Đắk Lắk: Nguy cơ “vỡ trận” sầu riêng trước tình trạng thiếu thống nhất giá mua bán

Dù còn tới vài tháng nữa mới bước vào chính vụ sầu riêng, nhưng nhiều thương lái đã đến các nhà vườn hỏi mua. Điển hình như gia đình anh Nguyễn Lê Duy (ở xã Ea Tar, huyện Cư M’gar). Anh Duy có hơn 10 ha sầu riêng Dona, khoảng một tháng trước, đã có thương lái đến hỏi mua cả vườn với giá 60.000 đồng/kg. Do diện tích sầu riêng lớn, công chăm sóc thu hoạch nhiều, trong khi giá thu mua khá cao nên anh quyết định bán bớt 3 ha với giá 3,6 tỷ đồng.

Nông dân thu hoạch sầu riêng. Ảnh minh hoạ: T.H

Gia đình anh Trịnh Văn Thanh (ở xã Ea Tân, huyện Krông Năng) có 1 ha sầu riêng Ri6. Anh cho hay, cách đây ít ngày, có người vào hỏi mua cả vườn sầu riêng với giá 65.000 đồng/kg, anh liền chốt bán. Hai bên đã chốt năng suất khoảng 15 tấn quả với giá 975 triệu đồng. Anh Thanh nhận cọc 400 triệu đồng, số còn lại sẽ nhận đủ khi thương lái cắt sầu riêng.

Tình trạng bán non vườn sầu riêng đã xuất hiện từ nhiều năm nay với nhiều hình thức. Sau khi hai bên chốt giá bán, thương lái đặt cọc tiền và đảm nhận chăm sóc đến khi thu hoạch, thu xong thì trả vườn lại cho chủ. Mặc dù đỡ công chăm sóc, nhưng hình thức này có những thiệt hại cho người trồng sầu riêng. Đó là có trường hợp, sau khi chốt giá, người mua thường bón phân, sử dụng thuốc hóa học quá đà để kích trái khiến cây bị suy kiệt, giảm năng suất vụ sau, giảm tuổi thọ cây.

Còn về phía thương lái, hình thức mua non vườn sầu riêng cũng gặp không ít rủi ro bởi không dự báo được giá bán. Những năm trước, từng có vườn khi chốt bán giá cao nhưng đến chính vụ giá xuống thấp, nhiều thương lái đành bỏ cọc, không cắt sầu riêng nữa…

Dù còn tới vài tháng nữa mới bước vào chính vụ sầu riêng, nhưng nhiều thương lái đã đến các nhà vườn hỏi mua. Ảnh minh hoạ: T.H

Ông Vũ Đức Côn, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cho biết, Hiệp hội đang vận động nông dân cần tỉnh táo trước những khung giá “giăng bẫy”, nên cân nhắc mức giá hợp lý để nhanh chóng tiêu thụ được sầu riêng.

Cảnh “được giá mất mùa, được mùa mất giá” của nông sản Tây Nguyên tái diễn do quan hệ thiếu thống nhất giá mua bán ở các vụ thu hoạch. Cụ thể với sầu riêng, trước vụ, người nông dân toan tính công chăm sóc, luôn đưa ra giá bán cao. Một số thương lái lợi dụng tâm lý này, “đồn thổi” giá tăng. Khi vào chính vụ, sầu riêng chín rộ, thương lái “trở mặt” không mua, nông dân đành phải bấm bụng bán tháo. Trong khi đó, theo một đơn vị thu mua nông sản tại TP. Buôn Ma Thuột nhìn nhận. Do các chi phí làm hàng xuất khẩu khá cao. Nếu mua được dưới 60.000 đồng/kg, doanh nghiệp mới an tâm có lãi. Vì vậy khi nông dân đưa giá bán quá cao tại vườn thì thương lái không thể mua.

Theo ông Vũ Đức Côn, áp lực giá tăng và mùa vụ thu hoạch đã đến đang là bài toán khẩn với nông dân trồng sầu riêng. Cần phải có nhanh biện pháp vừa bảo đảm nguồn thu nhập tốt cho nông dân, vừa cân đối các thương lái, doanh nghiệp làm hàng.

Thống kê từ Hiệp hội Sầu riêng Đắk Lắk cho thấy, sau Lễ hội Sầu riêng Krông Pắc, diện tích sầu riêng toàn tỉnh đã tăng lên hơn 22.000 ha, với sản lượng dự kiến khoảng 200.000 tấn/năm. Bình quân các doanh nghiệp vào vụ cần xuất 460 container sầu riêng giá trị cao. Những con số này là một thách thức rất lớn cho địa phương, cần có sách lược đầu tư, chuẩn bị tốt nhất, mới có thể giúp doanh nghiệp và người nông dân chủ động và hợp tác phát triển ở mỗi vụ mùa thu hoạch.