Nâng cao giá trị và tìm hướng đi bền vững cho ngành hàng yến sào Đắk Lắk

Tham dự hội nghị có lãnh đạo Cục Thú Y, Cục Chăn nuôi (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn); Hiệp hội Yến sào Việt Nam; lãnh đạo các sở, ngành, địa phương, đơn vị trong tỉnh; Sở Nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Khánh Hòa; các công ty, doanh nghiệp yến sào của tỉnh Đắk Lắk và Khánh Hòa.

Là địa phương có nhiều lợi thế về vị trí địa lý cũng như khí hậu, không bị ảnh hưởng tác động ô nhiễm như các thành phố đông dân cư, hệ thống ao hồ nhiều với nguồn nước sạch, khí hậu trong lành, bên cạnh đó, Đắk Lắk có diện tích rừng lớn, hệ sinh thái nông nghiệp có tính đa dạng sinh học cao cùng thảm thực vật phong phú, tạo nên nguồn thức ăn dồi dào cho quần thể chim yến di cư từ các nơi khác đến sinh sôi, phát triển.

Các đại biểu và khách mời tham dự buổi hội nghị.

Nhận thấy tiềm năng và lợi thế từ ngành hàng yến sào, nhiều hộ dân trên địa bàn đã đầu tư, học hỏi, tìm hiểu các kỹ thuật gây nuôi chim yến của các địa phương khác về ứng dụng và phát triển nhân rộng. Việc xây dựng nhà nuôi chim yến trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk bắt đầu vào những năm 2009 và phát triển mạnh từ năm 2016 đến nay, số lượng nhà yến trên địa bàn tỉnh tăng nhanh trong 3 năm gần đây, bên cạnh đó tỉnh Đắk Lắk là một trong những địa phương có tốc độ phát triển nuôi chim yến nhanh về số lượng nhà yến và sản lượng yến (trên 10 tấn/năm). Tính đến tháng 9/2024, 15/15 huyện, thị xã, thành phố đã có 1.725 nhà nuôi yến. Trong đó, địa phương có số lượng nhà yến lớn gồm các huyện Ea Kar, Ea Súp, Krông Pắc và thành phố Buôn Ma Thuột. Hiện nay, các nhà yến chủ yếu được người dân xây dựng mới, chiếm khoảng 70 - 80%.

Với số lượng nhà yến và sản lượng yến tiếp tục có chiều hướng gia tăng nhanh, tỉnh đã và đang thu hút nhà đầu tư xây dựng các cơ sở sản xuất, thu mua, sơ chế, chế biến sản phẩm từ tổ yến, hướng đến thị trường xuất khẩu. Với sản lượng và thu nhập hàng năm, việc gây nuôi chim yến đã và đang trở thành ngành hàng nông nghiệp có hiệu quả cao của tỉnh. Nhưng hiện nay đa số các nhà yến chủ yếu bán tổ yến thô hoặc tự sơ chế để bán, các cơ sở chế biến sâu sản phẩm tổ yến còn ít, chưa xây dựng được thương hiệu. Trên địa bàn tỉnh hiện có 15 sản phẩm chế biến từ tổ yến được đánh giá phân hạng là sản phẩm OCOP 3 sao, 8 sản phẩm được đánh giá phân hạng là sản phẩm OCOP 4 sao.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk Nguyễn Văn Hà phát biểu tại hội nghị.

Về xuất khẩu sản phẩm tổ yến, ngày 20/1/2024, Công ty Cổ phần Xuất nhập khẩu Yến sào Thành Dung (huyện Krông Pắc) đã xuất khẩu chính ngạch lô sản phẩm tổ yến đầu tiên sang Trung Quốc. Ngoài ra, một số nhà yến trên địa bàn đã liên kết sản xuất với một số đơn vị xuất khẩu chính ngạch khác để chế biến, cung cấp sản phẩm tổ yến phục vụ xuất khẩu chính ngạch sang thị trường Trung Quốc và một số nước như Mỹ, Úc, Nhật Bản… Với việc xuất khẩu được sản phẩm tổ yến là cơ hội để ngành hàng yến sào của tỉnh phát triển, trở thành một trong những ngành hàng mũi nhọn của ngành nông nghiệp, góp phần phát triển kinh tế - xã hội địa phương.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, ngành nuôi yến ở tỉnh Đắk Lắk đang gặp nhiều khó khăn và thách thức về định hướng quy hoạch vùng nuôi trọng điểm, sản xuất, chế biến và tiêu thụ sản phẩm, nâng cao chất lượng và xây dựng vị trí, thương hiệu cho yến sào Đắk Lắk. Trong đó, việc gây nuôi chim yến thời gian qua chủ yếu phát triển theo phong trào, tự phát, những nhà yến có sản lượng lớn hiện nay hầu như đều nằm trong khu dân cư. Đại đa số người nuôi chim yến còn thiếu và yếu về kỹ thuật gây nuôi, sơ chế, chế biến, trang thiết bị lắp đặt, cũng như chưa them sát thông tin thị trường tiêu thụ và tỷ lệ cung cầu trên thị trường hiện nay. Việc kiến tạo, dẫn dắt và quản lý nhà nước đang còn nhiều hạn chế, có lúc lúng túng do còn thiếu các quy trình, quy chuẩn ngành hàng, các quy định của pháp luật và cơ chế chính sách hỗ trợ. Đặc biệt là thiếu sự gắn kết giữa các cơ sở nuôi yến với thu mua, chế biến, phát triển thị trường, xây dựng thương hiệu nâng cao giá trị.

Từ thực trạng trên, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Đắk Lắk kiến nghị Trung ương sớm ban hành các quy định về cơ chế, chính sách; tiêu chuẩn, quy chuẩn, môi trường, phòng chống dịch bệnh, hỗ trợ công tác xuất khẩu. Đồng thời, đề nghị UBND tỉnh xây dựng quy hoạch cụ thể, phù hợp về vùng nuôi chim yến trên địa bàn toàn Tỉnh để bà con yên tâm đầu tư. UBND huyện, thị xã, thành phố xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà yến và bản đồ hiện trạng nhà yến làm cơ sở để ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý, định hướng phát triển nhà nuôi chim yến trên địa bàn tỉnh; tạo mọi điều kiện thuận lợi bảo đảm quy định để triển khai, thực hiện các cơ chế, chính sách hỗ trợ phát triển ngành hàng yến bền vững.

Tại hội nghị, các đơn vị, địa phương, doanh nghiệp đã tập trung thảo luận nhằm nhằm đánh giá toàn diện về thực trạng, tiềm năng, cơ hội và thách thức, thảo luận giải pháp tháo gỡ khó khăn, giúp ngành hàng yến sào của tỉnh Đắk Lắk phát triển bền vững trong thời gian tới.

Nhân dịp này, Hợp tác xã Yến sào tỉnh Đắk Lắk đã ký kết hợp tác trong sản xuất, tiêu thụ yến sào với các đơn vị gồm Công ty Cổ phần Việt Nam Quốc Yến, Công ty Cổ phần xuất nhập khẩu Yến sào Thành Dung, Công ty TNHH một thành viên thương mại Hải Yến Nha Trang.

Hội Yến sào tỉnh Đắk Lắk cũng đã vinh danh và khen thưởng cho 12 cá nhân đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành hàng yến sào tỉnh trong thời gian qua.

Ký kết thoả thuận hợp tác giữa HTX Yến sào Đắk Lắk và Công ty cổ phần Việt Nam Quốc yến.

Ký kết thoả thuận hợp tác giữa HTX Yến sào Đắk Lắk và Công ty TNHH Thành Dung.

Ký kết thoả thuận hợp tác giữa HTX Yến sào Đắk Lắk và Công ty MTV TM Hải Yến Nha Trang.

Khen thưởng cho các cá nhân đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của ngành hàng yến sào tỉnh Đắk Lắk.