Giải pháp phát triển thị trường dược phẩm trong nước

Tại hội thảo, ông Chu Đăng Trung, Trưởng phòng Pháp chế - hội nhập, Cục Quản lý dược (Bộ Y tế) thông tin, một trong những điểm nhấn của dự thảo sửa đổi luật lần này là quản lý chặt chẽ giá thuốc nhằm bình ổn thị trường thuốc theo quy định của Luật Giá 2023 và bảo đảm tính đặc thù của Luật Dược.

Theo đó, Luật sửa đổi, bổ sung Luật Dược năm 2016 thể chế toàn bộ các cơ chế chính sách đặc biệt, đặc thù trong giai đoạn Covid-19; đẩy mạnh phát triển công nghiệp dược (đây là khâu mang tính đột phá so với Luật Dược 2016); đa dạng hóa hệ thống và phương thức kinh doanh, phân phối thuốc, nguyên liệu làm thuốc; đơn giản hóa thủ tục hành chính về trình tự, thủ tục cấp giấy đăng ký lưu hành thuốc, tăng cường việc thừa nhận, công nhận nhằm tạo điều kiện thông thoáng, tăng tính chủ động cho doanh nghiệp; đưa ra các giải pháp quản lý chặt chẽ giá thuốc nhằm bình ổn thị trường thuốc theo quy định của Luật Giá 2023.

(Ảnh minh họa)

Hiện nay Việt Nam chưa có quy định về mua bán thuốc online. Việc mua thuốc phải được thực hiện trực tiếp tại địa điểm đã được cấp phép, đủ điều kiện kinh doanh về dược. Bộ Y tế đề xuất đưa vào quy định liên quan đến phương thức kinh doanh thương mại điện tử. Đây là hình thức kinh doanh song song với bán hàng trực tiếp và phải tuân thủ những quy định.

Các đại biểu tham gia hội thảo chia sẻ, lĩnh vực dược phẩm đã có rất nhiều hoạt động chuyển đổi số, thực sự có tác động làm chuyển dịch ngành dược phẩm tại Việt Nam. Tuy nhiên, dược phẩm là ngành nghề kinh doanh đặc thù, nhất là trong khâu phân phối vẫn bị đánh giá còn khá nhiều vướng mắc. Trong khi đó, một số nội dung của Luật Dược năm 2016 không còn phù hợp với yêu cầu quản lý từ giai đoạn sản xuất, kinh doanh cho đến việc cung ứng thuốc đến tay người tiêu dùng.

Tại Việt Nam tình trạng bán, mua thuốc không đơn rất phổ biến, kể cả các loại thuốc phải kê đơn, thuốc kháng sinh. Đây cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng kháng thuốc đang rất cao. Ông Nguyễn Hữu Trọng - Tổng thư ký Hội Tin học y tế Việt Nam chỉ ra ba bất cập lớn nếu tiếp tục kê đơn thuốc giấy. Thứ nhất, đơn thuốc giấy không xác minh được tính chính xác của đơn, đơn có thật hay không, người kê đơn hay cơ sở xuất đơn có đủ thẩm quyền hay không.

Thứ hai, đơn thuốc giấy cũng không thể xác nhận được cập nhật trạng thái đơn (đã bán/mua thuốc toàn phần hay một phần), dẫn đến tình trạng người dân sử dụng đơn thuốc nhiều lần, cơ sở bán lẻ bán thuốc nhiều lần cùng một đơn.

Thứ ba, đơn thuốc giấy sẽ không quản lý được thời hạn đơn, thực tế nhiều người dân vẫn mua thuốc theo đơn được kê từ vài năm trước.

Theo TS. Trần Thị Nhị Hà, Phó trưởng Ban Dân nguyện của Ủy ban Thường vụ Quốc hội quản lý giá thuốc là vấn đề cực kì khó khăn và nội dung rất lớn của dự luật. Đây cũng là vấn đề được dư luận, các doanh nghiệp kinh doanh, sản xuất chờ đợi.

"Đây là biện pháp quản lý giá nhưng với lĩnh vực cạnh tranh thị trường sẽ có doanh nghiệp nêu ý kiến tại sao không được bán cao hơn. Bởi cùng là doanh nghiệp, sự bình đẳng về cạnh tranh thị trường. Tuy nhiên, đây là biện pháp Bộ Y tế đưa ra được luật hóa và là biện pháp kế thừa quy định trước đây, thay bằng kê khai giá thì thực hiện công bố giá. Trước đây, với bán lẻ thuốc, chúng ta không có khái niệm kê khai giá bán lẻ nhưng trong dự luật mới sẽ cần quy định việc các cơ sở phải kê khai giá bán lẻ với cơ quan quản lí trên địa bàn và niêm yết giá trên sản phẩm" - bà Nhị Hà cho biết.

PGS.TS Lương Ngọc Khuê, nguyên Cục trưởng Cục Quản lý khám, chữa bệnh, Bộ Y tế cũng chia sẻ, tình trạng kháng kháng sinh hiện nay rất đáng báo động. Đã có trường hợp nhìn bệnh nhân suy giảm sức khoẻ mỗi ngày mà bác sĩ cũng đành "bất lực" vì không còn thuốc đáp ứng.

Ông Lương Ngọc Khuê nhấn mạnh việc quản lý kê đơn thuốc, nhất là kê đơn thuốc ngoài cộng đồng rất quan trọng.

Hiện nay, Bộ Y tế đã triển khai hệ thống đơn thuốc quốc gia giúp quản lý đơn thuốc một cách minh bạch. Trong đó, hệ thống quản lý thuốc kê đơn có đầy đủ mã cơ sở khám chữa bệnh, mã bác sĩ, mã đơn thuốc. Những dữ liệu này được liên thông, tập trung trên hệ thống quản lý thuốc kê đơn.

Ước tính, mỗi năm hệ thống này có thể lưu trữ tới 600 triệu đơn thuốc. Tuy nhiên sau 2 năm triển khai, đến nay, mới chỉ có 200 triệu đơn thuốc được liên thông từ hơn 20.000 cơ sở khám chữa bệnh và hơn 100.000 bác sĩ được cấp mã.

Tại hội thảo, các chuyên gia cũng đề nghị cần giám sát việc bán thuốc điện tử theo quy định, đồng thời tuyên truyền tới người dân việc mua thuốc theo đơn.