Phú Thọ: Kết nối các nguồn lực phát triển chuỗi giá trị dược liệu MS Nữ Hoàng

Mở đầu chương trình, từ 8 giờ sáng, các đại biểu đã trực tiếp tham quan, trải nghiệm tại vườn ươm cây MS Nữ Hoàng của HTX Dược liệu & Rau tại A. Toàn Phú Thọ, phường Xuân Hòa. Tại đây, những trao đổi xoay quanh quá trình nhân giống, chăm sóc, điều kiện phát triển và yêu cầu kỹ thuật đối với cây MS Nữ Hoàng đã tạo nên phần khởi đầu mang tính thực tiễn trước khi chương trình bước vào các nội dung chuyên môn và ký kết hợp tác.

Không chỉ là dịp để quan sát cây tại vườn ươm, hoạt động thực tế còn cho thấy một vấn đề quan trọng trong phát triển dược liệu: để đưa một giống cây từ kết quả nghiên cứu đến sản xuất ở quy mô lớn hơn, cần có sự kết nối đồng bộ giữa khoa học, kỹ thuật, người sản xuất và thị trường.

Chính từ yêu cầu đó, chương trình ngày 28/8 được tổ chức với sự tham gia của nhiều nhà khoa học, chuyên gia và đại diện các đơn vị hoạt động trong lĩnh vực y dược, cây thuốc, khuyến nông và sản xuất.

Tham dự chương trình có TTND.GS.BS Ngô Minh Xuân, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, nguyên Hiệu trưởng Nhà trường; TS. Nguyễn Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu trồng và chế biến cây thuốc Hà Nội, đại diện đơn vị đào tạo, huấn luyện; TS. Phan Thị Thu và TS. Nguyễn Thu Huyền, các chuyên gia trực tiếp tham gia đào tạo, huấn luyện lớp GACP-WHO.

Cùng tham dự có TS. Lê Minh Hồng, chuyên ngành Khoa học sáng tạo (Creative Science), Cố vấn cao cấp Ban lãnh đạo Công ty MS Thiên Ngọc; ông Trần Văn Thơ, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh Phú Thọ, cùng đại diện các cơ quan, đơn vị và khách mời.

Các đại biểu tham dự chương trình tại Phú Thọ sáng 28/8.

Từ nền tảng khoa học đến vùng nguyên liệu

Sự góp mặt của các nhà khoa học và đơn vị chuyên môn tại chương trình cũng phần nào cho thấy hướng tiếp cận được đặt ra đối với MS Nữ Hoàng: phát triển vùng nguyên liệu cần bắt đầu từ việc chuẩn hóa kiến thức, kỹ thuật và người trực tiếp tham gia sản xuất.

Trong quá trình đó, đào tạo theo GACP-WHO được xem là một trong những nền tảng để từng bước đưa các yêu cầu kỹ thuật vào thực tế vùng trồng. TS. Phan Thị Thu và TS. Nguyễn Thu Huyền là hai chuyên gia trực tiếp tham gia đào tạo, huấn luyện cho lớp GACP-WHO, giúp học viên tiếp cận các yêu cầu trong trồng trọt, thu hái và quản lý nguyên liệu cây thuốc.

TTND.GS.BS Ngô Minh Xuân, Chủ tịch Hội đồng Khoa học và Đào tạo Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, nguyên Hiệu trưởng Nhà trường cùng các ban ngành lãnh đạo

Việc hình thành một đội ngũ được đào tạo bài bản có ý nghĩa quan trọng khi MS Nữ Hoàng đang bước từ quy mô nghiên cứu, nhân giống sang định hướng xây dựng vùng nguyên liệu. Bởi với cây dược liệu, chất lượng không chỉ được quyết định ở thời điểm thu hoạch mà được hình thành xuyên suốt từ nguồn giống, quá trình canh tác, chăm sóc đến thu hái và bảo quản.

Trao giấy chứng nhận ghi nhận các chuyên gia tham gia công tác đào tạo, huấn luyện chương trình GACP-WHO.

Từ nền tảng ấy, câu chuyện tại Phú Thọ sáng 28/8 không dừng ở trao đổi chuyên môn. Những kết quả của quá trình chuẩn bị được nối tiếp bằng hoạt động ký kết hợp tác, đưa các bên tham gia tiến thêm một bước trong việc hình thành chuỗi liên kết cho MS Nữ Hoàng.

Đại diện đơn vị đào tạo trao giấy chứng nhận cho các học viên hoàn thành chương trình đào tạo, huấn luyện GACP-WHO.

Ký kết để đưa liên kết vào thực tiễn

Điểm nhấn của chương trình là hoạt động ký kết hợp tác kinh doanh (BCC) gắn với phát triển 10 ha vùng nguyên liệu MS Nữ Hoàng, cùng định hướng liên kết sản xuất và bao tiêu sản phẩm. Nếu vùng ươm là nơi bắt đầu của cây giống và đào tạo là bước chuẩn bị về con người, thì việc xác lập vùng nguyên liệu và đầu ra chính là bước nối tiếp để những kết quả ấy có cơ hội đi vào sản xuất thực tế.

Đây cũng là vấn đề có ý nghĩa đối với phát triển cây dược liệu nói riêng và nông nghiệp nói chung. Một giống cây có giá trị chỉ thực sự tạo được sinh kế khi phía sau diện tích canh tác có một chuỗi liên kết đủ chặt chẽ. Người trồng cần quy trình kỹ thuật và đầu ra; đơn vị thu mua, chế biến lại cần vùng nguyên liệu có chất lượng ổn định và khả năng truy xuất.

Hình ảnh: Đại diện các đơn vị thực hiện ký kết hợp tác phát triển vùng nguyên liệu MS Nữ Hoàng.

Bởi vậy, việc đưa hoạt động bao tiêu vào cùng quá trình hình thành vùng nguyên liệu cho thấy mục tiêu của các bên không đơn thuần dừng ở mở rộng diện tích MS Nữ Hoàng, mà hướng đến tổ chức sản xuất gắn với nhu cầu thực tế của chuỗi.

Các đại biểu, lãnh đạo chứng kiến lễ ký kết hợp tác phát triển vùng nguyên liệu MS Nữ Hoàng.

Thông qua cơ chế hợp tác, từng chủ thể tham gia có điều kiện xác định rõ hơn vai trò của mình, từ tổ chức vùng trồng, hỗ trợ kỹ thuật, kiểm soát nguyên liệu đến thu mua và phát triển sản phẩm sau thu hoạch.

Tạo nền tảng cho chặng đường tiếp theo

Nhìn từ hoạt động diễn ra ngày 28/8, điều đáng chú ý không chỉ nằm ở quy mô 10 ha được đặt ra trong chương trình. Quan trọng hơn là cách những yếu tố cần thiết cho một vùng nguyên liệu đang từng bước được kết nối: từ giống cây, khoa học, đào tạo nhân lực đến tổ chức sản xuất và đầu ra.

Sự kết nối ấy cũng đặt ra trách nhiệm cho từng bên sau lễ ký kết. Những nội dung được thống nhất sẽ cần tiếp tục được cụ thể hóa trên đồng ruộng bằng chất lượng cây giống, việc tuân thủ quy trình, khả năng kiểm soát nguyên liệu và hiệu quả thực tế mang lại cho người tham gia sản xuất.

Từ những cây MS Nữ Hoàng đang được chăm sóc tại vườn ươm ở Xuân Hòa đến vùng nguyên liệu được định hướng hình thành trong thời gian tới là một chặng đường cần thêm nhiều bước đi. Tuy nhiên, việc đưa giới khoa học, đơn vị đào tạo, cơ quan chuyên môn, hợp tác xã và doanh nghiệp cùng tham gia ngay từ giai đoạn đầu đang tạo thêm nền tảng để quá trình này được triển khai theo hướng bài bản hơn.

Lễ ký kết ngày 28/8 không chỉ đánh dấu một thỏa thuận hợp tác, mà còn mở ra giai đoạn tiếp theo trong quá trình đưa MS Nữ Hoàng từ nghiên cứu, đào tạo và nhân giống đến vùng nguyên liệu, từng bước kết nối với chế biến và thị trường.