Đột quỵ khi vừa thức dậy: Nhận biết để cấp cứu sớm

Một tình huống khiến gia đình dễ lúng túng là người bệnh đi ngủ trong trạng thái hoàn toàn bình thường nhưng khi thức dậy lại xuất hiện các dấu hiệu bất thường.

Méo miệng, yếu hoặc tê một bên tay chân, nói khó, nói không rõ lời hoặc không hiểu lời người khác là những dấu hiệu cảnh báo cần lưu ý. Người bệnh cũng có thể mất thăng bằng, nhìn bất thường hoặc xuất hiện cơn đau đầu dữ dội, đột ngột.

Ở người cao tuổi, những biểu hiện này đôi khi bị nhầm với mệt mỏi, chóng mặt sau khi ngủ dậy hoặc các vấn đề sức khỏe thông thường. Tuy nhiên, nếu triệu chứng xuất hiện đột ngột, cần nghĩ đến đột quỵ và xử trí như một tình huống cấp cứu.

Điều quan trọng là không nằm nhà chờ xem người bệnh có tự hết hay không. Hãy gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế có khả năng chẩn đoán, điều trị đột quỵ càng sớm càng tốt.

Cách sơ cứu đột quỵ đúng cách

Không tự xử trí bằng mẹo dân gian

Khi nghi ngờ người thân bị đột quỵ, gia đình không nên xoa dầu, cạo gió, chích đầu ngón tay hoặc áp dụng các cách xử trí truyền miệng. Cũng không tự ý cho người bệnh uống thuốc, ăn hoặc uống nước trong lúc chờ cấp cứu.

Đặc biệt, nếu người bệnh có rối loạn nuốt, việc cho ăn uống có thể làm tăng nguy cơ sặc.

Một thông tin gia đình cần ghi nhớ là thời điểm cuối cùng người bệnh còn hoàn toàn bình thường. Nếu trước khi đi ngủ người bệnh vẫn nói chuyện, vận động bình thường nhưng sáng thức dậy đã yếu liệt, cần cung cấp chính xác thông tin này cho nhân viên y tế. Đây là dữ liệu quan trọng để bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương án điều trị.

Đo huyết áp đúng, không tự ý bỏ thuốc

Với người tăng huyết áp, kiểm soát huyết áp là một phần quan trọng trong phòng ngừa đột quỵ. Nếu được bác sĩ khuyến cáo theo dõi huyết áp tại nhà, cần đo đúng cách để kết quả phản ánh chính xác tình trạng sức khỏe.

Trước khi đo, nên ngồi nghỉ yên khoảng 5 phút; không hút thuốc, uống cà phê hoặc vận động trong khoảng 30 phút trước đó. Khi đo, ngồi thẳng, lưng được tựa, hai chân đặt trên sàn, không bắt chéo chân. Vòng bít đặt trên cánh tay trần, đúng kích thước và cánh tay được kê ở ngang mức tim. Trong lúc đo không nói chuyện hoặc cử động. Có thể đo 2 lần, cách nhau khoảng 1 phút và ghi lại kết quả để theo dõi.

Cách đo huyết áp chuẩn

Quan trọng không kém là uống thuốc đúng đơn và không tự ý bỏ thuốc. Huyết áp có thể ổn định nhờ thuốc, vì vậy việc thấy chỉ số giảm hoặc bình thường không có nghĩa là có thể tự ngừng điều trị. Nếu muốn thay đổi hoặc ngừng thuốc, cần trao đổi với bác sĩ.

Nếu thường xuyên chóng mặt khi thay đổi tư thế, người bệnh nên đứng dậy từ từ sau khi vừa ngủ dậy và trao đổi với bác sĩ nếu tình trạng kéo dài hoặc tái diễn.

Không có “mẹo” 30 giây để phòng đột quỵ

Đột quỵ không được phòng ngừa bằng một thao tác thực hiện trong vài chục giây mỗi sáng. Phòng ngừa là quá trình kiểm soát các yếu tố nguy cơ mỗi ngày, trong đó có kiểm soát huyết áp, dùng thuốc đúng chỉ định và duy trì lối sống phù hợp.

Còn khi dấu hiệu đột quỵ xuất hiện, điều quan trọng nhất là nhận biết sớm, không tự xử trí tại nhà và đưa người bệnh đến cơ sở điều trị càng nhanh càng tốt.