Mới nhất Đọc nhiều

Sấm sét xuất hiện ngày càng nhiều và cách ứng phó

Sáng 5/6, khu vực Hà Nội và vùng lân cận có mưa dông kèm hơn 7.000 cú sét. Có thời điểm, trong 1 giây có tới 10 cú sét. Tương tự, 12-13 giờ trưa cùng ngày, các đám mây tích điện đã tạo ra 1.866 cú sét đánh xuống biển Quảng Ninh, khu vực gần vịnh Hạ Long.
Bạc Liêu: Đi bắt nghêu ven biển, 2 mẹ con bị sét đánh tử vong Cần Thơ: Bất ngờ bị sét đánh ngưng tim khi đi trong sân cơ quan

Nguyên nhân hình thành sấm sét

Sét hay tia sét là hiện tượng phóng điện trong khí quyển giữa các đám mây và đất hay giữa các đám mây mang các điện tích khác dấu.

Khi phóng điện trong khí quyển tia sét có thể di chuyển với tốc độ 36.000 km/s, vì sét là sự di chuyển của các ion nhưng hình ảnh của sét là do dòng plasma phát sáng tạo ra nên có thể thấy trước khi nghe tiếng động. Còn tiếng động chỉ di chuyển với tốc độ 1.230 km/h trong điều kiện bình thường của không khí còn ánh sáng đi được 299.792 km/s.

Sấm sét xuất hiện ngày càng nhiều và cách ứng phó
(Ảnh minh họa)

Sét đạt tới nhiệt độ 30.000°C, gấp 20 lần nhiệt độ cần thiết để biến cát silica thành thủy tinh (chỉ cần 1330°C để làm nóng chảy SiO2), những viên đá được tạo ra bởi sét đánh vào cát gọi là fulgurite (thường nó có dạng hình ống do sét di chuyển vào lòng đất).

Sét cũng được tạo ra bởi những cột tro trong những vụ phun trào núi lửa hoặc trong những trận cháy rừng dữ dội tạo ra một làn khói đặc đủ để dẫn điện.

Sét hình thành và nguồn gốc của nó đang còn tranh luận, các nhà khoa học đã nghiên cứu các nguồn gốc khác nhau như gió, độ ẩm, ma sát và áp suất khí quyển, các hạt tích điện trong năng lượng mặt trời.

Bên cạnh đó, các tinh thể băng trong các đám mây, có thể là yếu tố quan trọng trong việc hình thành tia sét, do nó có thể tạo ra một môi trường tích điện cực trái dấu trong các đám mây dẫn đến việc sét xuất hiện. Nhưng hầu hết các giả thuyết hình thành sét đều liên quan đến sự tích điện trong đám mây dông.

Sét xuất hiện sẽ gây ra các tác hại tĩnh điện, điện từ, nhiệt, động lực đến các đối tượng xung quanh như thiết bị kỹ thuật điện, đường dây thông tin, tín hiệu, truyền số liệu, đường dây điện lực, các phương tiện thông tin, vô tuyến điện tử và thường gây ra các thiệt hại lớn.

Sấm sét tăng 43% theo biến đổi khí hậu

Theo trang rmets.org, có khoảng 2.000 cơn dông xảy ra vào bất kỳ thời điểm nào trên khắp thế giới, với 100 cú sét đánh mỗi giây và 8 triệu cú sét đánh mỗi ngày.

Độ ẩm và không khí ấm rất quan trọng đối với dông bão nên chúng thường xảy ra vào mùa xuân và mùa hè hơn, sấm sét cũng xuất hiện thường xuyên hơn trong khoảng thời gian này.

Nhiệt độ toàn cầu tăng do biến đổi khí hậu làm không khí ấm hơn, giúp giữ ẩm nhiều hơn. Độ ẩm tăng thêm khoảng 7% khi nhiệt độ tăng thêm 1 độ C. Điều này làm tăng khả năng xảy ra dông bão, dẫn đến nhiều cơn bão dữ dội hơn và nhiều sấm sét hơn.

Theo tạp chí Science, hoạt động của sét tăng 12% khi nhiệt độ tăng thêm 1 độ C. Điều này có nghĩa là những nước như Mỹ có thể chứng kiến số lượng sét đánh tăng 50% vào cuối thế kỷ này.

Theo một nghiên cứu đăng trên tạp chí Nature Communications vào tháng 2/2023, tổng số vụ sét đánh đã tăng 43% trên toàn cầu.

Tại châu Á, 3 khu vực có nhiều dông bão và sấm sét nhất đều tại Pakistan. Trong khi đó, tần suất sét đánh hằng năm của thủ đô Kuala Lumpur (Malaysia) là 93 cú sét đánh/km2.

Tại Mỹ, theo trang insideclimatenews.org, mỗi năm có khoảng 25 triệu cú sét đánh xảy ra trên khắp nước này.

Tại Việt Nam, thông tin từ Tổng cục Khí tượng thủy văn, mùa dông tương đối dài, số ngày dông trung bình 100 ngày mỗi năm và số giờ dông trung bình là 250 giờ một năm. Mỗi năm, Việt Nam hứng chịu 2 triệu cú sét.

Tại Nam Bộ và TP HCM, sét xuất hiện nhiều vào thời điểm chuyển mùa, tháng 5-6 và tháng 10. Tuy nhiên, những tháng trong mùa mưa, những ngày có đối lưu mạnh, buổi trưa oi bức, nắng mạnh... cũng dễ hình thành sét.

Yếu tố bề mặt cũng góp phần tạo sét, mặt đất nếu là khu vực đất sét, có độ dẫn điện tốt, cũng dễ hình thành sét, hoặc dưới lòng đất chứa nhiều kim loại như quặng sắt, đồng, nhôm…. Cũng xuất hiện sét nhiều hơn những nơi khác.

Sét xuất hiện có cả dạng trực tiếp và dạng lan truyền, sét đánh có thể xảy ra bất kỳ chỗ nào, ngay cả khi đang ở trong nhà vẫn có thể bị sét đánh trúng.

Sấm sét xuất hiện ngày càng nhiều và cách ứng phó
Cần nắm được các kỹ năng cơ bản để ứng phó khi có sấm sét.

Cách phòng tránh khi có sấm sét

Nếu đang ở trong nhà

- Các thiết bị điện nên để ở những nơi khô ráo, không ngập, dột để tránh xảy ra trường hợp rò điện; nếu nhà bị ngập nước thì nên ngắt hết nguồn điện cung cấp cho các thiết bị điện trong nhà.

- Các đường dây điện thoại hay dây điện nối từ bên ngoài có thể bị ảnh hưởng bởi sét đánh lan truyền, vì thế nên tránh xa các dây này, các vật dùng điện với khoảng cách ít nhất là 1 mét và cần rút ăng-ten ra khỏi tivi khi có dông sét.

- Nên đứng xa cửa sổ, cửa ra vào, các đồ dùng điện, tránh các chỗ ẩm ướt như buồng tắm, bể nước, vòi nước. Không nên dùng điện thoại và nên rút phích cắm các thiết bị điện trước lúc có dông gần xảy ra.

- Thường xuyên kiểm tra các đường dây, ổ điện trong gia đình để kịp thời phát hiện nơi bị rò điện như: vỏ dây dẫn điện bị tróc, mối nối không bảo đảm...

- Không tự ý sửa chữa đường điện khi đang có mưa, bão.

- Không được tắt, mở công tắc khi tay đang ướt, chân không mang dép, nơi đứng bị ẩm ướt. Nên lắp cầu dao chống giật cho dây dẫn. Các thiết bị điện như tủ lạnh, máy giặt, máy nước nóng... nên có dây nối đất để bảo đảm an toàn khi gặp sự cố rò điện.

Nếu đang đi trên đường

Cố gắng tìm nơi khô ráo, thấp để trú ẩn. Chỗ an toàn để tránh sét là toà nhà, hay công sở có lắp đặt hệ thống chống sét. Trong trường hợp không kịp chạy tìm nơi ẩn náu an toàn, mọi người tuyệt đối không dùng cây cối làm chỗ trú mưa. Tránh các khu vực cao hơn xung quanh, tránh xa các vật dụng kim loại như xe đạp, xe máy, xe hơi, hàng rào sắt... vì đây là vật nhiễm điện.

- Không đứng thành nhóm người gần nhau vì sẽ tạo thành khối dẫn điện tương hỗ lớn, sẽ là đối tượng của phóng điện sét.

- Tuyệt đối không đứng gần và chạm vào những vật có chiều cao như: cây cao trơ trọi, cột thu lôi, cột ăng-ten, cột điện, cột cờ, tháp đài truyền hình, truyền thanh, ống nước, ống khói; không tụ tập nhau ngoài trời mưa; không gọi và nghe điện thoại, kể cả điện thoại di động... vì đây là đối tượng của sét.

- Nếu cảm thấy tóc bị dựng lên thì có thể bị sét đánh bất cứ lúc nào. Trong trường hợp này, lập tức cúi xuống và lấy tay che tai, không nằm xuống đất hay đặt tay lên đất. Phần tiếp xúc của người với mặt đất càng ít càng tốt.

- Nếu ở giữa nơi trống trải, không có chỗ trú ẩn thì phải ngồi xuống, chụm hai chân sát nhau để tránh điện áp bước, tốt nhất nên ngồi trên vật cách điện như gỗ, cao su, nhựa, ni lông...

Đối với những người làm việc ngoài đồng ruộng

Đây là nơi có điều kiện thuận lợi để dông sét xảy ra, khi phát hiện dông thì ngay lập tức tìm nơi trú ẩn. Cần phải tránh xa những tán cây to cao, khu ẩm ướt, tránh xa vật kim loại có khả năng tích điện cao như máy cày, máy tuốt lúa, cuốc xẻng…

Nếu gặp tình huống khẩn cấp thì nên tìm một bờ ruộng khô rồi ngồi thấp xuống để hạn chế hiện tượng tích và phóng điện từ đám mây xuống mặt đất. Không nên đi đứng gần bờ biển, bờ hồ, bờ sông, bờ suối, kênh mương và nơi đất ẩm ướt vì nước tự nhiên là môi trường dẫn điện tốt.

Cách sơ cứu nạn nhân bị sét đánh

Khi gặp người bị sét đánh, nếu nạn nhân hôn mê thì cần kiểm tra xem còn thở hay không. Nếu ngừng thở, cần tiến hành hồi sinh tim phổi ngay lập tức.

- Đặt nạn nhân nằm ngửa.

- Tiến hành hồi sức hô hấp miệng-miệng: Lấy tay bịt mũi nạn nhân, hít một hơi thật sâu. Sau đó ngậm kín miệng của nạn nhân, thổi một hơi dài rồi buông ra để nạn nhân thở ra bình thường. Tiếp tục làm như vậy khoảng 2 lần.

- Ép tim ngoài lồng ngực: Xác định 1/3 dưới xương ức. Đặt hai tay lên vị trí vừa xác định và ép liên tục khoảng 30 lần với tần số khoảng 100 lần/phút, ép sâu khoảng 3 - 5 cm.

- Luân phiên thổi ngạt-ép tim như vậy với tỉ lệ 2 lần thổi ngạt và 30 lần ép tim đến khi có nhân viên y tế đến hỗ trợ và có các trang thiết bị thiết yếu.

- Phải cố định cột sống cổ, lưng cho bệnh nhân trong trường hợp nghi ngờ có vết thương trên đầu hoặc vùng cổ sưng nề có máu tụ.

- Lưu ý, sau khi cấp cứu, sơ cứu, cần nhanh chóng đưa nạn nhân đến cơ sở y tế gần nhất.

L.Anh (t/h)
https://suckhoeviet.org.vn/

Tin liên quan

Dự báo thời tiết ngày 15/6/2024: Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối mưa to

Dự báo thời tiết ngày 15/6/2024: Hà Nội ngày nắng nóng, chiều tối mưa to

Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia vừa đưa ra thông tin dự báo thời tiết ngày 15/6/2024 tại khu vực Hà Nội và cả nước.
Bài thuốc hay từ một số loài hoa

Bài thuốc hay từ một số loài hoa

Hoa cúc, hoa bồ công anh, kim ngân hoa… là một số loài hoa được dùng làm thuốc, có chức năng chữa bệnh.
Đào tạo y khoa về chẩn đoán và điều trị đột quỵ

Đào tạo y khoa về chẩn đoán và điều trị đột quỵ

Mới đây, Hội thảo và đào tạo y khoa liên tục (CME) với chủ đề “Cập nhật chẩn đoán và điều trị đột quỵ - Từ lý thuyết đến thực hành” đã được tổ chức tại thành phố Cần Thơ.

Cùng chuyên mục

Một loại tiếng ồn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và trí nhớ?

Một loại tiếng ồn giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ và trí nhớ?

Nghiên cứu chỉ ra rằng, tiếng ồn hồng khiến người nghe cảm thấy dễ chịu, có thể giúp cải thiện giấc ngủ và trí nhớ.

Các tin khác

Xe chở học sinh phải lắp còi báo động, tránh "bỏ quên" các em trên xe

Xe chở học sinh phải lắp còi báo động, tránh "bỏ quên" các em trên xe

Dự thảo Quy chuẩn sửa đổi, bổ sung Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, Bộ GTVT đề xuất ô tô chở học sinh phải có hệ thống còi báo động, âm thanh khẩn cấp.
Tăng nguy cơ đột quỵ vì thói quen ăn vội?

Tăng nguy cơ đột quỵ vì thói quen ăn vội?

Nhiều nghiên cứu cho thấy ăn quá nhanh có thể dẫn đến nhiều vấn đề sức khỏe.
Ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực y tế

Ứng dụng chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo trong lĩnh vực y tế

Ngày 31/5, Trung tâm Phát triển khoa học và công nghệ trẻ TP HCM phối hợp Bệnh viện Thống Nhất, Trường đại học Y Dược TP HCM tổ chức hội thảo khoa học “Ứng dụng chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo trong chẩn đoán và điều trị bệnh”.
69 chất gây ung thư trong 1 điếu thuốc

69 chất gây ung thư trong 1 điếu thuốc

Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thuốc lá là nguyên nhân gây ra hơn 8 triệu ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm và hủy hoại môi trường sống của chúng ta thông qua rác thải nguy hại từ đầu mẩu thuốc lá, cũng như ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe của con người.
Khuyến nghị từ chuyên gia y tế đảm bảo an toàn cho trẻ trên ô tô khi tham gia giao thông

Khuyến nghị từ chuyên gia y tế đảm bảo an toàn cho trẻ trên ô tô khi tham gia giao thông

Tổ chức Y tế thế giới khuyến nghị trẻ em cao dưới 150cm và dưới 12 tuổi không được ngồi ở hàng ghế trước xe; Trẻ em bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông bằng xe máy hoặc xe điện...
“Hãy luôn ghi nhớ và tự hào về những năm tháng được học tại ngôi trường THCS Tây Mỗ”

“Hãy luôn ghi nhớ và tự hào về những năm tháng được học tại ngôi trường THCS Tây Mỗ”

“Hãy luôn ghi nhớ và tự hào về những năm tháng được học tại ngôi trường THCS Tây Mỗ”. Đó là lời nhắn nhủ đầy xúc động của Cô Đoàn Thị Thanh Hương - Hiệu trưởng Trường THCS Tây Mỗ (Nam Từ Liêm, Hà Nội) với hàng trăm học sinh lớp 9 thân yêu cùng toàn thể học sinh trong Lễ bế giảng năm học 2023-2024 vừa qua.
Căn bệnh khiến người mẫu, diễn viên Đức Tiến đột ngột qua đời nguy hiểm như thế nào?

Căn bệnh khiến người mẫu, diễn viên Đức Tiến đột ngột qua đời nguy hiểm như thế nào?

Thông tin người mẫu, diễn viên Đức Tiến đột ngột qua đời ở tuổi 44 do nhồi máu cơ tim khiến nhiều người không khỏi bàng hoàng, xót thương. Vậy nhồi máu cơ tim nguy hiểm như thế nào, có biểu hiện gì, ai có nguy cơ và cách phát hiện sớm nhồi máu cơ tim…
Nâng cao khả năng hồi phục cho người đột quỵ bằng trí tuệ nhân tạo AI

Nâng cao khả năng hồi phục cho người đột quỵ bằng trí tuệ nhân tạo AI

“Sau đột quỵ, nhiều người bệnh có thể hồi phục nhưng rất khó khăn trong thực hiện những điều cơ bản như cầm bát cơm hay vệ sinh cá nhân, chưa nói đến hồi phục chất lượng cuộc sống như trước đó. Vì vậy, việc ứng dụng các thiết bị thông minh sẽ nâng cao hiệu quả hồi phục cho bệnh nhân đột quỵ nói riêng và các bệnh liên quan đến suy giảm chức năng vận động nói chung”, PGS, TS Lê Mạnh Cường, Giám đốc Bệnh viện Tuệ Tĩnh (Học viện Y Dược cổ truyền Việt Nam) chia sẻ.
Hà Nội: Tổ chức Bữa cơm Công đoàn- Tri ân Người lao động

Hà Nội: Tổ chức Bữa cơm Công đoàn- Tri ân Người lao động

Nhân tháng hành động về Vệ sinh An toàn Lao động và tháng Công nhân năm 2024. Liên đoàn Lao động huyện Hoài Đức đã tổ chức những “ Bữa cơm Công đoàn- Tri ân Người lao động” tại một số công ty, doanh nghiệp đóng trên địa bàn huyện
Hội chứng hiếm gặp: Không uống rượu bia nhưng vẫn “dính” nồng độ cồn

Hội chứng hiếm gặp: Không uống rượu bia nhưng vẫn “dính” nồng độ cồn

Một hội chứng lạ khó chẩn đoán có thể khiến bạn có nồng độ cồn trong người dù không hề uống rượu bia. Theo các bác sĩ, đó là hội chứng tự sinh rượu (ABS) còn được gọi là hội chứng lên men ruột hay lên men ethanol nội sinh.
Xem thêm
Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ban Thường vụ Hội Nam Y Việt Nam tổ chức Hội nghị lần thứ 5: Bàn và thông qua nhiều nội dung quan trọng

Ngày 20/5, tại Hà Nội, Ban Thường vụ Hội Nam y Việt Nam, nhiệm kỳ 2022-2027 tổ chức Hội nghị lần thứ 5 để kiểm điểm đánh giá việc thực hiện chương trình hoạt động của Hội...
Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang tặng nước uống miễn phí cho bà con tỉnh Bến Tre

SKV - Ngày 18/5, Chi hội Nam y An Giang đã phối hợp với UBND xã Quới Điền (huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre) cùng các mạnh thường quân tặng nước uống miễn phí cho các hộ nghèo, hộ khó khăn trên địa bàn xã Quới Điền.
Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Hà Nội: Ra mắt Trung tâm Nghiên cứu Văn hóa cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương

Chiều 15/5/2024, tại Đền thờ Quốc tổ Lạc Long Quân ( Thuộc Đền Nội Bình Đà, xã Bình Minh, huyện Thanh Oai, TP Hà Nội). Dự án: “Đường vào Vương quốc Vua trên không gian thực tế ảo “ đã tổ chức Lễ ra mắt “Trung tâm Nghiên cứu Văn hoá cội nguồn và Tôn vinh Hùng Vương
Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Chi hội Nam y An Giang cấp phát nước miễn phí cho người dân tại Bến Tre

Đoàn công tác của Chi hội Nam y An Giang (thuộc Hội Nam y Việt Nam) mới đây đã tổ chức cấp phát nước miễn phí cho người dân đang thiếu nước sinh hoạt và nước uống tại xã Thới Thạnh, huyện Thạnh Phú, tỉnh Bến Tre.
Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Hải Dương: Khai Hội Đền Bia, dâng hương tưởng nhớ Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh

Sáng 8/5/2024, huyện Cẩm Giàng tỉnh Hải Dương đã tổ chức Lễ hội truyền thống đền Bia và Dâng hương tưởng niệm Đại danh y - Thiền sư Tuệ Tĩnh.
Phiên bản di động