Nâng cao tỷ lệ sử dụng dược liệu nội địa, giảm phụ thuộc nhập khẩu

Theo phản ánh của cử tri tỉnh Quảng Ninh trước Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Việt Nam sở hữu nguồn dược liệu phong phú, đặc biệt tại các vùng núi cao và khu vực có khí hậu đặc thù. Những loại dược liệu quý như sâm Ngọc Linh, ba kích, đinh lăng… không chỉ có giá trị kinh tế cao mà còn là nguồn nguyên liệu quý giá cho ngành y học cổ truyền và hiện đại. Tuy nhiên, việc khai thác và sử dụng nguồn tài nguyên này chưa được tổ chức bài bản, dẫn đến tình trạng nhập khẩu nguyên liệu với số lượng lớn mỗi năm.

Cử tri đã đề nghị Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan liên quan để rà soát, đánh giá nhu cầu sử dụng nguyên liệu dược trong nước. Đồng thời, cần xây dựng chiến lược phát triển ngành dược liệu quốc gia, gắn với quy hoạch vùng trồng và chế biến, bảo tồn nguồn gen quý hiếm. Đây là giải pháp quan trọng nhằm thu hút doanh nghiệp đầu tư, phát triển sản xuất trong nước và tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số tại các vùng miền núi.

Sâm ngọc linh- một trong những dược liệu quý của Việt Nam.

Trả lời ý kiến cử tri, Bộ Y tế cho biết hiện đang tổ chức rà soát và đánh giá tổng thể nhu cầu sử dụng dược liệu trong nước. Công tác này được thực hiện trên cơ sở tổng hợp dữ liệu từ các cơ quan chuyên môn về y tế tại các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Kết quả rà soát sẽ là cơ sở quan trọng để xây dựng kế hoạch phát triển vùng trồng dược liệu phù hợp với nhu cầu thực tiễn. Đồng thời, việc sản xuất dược liệu sẽ được gắn kết chặt chẽ với khâu chế biến và sử dụng trong hệ thống y tế.

Năm 2021, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 376/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp dược và dược liệu sản xuất trong nước đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045. Theo đó, Bộ Y tế đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn cùng Bộ Tài nguyên và Môi trường để cụ thể hóa các nội dung liên quan đến quy hoạch vùng trồng dược liệu. Các hoạt động bảo tồn nguồn gen quý hiếm, tổ chức chế biến theo chuỗi giá trị cũng đang được triển khai nhằm nâng cao tỷ lệ sử dụng dược liệu nội địa.

Song song với các chương trình phát triển ngành dược liệu, Bộ Y tế còn phối hợp với Bộ Dân tộc và Tôn giáo triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021–2030. Trong đó, Tiểu dự án 2 thuộc Dự án 3 tập trung hỗ trợ đầu tư phát triển vùng trồng dược liệu quý tại các khu vực miền núi. Đây được xem là giải pháp thiết thực nhằm phát huy thế mạnh về dược liệu của từng địa phương.

Thông qua chương trình này, các địa phương sẽ được tạo điều kiện để thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư vào lĩnh vực sản xuất – chế biến – tiêu thụ dược liệu. Điều này không chỉ góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương mà còn giúp xóa đói giảm nghèo, tạo sinh kế bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số.

Việc nâng cao tỷ lệ sử dụng dược liệu nội địa không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn giúp giảm sự phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu. Để đạt được điều này, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng và sự tham gia tích cực của doanh nghiệp trong việc đầu tư vào lĩnh vực trồng trọt, chế biến và tiêu thụ sản phẩm từ dược liệu.

Bên cạnh đó, công tác bảo tồn nguồn gen dược liệu quý cũng cần được chú trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành. Việc xây dựng chiến lược phát triển ngành dược liệu quốc gia không chỉ giúp tận dụng hiệu quả tiềm năng sẵn có mà còn góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên thị trường quốc tế về sản phẩm từ dược liệu.

Trong tương lai, nếu các chính sách và chương trình hỗ trợ được thực hiện một cách đồng bộ và hiệu quả, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành quốc gia dẫn đầu trong lĩnh vực sản xuất và chế biến dược liệu, vừa đáp ứng nhu cầu trong nước vừa mở rộng xuất khẩu ra thị trường quốc tế.