Hành trình vì sự bình đẳng trong tiếp cận y tế tại Thái Nguyên: Những con số biết nói và những câu chuyện biết chạm

Y tế cơ sở vươn tới từng bản làng

Trên những cung đường uốn lượn của trung du miền núi phía Bắc, hình ảnh những mái nhà đỏ thẫm nép mình giữa thung lũng hay một trạm y tế xã nhỏ giữa đại ngàn đã trở thành minh chứng sống động cho sự đổi thay của ngành y tế Thái Nguyên.

Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 – 2025, mạng lưới y tế cơ sở được đầu tư đồng bộ hơn, chất lượng dịch vụ từng bước được nâng lên. Đến nay, 280/280 trạm y tế cấp xã của tỉnh đều đã được kiên cố hóa, đạt Bộ tiêu chí quốc gia về y tế, giúp người dân vùng khó tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe ban đầu thuận lợi hơn bao giờ hết.

Song song với hạ tầng, mạng lưới nhân lực y tế cũng được tăng cường mạnh mẽ. Toàn tỉnh hiện có hơn 3.100 cán bộ y tế là người dân tộc thiểu số (chiếm 47,2%), trở thành cầu nối quan trọng trong tuyên truyền, vận động và nâng cao nhận thức sức khỏe tại cộng đồng.

Đoàn y tế lưu động tổ chức khám sàng lọc, tư vấn sức khỏe cho người dân vùng đồng bào dân tộc thiểu số, giúp nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ y tế cơ bản.

Bên cạnh đó việc hỗ trợ thẻ bảo hiểm y tế cho người dân vùng khó đã giúp người dân tộc thiểu số mạnh dạn đến cơ sở y tế để khám chữa bệnh, điều mà trước đây họ còn e ngại. Đến nay, Thái Nguyên đã có gần 1,6 triệu người tham gia BHYT, đạt 93,3% dân số, và tỉnh đặt mục tiêu đạt trên 95% vào năm 2026, tiến tới bao phủ toàn dân vào năm 2030. Đặc biệt, 100% cơ sở khám chữa bệnh đã kết nối với cổng giám định BHYT điện tử, giúp giảm thủ tục, minh bạch chi phí và tạo thuận lợi tối đa cho người bệnh.

Không chỉ vậy, các đội y tế lưu động cũng đều đặn đến tận thôn bản, mang dịch vụ y tế đến nơi người dân sinh sống. Người cao tuổi, phụ nữ, trẻ em được khám sàng lọc, lập hồ sơ sức khỏe, tư vấn dinh dưỡng và hướng dẫn phòng bệnh. Nhờ đó, chăm sóc sức khỏe không còn là đặc quyền của vùng thuận lợi mà trở thành quyền bình đẳng của mọi người dân vùng cao.

Đội ngũ bác sĩ tại trung tâm y tế miền núi thực hiện ca đỡ sinh an toàn, thể hiện sự tiến bộ về năng lực chuyên môn và trang thiết bị y tế vùng cao.

Ba Bể – điểm sáng từ sự thay đổi bền bỉ

Ở vùng núi còn nhiều gian khó, Trung tâm Y tế Ba Bể là minh chứng cho hành trình vượt khó vươn lên. Từ vài phòng khám cũ kỹ, thiếu bác sĩ, nơi đây đã trở thành một trung tâm y tế hiện đại, được trang bị đầy đủ máy siêu âm, X-quang, nội soi tiêu hóa, máy thở, máy sinh hóa tự động…

Ở vùng núi còn nhiều gian khó, Trung tâm Y tế Ba Bể là minh chứng cho hành trình vượt khó vươn lên. Từ vài phòng khám cũ kỹ, thiếu bác sĩ, nơi đây đã trở thành một trung tâm y tế hiện đại, được trang bị đầy đủ máy siêu âm, X-quang, nội soi tiêu hóa, máy thở, máy sinh hóa tự động…

Bác sĩ Dương Thị Nguyệt, Trưởng phòng Kế hoạch tổng hợp, chia sẻ: Để phát huy hiệu quả thiết bị, chúng tôi chú trọng đào tạo chuyên sâu, cử cán bộ tham gia các khóa nâng cao tay nghề, đồng thời rèn luyện y đức để tạo sự tin tưởng từ người bệnh.

Không chỉ hiện đại hóa về kỹ thuật, Trung tâm còn lan tỏa tinh thần “Lương y như từ mẫu”. Các phong trào thi đua chăm sóc người bệnh được phát động thường xuyên, qua đó chỉ số hài lòng của người dân luôn đạt trên 90% trong ba năm liên tiếp.

Bà Hoàng Thị Tuyến, xóm Nà Đúc, xúc động nói: Các y bác sĩ tận tình và nhẹ nhàng lắm. Trung tâm sạch sẽ, ai cũng vui vẻ, chúng tôi thấy yên tâm hơn rất nhiều.

Nhân viên y tế thôn bản thuộc Trung tâm Y tế Ba Bể đến từng hộ gia đình theo dõi sức khỏe định kỳ cho người dân vùng sâu, vùng xa.

Chuyển đổi số – cánh cửa đưa y tế hiện đại đến vùng cao

Cùng với đổi mới về chuyên môn, chuyển đổi số đang mở ra bước phát triển mới cho y tế miền núi Thái Nguyên. Tại Trung tâm Y tế Ba Bể, Trung tâm Y tế Bạch Thông, Trung tâm Y tế huyện Võ Nhai, Trung tâm Y tế Pác Nặ ... các ứng dụng như bệnh án điện tử, tiếp nhận thông tin qua căn cước công dân gắn chip, thanh toán không dùng tiền mặt hay liên thông dữ liệu bảo hiểm đã trở thành thao tác thường ngày.

Toàn tỉnh hiện đã liên thông đơn thuốc điện tử tại 100% cơ sở y tế công lập, tích hợp gần 4 triệu hồ sơ sức khỏe điện tử và hơn 4 triệu dữ liệu tiêm chủng lên hệ thống quốc gia. Thái Nguyên cũng nằm trong nhóm tỉnh dẫn đầu cả nước về số lượng sổ sức khỏe điện tử tích hợp trên VNeID.

Những con số ấy không chỉ cho thấy trình độ công nghệ mà còn phản ánh sự bình đẳng trong tiếp cận y tế hiện đại, khi người dân vùng núi cũng được sử dụng dịch vụ như ở các thành phố lớn.

Nâng chất lượng phục vụ người bệnh bằng chuyển đổi số tại Trung tâm Y tế Bạch Thông.

Những bước chân thầm lặng ở tuyến cơ sở

Ở xã Nam Mẫu – nơi địa hình phức tạp, đường sá hiểm trở – mạng lưới y tế thôn bản vẫn được duy trì đủ 9/9 xóm. Nhờ sự bền bỉ ấy, tỷ lệ trẻ dưới 1 tuổi tiêm chủng đầy đủ đạt trên 99%, tỷ lệ suy dinh dưỡng thể cân nặng giảm còn 10,6%, thấp còi còn 17,9%.

Ít ai biết rằng đằng sau những con số ấn tượng đó là hình ảnh các nhân viên y tế thôn bản lội suối, băng rừng, mang vaccine và dụng cụ y tế đến từng nhà, từng xóm nhỏ. Đó là những “hành động biết chạm” – chạm đến sức khỏe, chạm đến niềm tin, chạm đến trái tim người dân.

Trạm Y tế Bộc Bố, xã Bằng Thành tổ chức cho trẻ dưới 60 tháng tuổi uống vitamin A.

Sau sáp nhập – thách thức lớn, cơ hội mới

Giai đoạn 2015 đến nay, Thái Nguyên và Bắc Kạn (trước sáp nhập) đã chi trả hơn 11 tỷ đồng hỗ trợ cho 5.549 phụ nữ dân tộc thiểu số sinh con đúng chính sách dân số – một khoản đầu tư quan trọng giúp cải thiện sức khỏe bà mẹ và trẻ em.

Nhờ triển khai đồng bộ nhiều chương trình tại vùng dân tộc thiểu số, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi suy dinh dưỡng thể nhẹ cân đã giảm còn khoảng 9,4%. Đây là kết quả không dễ đạt được ở các địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.

Song song với đó, Thái Nguyên duy trì hệ thống y tế đa tầng với 1 bệnh viện tuyến Trung ương, 8 bệnh viện tuyến tỉnh, 20 trung tâm y tế tuyến huyện và 280 trạm y tế xã. Mạng lưới rộng khắp này tạo thành “lá chắn sức khỏe” cho hơn 1,7 triệu người dân toàn tỉnh.

Cán bộ y tế đến tận nhà hướng dẫn biện pháp chăm sóc con và mẹ sau sinh cho người dân ở thôn Khau Ca, xã Cẩm Giàng (sáp nhập các xã Sỹ Bình, Vũ Muộn và Cao Sơn tỉnh Bắc Kạn cũ).

Hành trình chạm đến trái tim người dân

Từ những con đường đất đỏ năm nào, nhiều trạm y tế vùng cao Thái Nguyên nay đã khoác lên mình diện mạo mới: sạch sẽ, có bác sĩ túc trực, có hệ thống dữ liệu số phục vụ người dân. Sự thay đổi ấy hiện hữu trong từng thôn bản, từng gia đình – minh chứng cho nỗ lực của Nhà nước trong chăm sóc sức khỏe nhân dân.

Đó cũng là động lực để Thái Nguyên tiếp tục vững bước trên con đường trở thành trung tâm y tế của vùng trung du và miền núi phía Bắc, hướng tới một nền y tế hiện đại – thông minh – nhân ái, nơi mọi người dân đều được sống khỏe, sống an vui trên quê hương mình./.