Xây dựng khung khổ pháp lý để quản lý chặt thuốc lá thế hệ mới

Theo thông tin tại tọa đàm "Khung khổ pháp lý để quản lý thuốc lá thế hệ mới" do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức, Việt Nam hiện đang là 1 trong 15 quốc gia có tỷ lệ hút thuốc lá nhiều nhất trên thế giới, là quốc gia đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN có số người trưởng thành hút thuốc lá cao nhất, chỉ sau Indonesia và Philippines. Trước thực trạng đó, Việt Nam đã có Luật Phòng chống tác hại của thuốc lá nhằm kéo giảm tình trạng sử dụng thuốc lá ở Việt Nam, cũng như nghiêm cấm hút thuốc lá tại công sở, trường học và các nơi công cộng.

Tuy nhiên, sự xuất hiện của thuốc lá thế hệ mới trong vài năm trở lại đây đã khiến cho công tác quản lý, kiểm soát, xử phạt của các cơ quan chức năng gặp nhiều khó khăn do chưa có chính sách quản lý, trong khi đó những chế tài đang áp dụng với thuốc lá điếu truyền thống không đủ cơ sở để áp dụng. Do đó, thuốc lá thế hệ mới vẫn được quảng cáo, bày bán công khai, người dùng, nhất là giới trẻ, học sinh, sinh viên dễ dàng tiếp cận, sử dụng.

Đáng chú ý, việc mua bán thuốc lá thế hệ mới thiếu kiểm soát, đặc biệt trong chất lượng sản phẩm, đã tạo cơ hội cho các đối tượng xấu trà trộn các chất độc hại, các chất gây nghiện, ma túy, hướng thần... vào sản phẩm. Từ đó, tạo gánh nặng cho các cơ quan quản lý, ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng, nhất là giới trẻ, đối tượng chủ yếu sử dụng thuốc lá thế hệ mới...

Quang cảnh tọa đàm

Với thực trạng sử dụng thuốc lá thế hệ mới như hiện nay, các đại biểu tham dự tọa đàm đều thống nhất quan điểm sớm đưa ra khung khổ pháp lý cho sản phẩm thuốc lá thế hệ mới. Trong đó, Chính phủ cần sớm có quy định cụ thể về thuốc lá thế hệ mới, bao gồm chính sách quản lý, để các đơn vị chức năng xây dựng quy định quản lý đồng bộ với các quy định khác để đảm bảo hiệu quả quản lý.

Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng thư ký kiêm Trưởng Ban Pháp chế VCCI, với thực trạng sử dụng thuốc lá thế hệ mới như hiện nay thì việc đưa ra khung khổ pháp lý cho sản phẩm này cần được thực hiện luôn và ngay. Khung pháp lý toàn diện cần đồng bộ, bao trùm từ việc quy định tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn sản phẩm, các quy định về kinh doanh, sản xuất, xuất nhập khẩu và phân phối sản phẩm, chính sách về thuế, các quy định về ghi nhãn hàng hóa, quảng cáo, khuyến mại… cho cả thuốc lá điện tử và thuốc lá làm nóng.

TS.BS. Nguyễn Hải Công, Chủ nhiệm Khoa Lao và Bệnh phổi, Bệnh viện Quân y 175 khẳng định, thuốc lá thế hệ mới có hại cho sức khỏe người tiêu dùng, trong khi Việt Nam là quốc gia hàng đầu tiêu thụ thuốc lá dưới nhiều hình thức. Đặc biệt, vài năm gần đây, xu hướng sử dụng thuốc lá thế hệ mới khá nhiều, tập trung vào đối tượng trẻ, lứa tuổi học đường. Tất cả các sản phẩm thuốc lá đều gây hại về sức khỏe, hàm lượng chất nicotine có trong thuốc lá thế hệ mới gây ảnh hưởng cho tim mạch, thần kinh. Do vậy, cần có biện pháp quản lý hiệu quả cũng như tuyên truyền đúng mức về loại sản phẩm này.

Ông Lê Đại Hải, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cũng thông tin, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã đưa ra khuyến nghị rằng, thuốc lá làm nóng, thuốc lá thế hệ mới cần được quản lý theo luật hiện hành như đang áp dụng cho thuốc lá điếu thông thường của nước sở tại. Theo đó, để quản lý các loại thuốc lá mới này, Chính phủ cần có biện pháp và quy định chặt chẽ về quản lý, quy định như tiêu chuẩn chất lượng sản phẩm, quy chuẩn sản xuất, nhập khẩu, quy định về thu thuế, nguyên tắc kinh doanh có trách nhiệm của nhà sản xuất, nhà cung cấp.