Phát hiện mới về tiềm năng điều trị ung thư từ các loại nấm

Loại nấm mang tiếng xấu hóa ra lại cứu người

Loại nấm Aspergillus flavus, vốn bị nghi ngờ là nguyên nhân gây ra cái chết của các thợ đào đất và nhà khảo cổ khi khai quật lăng mộ Vua Tutankhamun tại Ai Cập cổ đại, nay đã được các nhà nghiên cứu tại Đại học Pennsylvania (UPenn) chứng minh có giá trị y học đặc biệt. Trong nghiên cứu, các nhà khoa học đã phát hiện một phân tử mới từ loại nấm này, có khả năng phá vỡ quá trình phân chia tế bào gây bệnh bạch cầu.

Phân tử này thuộc nhóm peptide tổng hợp ribosome và được sửa đổi sau dịch mã (RiPP). Sau khi được biến đổi sinh học để tăng hiệu lực, hợp chất đã cho thấy hiệu quả tương đương với các loại thuốc điều trị bạch cầu đã được FDA phê duyệt. Phó Giáo sư Sherry Gao, tác giả chính của nghiên cứu, đã nhấn mạnh rằng phát hiện này mở ra triển vọng lớn trong việc khai thác hoạt chất tự nhiên để điều trị bệnh.

Phát hiện mới về tiềm năng điều trị ung thư từ các loại nấm

Điểm khác biệt của Aspergillus flavus

Aspergillus flavus là một loài nấm phổ biến trong tự nhiên, thường phát triển trong đất, cỏ khô, ngũ cốc và thực vật mục nát. Dù có thể gây dị ứng hoặc nhiễm trùng đường hô hấp, nhưng loại nấm này chứa hoạt chất asperigimycin – một hợp chất chỉ tấn công tế bào ung thư bạch cầu mà không ảnh hưởng đến các tế bào ung thư khác như vú, gan hay phổi. Điều này rất quan trọng để phát triển thuốc đặc trị an toàn và hiệu quả hơn.

Thêm vào đó, các nhà nghiên cứu đã phát hiện một gen có tên SLC46A3, đóng vai trò như "cánh cửa" cho asperigimycin xâm nhập vào tế bào ung thư. Hợp chất này sau đó gây rối loạn quá trình phân bào, ngăn tế bào ung thư tiếp tục nhân lên.

Hiện tại, nhóm nghiên cứu đang tiến hành thử nghiệm trên mô hình động vật trước khi bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng trên người. Dù cần thêm thời gian để kiểm chứng, nhưng phát hiện này hứa hẹn sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển thuốc điều trị bạch cầu chính xác và ít tác dụng phụ hơn.

Tiềm năng y học từ các loại nấm khác

Ngoài Aspergillus flavus, một nghiên cứu khác từ Trung tâm Điều trị Ung thư City of Hope (Mỹ) cũng cho thấy chiết xuất từ nấm mỡ (agaricus bisporus) có khả năng ức chế sự phát triển của khối u và tăng cường hoạt động của các tế bào miễn dịch chống ung thư.

Trong thử nghiệm giai đoạn 1, khoảng 36% người tham gia có dấu hiệu giảm nồng độ kháng nguyên đặc hiệu tuyến tiền liệt (PSA) sau 3 tháng sử dụng viên nấm mỡ. PSA là protein do tế bào tuyến tiền liệt sản xuất, mức PSA cao thường liên quan đến nguy cơ ung thư tuyến tiền liệt. Đáng chú ý, ở giai đoạn này, người tham gia không gặp phải tác dụng phụ nghiêm trọng.

Ở giai đoạn 2, các nhà khoa học tập trung kiểm tra giả thuyết rằng chiết xuất nấm mỡ có thể tác động đến các tế bào ức chế miễn dịch có nguồn gốc myeloid (MDSC) – nhóm tế bào thúc đẩy sự phát triển của khối u bằng cách kìm hãm hệ miễn dịch. Kết quả cho thấy lượng MDSC trong máu của 8 tình nguyện viên mắc ung thư tuyến tiền liệt giảm đáng kể, đồng thời hoạt động của tế bào T – tế bào miễn dịch quan trọng trong tiêu diệt tế bào ung thư – được kích thích tăng lên.

Ở mô hình chuột, sự kết hợp giữa điều trị bằng nấm mỡ và liệu pháp miễn dịch giúp kéo dài thời gian sống thêm khoảng 8 ngày nhờ vào polysaccharide beta-glucan – một hợp chất tự nhiên kích thích hệ miễn dịch theo nhiều cơ chế khác nhau.

Lời khuyên từ chuyên gia

Mặc dù các nghiên cứu đều cho thấy tiềm năng lớn từ các loại nấm trong hỗ trợ điều trị ung thư, nhưng các chuyên gia khuyến cáo người dân không nên tự ý mua và sử dụng chiết xuất nấm từ các trang thương mại điện tử chưa được kiểm duyệt bởi FDA. Các thử nghiệm lâm sàng sâu hơn vẫn cần được tiến hành để xác định hiệu quả và độ an toàn của các loại nấm này trong điều trị và phòng ngừa ung thư.

Để đảm bảo sức khỏe, chuyên gia khuyên nên bổ sung nấm mỡ với lượng vừa phải trong chế độ ăn hàng ngày, thay vì sử dụng các sản phẩm không rõ nguồn gốc.

Triển vọng tương lai

Những nghiên cứu gần đây về tiềm năng y học của nấm đã mở ra nhiều hướng đi mới trong việc điều trị ung thư. Từ loại nấm mang tiếng xấu như Aspergillus flavus đến nấm mỡ quen thuộc trong đời sống hàng ngày, tất cả đều cho thấy khả năng đáng kinh ngạc trong việc hỗ trợ y học.

Dù còn nhiều thách thức phía trước, nhưng với sự tiến bộ của khoa học và công nghệ, hy vọng rằng những phát hiện này sẽ sớm được ứng dụng vào thực tế, mang lại cơ hội sống cho hàng triệu bệnh nhân ung thư trên toàn thế giới.