hoa tri thức bản địa và khát vọng phụng sự cộng đồng

Trong dòng chảy ngàn năm của nền y học dân tộc Việt Nam, Nam y không chỉ là những bài thuốc quý hay những phương pháp chữa bệnh được lưu truyền qua nhiều thế hệ. Đó còn là sự kết tinh của tri thức dân gian, kinh nghiệm thực tiễn, đạo lý nhân văn và tinh thần tận tụy vì sức khỏe nhân dân. Đặc biệt tại vùng đất Tây Bắc – nơi hội tụ không gian văn hóa đa dạng cùng nguồn tài nguyên dược liệu phong phú – việc kết nối những người làm nghề, yêu nghề và tâm huyết với tri thức bản địa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo tồn di sản y học cổ truyền.
Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Chi hội Nam Y Văn phòng tổ chức sinh hoạt định kỳ thành công tốt đẹp tại Phú Thọ

Ngày 31/10 và 01/11 vừa qua, Chi hội Nam Y Văn phòng đã tổ chức thành công chuyến sinh hoạt định kỳ kết hợp tham quan, học tập và tổng kết công tác hội tại khu vực Đảo Ngọc Xanh (Thanh Thủy, Phú Thọ). Sự kiện có sự tham dự và phát biểu chỉ đạo quan trọng của TTND.GS.TS Trương Việt Bình - Chủ tịch Hội Nam Y Việt Nam.
Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Lan tỏa yêu thương: Hơn 220 triệu đồng chăm sóc sức khỏe và tặng quà người cao tuổi tại xã Đồng Hỷ

Thiết thực hưởng ứng Tháng hành động vì Người cao tuổi Việt Nam và Ngày Quốc tế Người cao tuổi (01/10), Trạm Y tế xã Đồng Hỷ phối hợp cùng Chi hội Nam y tỉnh Thái Nguyên tổ chức đợt cao điểm khám sức khỏe, tư vấn điều trị và trao tặng những phần quà ý nghĩa cho đông đảo người cao tuổi trên địa bàn. Chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, thể hiện đạo lý "Uống nước nhớ nguồn" và sự quan tâm thiết thực đến sức khỏe của thế hệ đi trước.
Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam: Đẩy mạnh thi đua khen thưởng, hoạt động thiện nguyện và mở rộng hợp tác quốc tế

Ngày 24/10/2026, tại Văn phòng Hội Nam y Việt Nam (E23 khu đấu giá Yên Xá, Hà Đông), Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam đã tổ chức hội nghị trọng thể dưới sự chủ trì của Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam. Hội nghị tập trung thảo luận, thống nhất các nội dung trọng tâm về công tác thi đua khen thưởng nhân kỷ niệm 10 năm thành lập Hội, triển khai công tác thiện nguyện xã hội và đẩy mạnh hoạt động hợp tác quốc tế trong lĩnh vực y học cổ truyền.
TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

TTND.GS.TS Trương Việt Bình chỉ đạo nhiều nhiệm vụ trọng tâm tại Hội nghị Ban Thường vụ Quý III/2026

Tại Hội nghị Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam Quý III năm 2026 diễn ra vào ngày 04/10/2026, Thầy thuốc Nhân dân, Giáo sư, Tiến sĩ Trương Việt Bình – Chủ tịch Hội Nam y Việt Nam đã có bài phát biểu chỉ đạo quan trọng, định hướng chiến lược cho các hoạt động của Hội trong Quý IV năm 2026 và chặng đường phát triển tiếp theo.
Phiên bản di động