Các chất gây nghiện đang tàn phá sức khỏe tâm thần giới trẻ

Các y, bác sĩ cấp thuốc và hướng dẫn người bệnh đang điều trị tại Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức uống thuốc đúng giờ. (Ảnh: HUY SƠN)

Đáng lo ngại, những tổn thương này có thể kéo dài, khiến người bệnh phải điều trị và phục hồi trong thời gian dài. Đặc biệt, nhiều người trẻ đang phải trả giá bằng sức khỏe và cả tương lai.

Nghe theo lời rủ rê của bạn bè, T.V.L đang điều trị loạn thần tại Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức (Sở Y tế Hà Nội) đã bị lệ thuộc vào ma túy đá gần 6 tháng nay. Kể từ đó, L thường xuyên đối mặt với tình trạng mất ngủ, ảo giác, hoang tưởng, căng thẳng và rối loạn tâm lý liên tục xuất hiện, khiến cuộc sống đảo lộn.

Theo L, mỗi lần sử dụng cảm thấy phê và ảo giác, nhất là giờ đầu sau khi sử dụng ma túy có cảm giác hoang mang, mơ tưởng nhiều thứ rất khó diễn tả. May mắn, kể từ khi bỏ được việc sử dụng loại chất gây nghiện đó, giờ đây bản thân đã giảm bớt tình trạng hoang mang, mơ tưởng và có ý thức, quyết tâm nhiều hơn để dành thời gian điều trị khỏi bệnh dứt điểm.

Cũng từ những cuộc vui, bạn bè chèo kéo, thích thể hiện bản thân trước mọi người, N.T.M đã không ít lần sử dụng các loại chất gây nghiện, tạo cảm giác mạnh như cỏ mỹ, ma túy đá... và rồi phải nhập viện điều trị rối loạn tâm thần tại Bệnh viện Tâm thần Hà Nội. N.T.M cho biết, mỗi lần sử dụng các loại chất kích thích, bản thân luôn có cảm giác bay bổng, không còn kiểm soát được suy nghĩ và hành vi của mình. Rất may mắn, kể từ khi được gia đình đưa vào bệnh viện điều trị, bệnh rối loạn về tâm thần đã có những chuyển biến tích cực, nhất là xa được sự cám dỗ, sự chèo kéo của bạn bè.

Hy vọng, với sự quyết tâm của bản thân, sự động viên của gia đình N.T.M sẽ chiến thắng bệnh tật trong giai đoạn quan trọng này.

Theo bác sĩ chuyên khoa II Bùi Anh Tuấn, Khoa Nam 1 (Bệnh viện Tâm thần Mỹ Đức), ma túy từ lâu đã được xác định là tác nhân hủy diệt sức khỏe toàn diện của con người. Bên cạnh sự tàn phá về thể chất, các chất ma túy như methamphetamine (ma túy đá), heroin, cocaine, cần sa liều cao, ketamine, MDMA (thuốc lắc)... còn trực tiếp tấn công bộ não, làm thay đổi nhận thức, rối loạn cảm xúc và biến đổi hành vi của người nghiện. Trong đó, loạn thần và trầm cảm là hội chứng nguy hiểm, phức tạp với những di chứng kéo dài dai dẳng nhất.

Đáng lo ngại, không ít người bắt đầu sử dụng ma túy đá chỉ vì tò mò hoặc muốn trải nghiệm cảm giác mới lạ. Khi sử dụng nhiều lần, não bộ dần phụ thuộc vào chất kích thích để tạo cảm giác hưng phấn. Khi ngừng sử dụng, người lệ thuộc có thể xuất hiện mệt mỏi kéo dài, buồn chán hoặc trầm cảm, lo âu, bứt rứt, khó ngủ hoặc ngủ quá nhiều... Một trong những hậu quả nguy hiểm nhất là loạn thần do ma túy đá, thường được gọi là “ngáo đá”. Người sử dụng có thể xuất hiện ảo giác, hoang tưởng bị theo dõi hoặc truy hại, kích động, mất kiểm soát hành vi và có nguy cơ gây nguy hiểm cho bản thân và người chung quanh.

Hiện Khoa Nam I đang điều trị 12 bệnh nhân nghiện ma túy tổng hợp, nghiện cần sa và nghiện các chất gây ảo giác khác. Các bệnh nhân này khi vào viện thường trong tình trạng kích động, các cán bộ y tế phải cố định và xử trí tiêm thuốc cho bệnh nhân. Những bệnh nhân rối loạn tâm thần đang điều trị tại đây đều là những trường hợp điều trị nhiều lần, nên test có thể không có dương tính với ma túy nữa. Tuy nhiên, hậu quả sử dụng ma túy kéo dài sẽ gây ra hậu quả trên hệ thống thần kinh trung ương hoặc để lại các di chứng sau này, nhất là bệnh nhân đều có các rối loạn tâm thần kèm theo.

Trực tiếp theo dõi, điều trị cho người bệnh tại đơn vị, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn, Trưởng Khoa điều trị lạm dụng chất và các loạn thần thực thể (Bệnh viện Tâm thần Hà Nội) cho biết: Qua theo dõi, thời gian qua, xu hướng tuổi sử dụng ma túy và tuổi người bệnh thực tế điều trị có xu hướng ngày càng trẻ hóa. Đặc biệt, có những đối tượng sử dụng ma túy từ rất sớm thậm chí từ 12 tuổi.

Đáng chú ý, kết quả nghiên cứu về việc sử dụng chất gây nghiện nói chung và ma túy nói riêng ở đối tượng thanh thiếu niên vào điều trị nội trú tại bệnh viện cho thấy: Năm 2025, dưới 35 tuổi tức là thanh niên và thanh thiếu niên chiếm khoảng 21% những người nghiện ma túy và sử dụng ma túy có rối loạn tâm thần vào điều trị tại khoa. Đây là một thực trạng đáng báo động cho thực trạng sử dụng ma túy ngoài cộng đồng, phản ánh dấu hiệu bệnh nhân rối loạn tâm thần do sử dụng ma túy.

Từ thực tế điều trị các trường hợp lạm dụng chất và rối loạn tâm thần do ma túy, Tiến sĩ, bác sĩ Nguyễn Văn Tuấn khuyến cáo, đối với giới trẻ nói chung và gia đình phải nhận thức rõ ma túy là một chất cực kỳ nguy hại. Con đường bước vào ma túy rất dễ nhưng con đường bước ra khỏi ma túy rất nhiều khó khăn và ảnh hưởng đến toàn bộ tương lai, cuộc sống, tính mạng bệnh nhân. Các bạn trẻ nên tránh xa ma túy trong mọi tình huống, không thử dù chỉ một lần; các bậc phụ huynh cần quan tâm hơn nữa đến con em mình.