Tâm Anh & Viện RNA UNSW (Australia) hợp tác phát triển nền tảng công nghệ RNA tiềm năng của vắc xin ung thư, thuốc sinh học thế hệ mới

Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Giá trị của hợp tác không chỉ nằm ở chuyển giao công nghệ mà còn ở việc cùng tạo ra dữ liệu và giải pháp phù hợp với đặc điểm bệnh tật của người Việt Nam và khu vực Đông Nam Á. Giáo sư Pall Thordarson cho rằng đây là một trong những lợi thế khoa học đặc biệt của Việt Nam.

Lễ ký kết hợp tác được diễn ra ngay trong thời gian Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm bắt đầu chuyến thăm cấp Nhà nước tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024.

Lễ ký kết MoU diễn ra tại Đại học New South Wales (UNSW), Australia với sự chứng kiến của Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Viện RNA thuộc Đại học New South Wales Australia (UNSW), thành viên Group of Eight (Go8), nhóm các đại học nghiên cứu hàng đầu Australia. Theo QS World University Rankings 2027, UNSW xếp thứ 19 thế giới và thứ nhất tại Australia. Đây là trung tâm nghiên cứu khoa học y sinh số một của nước Australia, nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA.

Viện phát triển công nghệ RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, từ nghiên cứu nền tảng, thiết kế và tối ưu cấu trúc RNA, phát triển quy trình sản xuất, nghiên cứu hệ vận chuyển đến sản xuất mẫu phục vụ nghiên cứu tiền lâm sàng và lâm sàng.

Đây cũng là những nền tảng khoa học mà Viện Nghiên cứu Tâm Anh quan tâm, triển khai các hoạt động hợp tác quốc tế chuyên sâu trong nhiều năm nay như vắc xin ung thư và vắc xin phòng các bệnh truyền nhiễm.

Các chuyên gia Viện RNA giới thiệu Phòng Thí nghiệm và Trung tâm Tiền lâm sàng của Đại học New South Wales (UNSW). Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, cho rằng Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

“Viện RNA UNSW đánh giá Viện Nghiên cứu Tâm Anh là ứng viên hàng đầu để xây dựng quan hệ đối tác nhằm tạo ra tác động lâu dài, thực chất đối với sự phát triển nghiên cứu và công nghệ RNA ở khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, Giáo sư Pall nói.

Theo GS. Pall Thordarson, điểm then chốt của hợp tác là xây dựng năng lực RNA toàn diện tại Tâm Anh, từ nghiên cứu và phát triển tiền lâm sàng, sản xuất mẫu theo tiêu chuẩn GMP (thực hành sản xuất tốt), thử nghiệm lâm sàng đến từng bước phát triển các ứng dụng y tế và dự phòng dựa trên công nghệ RNA.

Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin RNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Giai đoạn đầu, hai bên dự kiến triển khai các chương trình đào tạo thực hành tại Australia, trao đổi chuyên gia, xây dựng quy trình nghiên cứu, phát triển năng lực thiết kế, tổng hợp, tinh sạch, kiểm soát chất lượng và đóng gói RNA. Các nghiên cứu tiền lâm sàng và thử nghiệm lâm sàng đối với sản phẩm y sinh dựa trên nền tảng RNA có thể từng bước triển khai trong nước.

Viện Nghiên cứu Tâm Anh trang bị hệ thống máy tự động cho các xét nghiệm toàn diện nhiều lĩnh vực tim mạch, tiêu hóa, thần kinh, nội tiết, chuyển hóa, các bệnh miễn dịch, ung thư… Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào, hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vaccine, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.

Từ nền tảng RNA, các nhà khoa học có thể phát triển nhiều công nghệ khác nhau, như mRNA được sử dụng để tạo vaccine và một số liệu pháp điều trị; siRNA giúp “tắt” các gene gây bệnh; còn gRNA hỗ trợ các công nghệ chỉnh sửa gene. Nhờ đó, RNA đang mở ra nhiều hướng điều trị mới cho ung thư, bệnh di truyền, bệnh miễn dịch, bệnh hiếm và nhiều lĩnh vực y sinh học khác.

Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Thanh Tùng - Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney đánh giá cao việc Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện Nghiên cứu RNA đạt được thỏa thuận hợp tác khoa học quan trọng, ký kết hợp tác vào thời điểm có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.

BS Phương Lễ Trí chia sẻ về hiện trạng ung thư tại Việt Nam và tiềm năng của vắc xin điều trị ung thư tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh. Ảnh: Viện Nghiên cứu Tâm Anh

Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, nói đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước.

Hợp tác mở ra cơ hội để Việt Nam từng bước làm chủ công nghệ RNA - nền tảng chiến lược của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới - qua đó tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị của một trong những công nghệ sinh học phát triển nhanh trên thế giới.

Các thành tựu nghiên cứu, hợp tác quốc tế của Viện Nghiên cứu Tâm Anh được ứng dụng tại Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, nâng cao chất lượng khám chữa bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh.

Hợp tác này là cơ hội phát triển cho ngành y sinh Việt Nam. Các nhà khoa học trong nước có thể cùng nghiên cứu công nghệ lõi ngay từ giai đoạn đầu, phát triển các vaccine và thuốc mới an toàn hơn, từng bước làm chủ công nghệ RNA, củng cố an ninh y tế quốc gia, đóng góp vào chuỗi đổi mới sáng tạo y sinh toàn cầu.