Giò chả Ước Lễ- Đậm đà hương vị truyền thống trăm năm

Giám đốc HTX Giò chả Ước Lễ Hoàng Xuân Toàn (ngoài cùng bên trái) bên các sản phẩm giò chả của làng nghề Ước Lễ.

Chia sẻ với phóng viên, Giám đốc HTX Giò chả Ước Lễ Hoàng Xuân Toàn cho biết, làng Ước Lễ thuộc xã Tân Ước, huyện Thanh Oai, làng cách trung tâm xã khoảng 600m. Xã Tân Ước có 4 thôn: Thôn Chi Lễ, thôn Phúc Thụy, thôn Quế Sơn và thôn Ước Lễ. Riêng làng Ước Lễ nổi tiếng với nghề làm giò chả và có không gian kiến trúc cảnh quan cổ kính, với nhiều công trình kiến trúc đẹp, có giá trị như: Đình, Chùa, Cổng làng, chợ làng… Tất cả tạo nên một không gian văn hóa lịch sử rất đặc trưng của làng quê Bắc Bộ xưa giữa Thủ đô xa hoa, tấp nập.

Theo các tài liệu ghi lại, nghề làm giò chả ở làng Ước Lễ có cách đây khoảng 500 năm. Tương truyền vào thời nhà Mạc (1527-1592), có một cung tần trong triều đình vốn là người làng Ước Lễ về xây cổng làng và dạy cho dân làng nghề giò chả. Từ đó cha truyền con nối, nghề giò chả trở thành nghề truyền thống của làng Ước Lễ.

Trải qua nhiều biến cố lịch sử, đến nay, nghề làm giò chả Ước Lễ vẫn được gìn giữ và không ngừng phát triển. Từ những hộ sản xuất nhỏ lẻ, manh mún, năm 2019, HTX Giò chả Ước Lễ đã được thành lập, với 40 thành viên tham gia. Cùng với việc đăng ký bản quyền nhãn hiệu, HTX cũng thống nhất quy trình sản xuất nhằm đảm bảo an toàn, chất lượng của sản phẩm. Hiện mỗi tháng, HTX cung cấp ra thị trường khoảng 1-2 tấn sản phẩm các loại, được bán khắp cả nước.

Ngoài các sản phẩm truyền thống như giò lụa, chả quế, làng nghề Ước Lễ còn có thêm giò bò, giò xào, chả lụa nước, chả sườn sụn...

Theo ông Toàn, các dòng sản phẩm truyền thống của làng Ước Lễ có giò lụa và chả quế, đây cũng chính là sản phẩm mang lại thương hiệu cho làng nghề Ước Lễ. Đến nay, làng nghề đã phát triển đa dạng, phong phú với các dòng sản phẩm như: Giò bò, giò xào, giò bì, đến chả quế, chả rán, nem chua… có mặt ở khắp các địa phương trên cả nước. Trong đó có một số cơ sở sản xuất nổi tiếng như Cơ sở sản xuất Giò chả Xuân Hương đã có sản phẩm đạt chuẩn OCOP 4 sao, hiện đang phấn đấu đạt chuẩn OCOP 5 sao. Trong chiến lược phát triển dài hơi, HTX Giò chả Ước Lễ sẽ cố gắng, nỗ lực vượt qua nhiều rào cản để hướng tới xuất khẩu sang thị trường nước ngoài bằng con đường chính ngạch.

“Giò chả Ước Lễ có hương vị đặc trưng riêng mà không phải làng nghề giò chả nào cũng có thể làm được. Bí quyết nằm ở khâu chọn nguyên liệu và các gia vị chế biến. Theo đó, để làm được sản phẩm giò chả ngon thơm, đậm vị, cần phải chọn loại thịt mông, còn tươi, nóng. Sau đó, đến công đoạn làm giò cũng rất cầu kỳ gồm 3 khâu: Lọc, xay và gói. Khi lọc thịt thái thành từng miếng nhỏ, lọc hết gân thịt, lấy phần thịt nạc để sản phẩm giò đạt được chất lượng cao nhất và đẹp về thẩm mĩ. Tiếp đó cho mỡ, đá, gia vị (bột ngọt, tiêu bắc…) rồi xay. Xay đến một khoảng thời gian nhất định sẽ cho mắm (mắm cốt nguyên chất không phải nước mắm công nghiệp) rồi xay tiếp. Trước đây giã thịt làm giò chả làm bằng tay, người làng lưu giữ những bí quyết giã thịt sao cho thật dẻo, quánh đến mức không dính chày mới được. Hiện nay, người dân xay thịt bằng máy nhưng vẫn cố gắng để giữ được độ dẻo và hương vị xưa trọn vẹn.

Khi hoàn thiện, sản phẩm được gói bằng lá chuối, để giò thơm ngon, dậy mùi, không như cách làm giò công nghiệp gói bằng ống nhôm. Đặc biệt, lá chuối cũng phải được chọn kỹ, lá nõn lần trong, lá bánh tẻ lần giữa, lá già lần ngoài.

Giò chả Ước Lễ là sản phẩm nổi tiếng đã vang danh khắp cả nước.

Với các sản phẩm khác như chả quế, giò bò, giò xào, nem chua… làng cũng có cách làm đặc trưng, riêng biệt và cầu kỳ, cẩn trọng trong từng khâu chế biến đến đóng gói, bảo quản để mang ra thị trường sản phẩm hoàn thiện, thơm ngon nhất.

Hiện HTX Giò chả Ước Lễ đang triển khai xây dựng khu Trung tâm giới thiệu về làng nghề giò chả truyền thống, trong đó có khâu trải nghiệm giã giò chả cho du khách đến thăm quan, thưởng thức.

Theo ông Nguyễn Trọng Khiển, Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Oai, huyện Thanh Oai hiện có 51 làng nghề truyền thống, trong đó có những làng nghề nổi tiếng như làng nghề Giò chả Ước Lễ, Bún bánh Kỳ Thủy hay làng nghề Lồng chim Canh Hoạch. Đăng ký nhãn hiệu tập thể cho các làng nghề đang được huyện quan tâm chú trọng nhằm giữ gìn và phát triển bền vững các làng nghề của địa phương, tạo việc làm và thúc đẩy kinh tế- xã hội của địa phương phát triển.

Với việc đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tập thể cho các làng nghề, huyện Thanh Oai cũng tập trung triển khai chương trình OCOP, đồng thời thúc đẩy các hoạt động trưng bày, giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm của địa phương để ngày càng nhiều sản phẩm độc đáo của huyện mở rộng thị trường tiêu thụ trong và ngoài nước.